Werkcolleges
WC 1: Inleiding bloed
bijlagen
bloed
Functie bloed:
- Humorale communicatie- hormonen, cytokines etc.
- Ionenhuishouding
- Handhaven intern milieu= ph, osmolariteit etc
- Defensie tegen schadelijke micro-organismen
- Herstel beschadigd weefsel
- Hydraulische vloeistof in gespecialiseerd zwelweefsel= hanenkam, penis
Bloed bestaat uit:
- Rode bloedcellen, vorm= biconcave
- Witte bloedcellen
- Trombocyten(bloedplaatjes)
- Stollingseiwitten
- Laagmoleculaire stoffen
- Verschillende eiwitten
Rode bloedcellen bevinden zich het midden van het vat en hebben de hoogste snelheid, en kunnen
goed vervormen.
Pools= vloeistof van lymfe, extra- en intracellulair vocht, ultrafiltraat in de nier.
Bloed buiten lichaam
- Eiwitsplitsend enzym trombine wordt geactiveerd
- Trombine knipt fibrinogeen
- Het vormt een netwerk
Anti-coagulans= anti stollingsmiddel
Hemoglobine en myoglobine
Hemoglobine
- Bevat vier heemgroepen
- Functie: transport
- Allen in rode bloedcellen
- Ph buffer
- 2 alpha en 2 beta globines
Myoglobine
- Bevat 1 heemgroep
- Functie: opslag in de spieren
- Monomeer, 1 subunit
- Ferro-ion belangrijk
- oplosbaar
,Cytochromen bevinden zich in het binnenmembraan van de mitochondriën, er wordt water
geproduceerd
Vrije heem groepen kunnen wel zuurstof opnemen maar dan ontstaat in combinatie met ijzer, vrije
radicalen en dit wil je niet.
Ontwikkeling
- Eencellige organismen: diffusie
- Ongewervelden(invertebraten): hemerytrine, erytrocruorines, chlorocruorine
- Gewervelden(vertebraten): hemoglobine. Myoglobine
Hemoproteines= zuurstofbindende eiwitten die heem bevatten in het actieve centrum
Erytrocyten kunnen anaerobe glycolyse uitvoeren om aan ATP te komen
Mindmap hemoglobine
- Meer zuurstoftransport
- Reversibele zuurstof binding
- Fysiologische zuurstof affiniteit
- Coöperatieve binding van 4 zuurstofmoleculen
- Fijn regulering van zuurstof dissociatie
Mindmap rode bloedcellen
- Pakketje vol hemoglobine
- Reparatie van hemoglobine
- Regelt associatie met oxidatieve hemoglobine
,WC 2: Anemie, heem-metabolisme en ijzerhuishouding
bijlagen
Bij een zoogdier van 50 kg zijn er 2 * 10^13 rode bloedcellen. Na 3 maanden dood, dus dagelijks een
aanmaak van 2* 10^11 rode bloedcellen.
Geboorte van een erytrocyt: erytropoëse
- Postnataal: erytrocyten worden gevormd in het beenmerg, dit vanuit een pluripotente
stamcel
o Duurt een week
- Volwassen erytrocyt bevat geen kern meer, dus geen DNA, mitochondrien en ER
De snelheid van de aanmaak van rode bloedcellen regelt EPO.
- Uit de nieren
Synthese van heem vindt plaats in het dier zelf
Heem remt productie ALA
In het bloed van dieren waarvan de erytrocyten een levensduur hebben van meer dan 100 dagen
komen geen reticulocyten voor, de hond is hier uitzondering op.
Extravasale hemolyse: rode bloedcellen worden uit de circulatie gehaald door middel van fagocytose
Intravasale hemolyse: osmotische of mechanische druk in capillairen
Afbraak van Hb die door fagocyten zijn opgenomen vindt plaats in de macrofagocytaire cellen van de
milt, lever en beenmerg.
- Heemgroepen worden losgekoppeld
- Heem wordt afgebroken
o Ring openen door heemoxigenase
o Heem-> biliverdine(bij reptielen en vogels het eindproduct)
o Uiteindelijk wordt ijzer hergebruikt, komt er CO vrij en biliverdine wordt omgezet in
bilirubine
▪ Bilirubine wordt gebonden aan albumine en naar de lever getransporteerd
▪ In de lever wordt bilirubine omgezet tot bilirubine-diglucuronide= beter
wateroplosbaar
▪ De darm splitst het in stercobilinogeen(urobilinogeen)
▪ Dit wordt weer omgezet in stercobiline en dat gaat in feces
• Een klein deel wordt weer opgenomen, via poortader naar de lever
en dan naar het gal of via het bloed en de nieren met urine
uitgescheiden.
*Bilirubine vangt zuurstofradicalen weg en is dus een antioxidant
*sterco- staat voor uitscheiding via feces, uro- staat voor uitscheiding via urine
, ijzerhuishouding
ijzer
- Ferro= Fe2+
- Ferri= Fe3+
- Nodig voor
o Binden en transporteren van zuurstof, ferro doet dit makkelijk ferri juist niet
o Katalyseren van redoxreacties, van ferro naar ferri en andersom
- Ferro ligt ingebed in een porfyrine ring en vormt het centrum van de platte heem ring
- Kan als
o Opslag
o In heem
o Transport door bloed via transferrine
Opname
Vitamine C zet ferri uit het voedsel deels om in ferro, glutathion doet dit ook. Dit is handig want ferro
is beter oplosbaar dan ferri.
- Begin: binding van ijzerionen aan receptoren op de borstelzoom van epitheelcel die in het
lumen van de darm uitsteekt.
- Ijzerionen worden opgenomen(actief)
- Er vindt binding plaats aan kleine moleculen
- Daarna wordt het aan de serosa zijde apoferritine en daarna ferritine
*ferro ionen in de circulatie worden omgezet in ferri ionen door ceruloplasmine= serum ferro-
oxidase. Transferrine bindt deze moleculen(hoge affiniteit voor ferri)
Placenta
Transferrine kan niet door placenta dus los ferri gaat naar de foetus. Het foetale transferrine heeft
een grote affiniteit voor ijzerionen en is dus sterker verzadigd met ferri dan dat van de moeder.
- Opslag van ferri door ferritine
- Heel veel ijzer=-> opslag door hemosiderine
WC 1: Inleiding bloed
bijlagen
bloed
Functie bloed:
- Humorale communicatie- hormonen, cytokines etc.
- Ionenhuishouding
- Handhaven intern milieu= ph, osmolariteit etc
- Defensie tegen schadelijke micro-organismen
- Herstel beschadigd weefsel
- Hydraulische vloeistof in gespecialiseerd zwelweefsel= hanenkam, penis
Bloed bestaat uit:
- Rode bloedcellen, vorm= biconcave
- Witte bloedcellen
- Trombocyten(bloedplaatjes)
- Stollingseiwitten
- Laagmoleculaire stoffen
- Verschillende eiwitten
Rode bloedcellen bevinden zich het midden van het vat en hebben de hoogste snelheid, en kunnen
goed vervormen.
Pools= vloeistof van lymfe, extra- en intracellulair vocht, ultrafiltraat in de nier.
Bloed buiten lichaam
- Eiwitsplitsend enzym trombine wordt geactiveerd
- Trombine knipt fibrinogeen
- Het vormt een netwerk
Anti-coagulans= anti stollingsmiddel
Hemoglobine en myoglobine
Hemoglobine
- Bevat vier heemgroepen
- Functie: transport
- Allen in rode bloedcellen
- Ph buffer
- 2 alpha en 2 beta globines
Myoglobine
- Bevat 1 heemgroep
- Functie: opslag in de spieren
- Monomeer, 1 subunit
- Ferro-ion belangrijk
- oplosbaar
,Cytochromen bevinden zich in het binnenmembraan van de mitochondriën, er wordt water
geproduceerd
Vrije heem groepen kunnen wel zuurstof opnemen maar dan ontstaat in combinatie met ijzer, vrije
radicalen en dit wil je niet.
Ontwikkeling
- Eencellige organismen: diffusie
- Ongewervelden(invertebraten): hemerytrine, erytrocruorines, chlorocruorine
- Gewervelden(vertebraten): hemoglobine. Myoglobine
Hemoproteines= zuurstofbindende eiwitten die heem bevatten in het actieve centrum
Erytrocyten kunnen anaerobe glycolyse uitvoeren om aan ATP te komen
Mindmap hemoglobine
- Meer zuurstoftransport
- Reversibele zuurstof binding
- Fysiologische zuurstof affiniteit
- Coöperatieve binding van 4 zuurstofmoleculen
- Fijn regulering van zuurstof dissociatie
Mindmap rode bloedcellen
- Pakketje vol hemoglobine
- Reparatie van hemoglobine
- Regelt associatie met oxidatieve hemoglobine
,WC 2: Anemie, heem-metabolisme en ijzerhuishouding
bijlagen
Bij een zoogdier van 50 kg zijn er 2 * 10^13 rode bloedcellen. Na 3 maanden dood, dus dagelijks een
aanmaak van 2* 10^11 rode bloedcellen.
Geboorte van een erytrocyt: erytropoëse
- Postnataal: erytrocyten worden gevormd in het beenmerg, dit vanuit een pluripotente
stamcel
o Duurt een week
- Volwassen erytrocyt bevat geen kern meer, dus geen DNA, mitochondrien en ER
De snelheid van de aanmaak van rode bloedcellen regelt EPO.
- Uit de nieren
Synthese van heem vindt plaats in het dier zelf
Heem remt productie ALA
In het bloed van dieren waarvan de erytrocyten een levensduur hebben van meer dan 100 dagen
komen geen reticulocyten voor, de hond is hier uitzondering op.
Extravasale hemolyse: rode bloedcellen worden uit de circulatie gehaald door middel van fagocytose
Intravasale hemolyse: osmotische of mechanische druk in capillairen
Afbraak van Hb die door fagocyten zijn opgenomen vindt plaats in de macrofagocytaire cellen van de
milt, lever en beenmerg.
- Heemgroepen worden losgekoppeld
- Heem wordt afgebroken
o Ring openen door heemoxigenase
o Heem-> biliverdine(bij reptielen en vogels het eindproduct)
o Uiteindelijk wordt ijzer hergebruikt, komt er CO vrij en biliverdine wordt omgezet in
bilirubine
▪ Bilirubine wordt gebonden aan albumine en naar de lever getransporteerd
▪ In de lever wordt bilirubine omgezet tot bilirubine-diglucuronide= beter
wateroplosbaar
▪ De darm splitst het in stercobilinogeen(urobilinogeen)
▪ Dit wordt weer omgezet in stercobiline en dat gaat in feces
• Een klein deel wordt weer opgenomen, via poortader naar de lever
en dan naar het gal of via het bloed en de nieren met urine
uitgescheiden.
*Bilirubine vangt zuurstofradicalen weg en is dus een antioxidant
*sterco- staat voor uitscheiding via feces, uro- staat voor uitscheiding via urine
, ijzerhuishouding
ijzer
- Ferro= Fe2+
- Ferri= Fe3+
- Nodig voor
o Binden en transporteren van zuurstof, ferro doet dit makkelijk ferri juist niet
o Katalyseren van redoxreacties, van ferro naar ferri en andersom
- Ferro ligt ingebed in een porfyrine ring en vormt het centrum van de platte heem ring
- Kan als
o Opslag
o In heem
o Transport door bloed via transferrine
Opname
Vitamine C zet ferri uit het voedsel deels om in ferro, glutathion doet dit ook. Dit is handig want ferro
is beter oplosbaar dan ferri.
- Begin: binding van ijzerionen aan receptoren op de borstelzoom van epitheelcel die in het
lumen van de darm uitsteekt.
- Ijzerionen worden opgenomen(actief)
- Er vindt binding plaats aan kleine moleculen
- Daarna wordt het aan de serosa zijde apoferritine en daarna ferritine
*ferro ionen in de circulatie worden omgezet in ferri ionen door ceruloplasmine= serum ferro-
oxidase. Transferrine bindt deze moleculen(hoge affiniteit voor ferri)
Placenta
Transferrine kan niet door placenta dus los ferri gaat naar de foetus. Het foetale transferrine heeft
een grote affiniteit voor ijzerionen en is dus sterker verzadigd met ferri dan dat van de moeder.
- Opslag van ferri door ferritine
- Heel veel ijzer=-> opslag door hemosiderine
