Alle wetsartikelen zijn duidelijk in de wet beschreven.
Week 1 Kinderrechten
Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
Inleiding
1959 Verklaring van de Rechten van het Kind.
1989 Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind.
2 sep 1990 in werking.
1 jan 2012 zijn 193 landen partij. Hierdoor meest geratificeerde internationale
mensenrechtenverdrag en daarmee het meest breed geaccepteerde
mensenrechteninstrument ter wereld.
Toegevoegde waarde van het IVRK
Alle rechten van kinderen bundelt in 1 verdrag, niet alleen burgerlijke en politieke rechten,
maar ook economische, sociale en culturele rechten.
Optimistisch kind- en mensbeeld ten grondslag: het kind heeft ruimte nodig om te groeien tot
een evenwichtige volwassene.
Verdrag is vernieuwend, omdat voor het eerst de participatierechten worden geïntroduceerd.
In direct verband staat recht op informatie.
Verdrag bevat beginselen en normen die voorheen slechts in niet-bindende regelingen
waren opgenomen, met name op het gebied van adoptie en jeugdstrafrecht.
Verdrag introduceert 2 belangrijke concepten:
1. ‘belang van het kind’ (best interest of the child)
2. ‘zich ontwikkelende vermogens van het kind’ (evolving capacities of the child)
Totstandkoming van het IVRK
Verklaring van Genève, 1924, bevat 5 artikelen:
1. recht op normale ontwikkeling
2. recht op voedsel, gezondheidszorg en zorg
3. recht als eerste op hulp
4. bescherming tegen uitbuiting
5. opvoeding tot dienstverlening aan anderen
Verklaring inzake de Rechten van het Kind, 20 nov 1959, aanvaard door de AV van de VN,
bevat 10 algemene beginselen:
1. non-discriminatie;
2. bijzondere bescherming om zich te kunnen ontwikkelen;
3. recht op naam en nationaliteit;
4. recht op sociale zekerheid en gezondheidszorg (inclusief pre- en postnatale zorg
voor de moeder);
5. bijzondere zorg voor gehandicapte kinderen;
6. recht op liefde, begrip en ouderlijke zorg;
7. recht op onderwijs;
, 8. recht als eerste op hulp;
9. bescherming tegen mishandeling, uitbuiting en kinderarbeid;
10.opvoeding tot begrip en verdraagzaamheid, tot vrede en vriendschap.
Eerste zogenaamde klassieke vrijheidsrechten ivm kinderen.
Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind, 20 nov 1989, aanvaard door AV van
NV.
Facultatieve Protocollen
25 mei 2000 AV van de VN het IVRK uit te breiden met 2 facultatieve protocollen ter
bescherming van kinderen in gewapende conflicten en kinderen die verhandeld en
geëxploiteerd worden.
19 dec 2011 heeft AV van de VN derde Facultatief Protocol aangenomen,
kennisgevingsprocedure over IVRK bij Comité voor de Rechten van het Kind mogelijk. Ned
heeft nog niet ondertekend.
Status, werking en functies van het IVRK
Status
Juridisch bindend voor landen die het hebben geratificeerd. Alle landen behalve: VS,
Somalië en Republiek Zuid-Soedan. Regeringen internationale verplichting het Verdrag uit te
voeren. Juridische verplichting. Art. 41 IVRK.
Werking
IVRK zijn 5 artikelen die specifiek beginnen met de tekst als: ‘een kind heeft het recht op’:
- art. 7 (naam en nationaliteit)
- art. 10 lid 2 (contact met beide ouders)
- art. 13 lid 1 (vrijheid van meningsuiting)
- art. 16 (privacy)
- art. 20 lid 1 (kinderen zonder ouderlijke zorg)
Horizontale werking, o.a.:
- art. 3 lid 1
- art. 16
- art. 27
- art. 28 lid 2
Beperkingen, rechten van het kind zijn niet absoluut. Bepaalde rechten zijn echter niet
opschortbaar. Habeas corpus, ne bis in idem.
Functies
Kan als juridisch middel of pedagogische boodschap dienen, maar ook als sociaal-politiek
instrument worden gebruikt.
Kenmerken van het IVRK
1. Alomvattendheid
Wilt 3 dingen bereiken:
➢ Bevestigen van reeds bestaande algemene mensenrechten voor kinderen uit andere
verdragen.
➢ Verhogen van de normen van bepaalde mensenrechten voor kinderen.
➢ Opstellen van rechten die alleen en specifiek gelden voor kinderen.
, 2. Holistische benadering
IVRK beschouwt geheel van de rechten als essentieel voor de ontwikkeling van kinderen,
dat wordt de ‘holistische werking’ genoemd. Alle rechten zijn even belangrijk; elk recht
afzonderlijk en alle rechten als geheel zijn noodzakelijk voor de ontwikkeling van het kind.
3. Belang van het kind
Art. 3 lid 1 IVRK, 1 van de algemene beginselen die fundamenteel zijn voor implementatie
van alle andere rechten.
4. De zich ontwikkelende vermogens van het kind
Open, niet juridische formulering, die voor ruime interpretatie vatbaar is, naar leeftijd, maar
ook naar culturele diversiteit.
5. Ouders in het IVRK
Gezin de kern van de samenleving is waarbinnen een kind dient op te groeien. Ouderlijke
verantwoordelijkheid in Verdrag erkend.
● art. 2 lid 2 (non-discriminatie)
● art. 3 lid 2
● art. 5
● art. 7
● art. 8 lid 1
● art. 9
● art. 10
● art. 11 lid 2
● art. 12
● art. 14
● art. 16
● art. 18
● art. 19 lid 1
● art. 20
● art. 21 sub a
● art. 22 lid 2
● art. 23
● art. 24
● art. 25
● art. 26
● art. 27 lid 2
● art. 29 sub c
● art. 37 sub c
● art. 40 lid 2
● art. 42
Samenvattend kan verhouding ouder-kind in Verdrag als volgt worden omschreven:
➢ Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen waarbij zij
rekening moeten houden met de toenemende zelfstandigheid van de kinderen.
➢ De overheid moet de ouders ondersteunen in hun opvoedingsverantwoordelijkheid.
➢ Kinderen moeten bij hun ouders wonen, tenzij het echt niet kan.
, ➢ Wanneer ouders en kinderen gescheiden zijn, moet de overheid helpen die band
weer te herstellen
6. Het IVRK als minimumvoorziening
IVRK resultaat van 10 jaar onderhandelen. Verdrag is per definitie een compromis. IVRK
zoals ieder verdrag te beschouwen als een minimumvoorziening. Het bevat
minimumstandaarden waarover de diplomaten en ambtenaren het eens konden worden.
7. Het IVRK als product van de tijd
Weerspiegelt de actuele politieke situatie. Doen ook nieuwe problemen voor, waar ten tijde
van de totstandkoming van het IVRK geen rekening mee is gehouden. IVRK in voldoende
mate in algemene termen geformuleerd, zodat nieuwe verschijnselen en uitvindingen
benaderd kunnen worden vanuit het algemene referentiekader dat het IVRK biedt.
8. Sociaal-economische achtergronden van het IVRK
Belangrijke dimensie van IVRK is het verschil tussen arm en rijk op mondiaal niveau. Een
verdrag kan niets anders dan een standaard formuleren, een internationale standaard,
waarover men het op regeringsniveau eens is geworden. Deze standaard wordt de
regeringen en ngo’s als een spiegel voorgehouden. Mbt de economische, sociale en
culturele rechten wordt gesproken over implementatie ‘in de ruimste mate waarin de hun ter
beschikking staande middelen dit toelaten’. Volgens Comité voor de Rechten van het Kind is
het een verplichting voor alle verdragspartijen om elkaar te ondersteunen bij de
verwezenlijking van de economische, sociale en culturele rechten.
- art. 4, 23, 24 en 28
Verdrag kan gebruikt worden als toetssteen voor ontwikkelingshulp.
9. Het IVRK meer normatief dan instrumenteel
IVRK bevat weinig specifieke en uitgewerkte regelgeving, uitzondering art. 4o IVRK
betreffende het jeugdstrafrecht. IVRK geeft kader waarbinnen de juiste aanpak gevonden
dient te worden.
Normatieve karakter van IVRK niet procedureel, maar inhoudelijk gericht. Is dan ook eerder
een toetsingskader tbv nationale wetgeving.
Inhoud van het IVRK
Opbouw
In het eerste deel (art. 1-41) materiële rechten opgesomd.
In het tweede deel (art. 42-45) toezicht en rapportage.
In het derde deel (art. 46-54) procedurele voorschriften.
Bekende indeling is die in de 3 p’s: Provision (voorzieningen), Protection (bescherming) en
Participation (participatie).
Voorzieningen: art. 24, 26, 28, 29, 31
Bescherming: art. 19, 32, 33, 34, 35, 37
Participatie: art. 12, 13, 14, 15, 17
‘Algemene beginselen’ en ‘speciale zorg’:
Algemene beginselen: art. 2, 3, 4, 5, 18, 6, 7, 8, 9, 10, 27
Speciale zorg: art. 20, 21, 22, 23, 31, 38, 39, 40