Samenvatting
Inleiding in de
pedagogiek
Hogeschool Windesheim
2026-2027
,Inhoudsopgave
Hoofstuk 1: De Het begrip opvoeding 2
Hoofdstuk 2: De ouder en het kind 9
Hoofdstuk 3: Het opvoed proces 17
Hoofdstuk 4: Problemen in de opvoeding 34
Hoofdstuk 5: Hulpverlening bij opvoedingsproblemen 39
Hoofdstuk 6: Ontstaansgeschiedenis van de pedagogiek 45
Hoofdstuk 9: Pedagogiek en sociologie 48
Begrippen 53
1
, Hoofdstuk 1: Het begrip opvoeding
Leerdoelen:
Je kunt uitleggen wat het begrip ‘pedagogiek’ inhoudt, geredeneerd
vanuit jouw studierichting
Je kunt aangeven wat het maatschappelijk belang van de vier
basisdimensies is.
Je kunt verbanden leggen tussen het circulaire proces en de uniciteit
van het kind.
Je kunt een mening vormen over de invloed van de vier basisdimensies
op de zelfredzaamheid, zelfstandigheid en het zelfvertrouwen van het
kind.
Je kunt je een mening vormen over facetten die een rol spelen bij het
opvoeden van het kind in de samenleving.
Dik gedrukt = Begrip
PARAGRAAF 1.1.
n.v.t.
PARAGRAAF 1.2. BESCHRIJVING VAN HET BEGRIP PEDAGOGIEK
pedagogiek houd zich bezig met de opvoeding van kinderen en jeugdigen van
0 tot 18 jaar. De term pedagogiek is afgeleid uit de Griekse term
paidagoogia. Samengesteld uit de woorden pais (betekent kind) en agogein
(betekent leiden).
Andere woorden voor pedagogiek zijn
Opvoedkunde
Opvoedingsleer
Opvoedingswetenschap
Pedagogiek is een opvoedingswetenschap met eigen theorieën en methoden.
Daardoor heeft ze een zelfstandige positie verworpen binnen het
wetenschappelijk denken. De pedagogiek ontleent zijn theoretische gegevens
ook aan andere hulpwetenschappen.
Het is moeilijk een pakkende definitie van opvoeding te geven.
Definities volgens:
Langeveld: opvoeding is alle omgang tussen het kind en de volwassene. In de
omgang moeten liefde, geborgenheid en aandacht een rol spelen.
Malschaert en Traas: Zij leggen de nadruk op een opvoedrelatie waarbij
intimiteit en veiligheid een rol spelen.
Rispens. Hermanns en Meeus: Zij geven aan dat aan de hand van de 4
basisdimensies: grenzen stellen, instructie geven, controle uitoefenen en
instructie geven de opvoeding gestalte krijgt.
Kuipers: Beschrijft opvoedingsdoelen, die gericht zijn op zelfstandigheid,
zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
2
Inleiding in de
pedagogiek
Hogeschool Windesheim
2026-2027
,Inhoudsopgave
Hoofstuk 1: De Het begrip opvoeding 2
Hoofdstuk 2: De ouder en het kind 9
Hoofdstuk 3: Het opvoed proces 17
Hoofdstuk 4: Problemen in de opvoeding 34
Hoofdstuk 5: Hulpverlening bij opvoedingsproblemen 39
Hoofdstuk 6: Ontstaansgeschiedenis van de pedagogiek 45
Hoofdstuk 9: Pedagogiek en sociologie 48
Begrippen 53
1
, Hoofdstuk 1: Het begrip opvoeding
Leerdoelen:
Je kunt uitleggen wat het begrip ‘pedagogiek’ inhoudt, geredeneerd
vanuit jouw studierichting
Je kunt aangeven wat het maatschappelijk belang van de vier
basisdimensies is.
Je kunt verbanden leggen tussen het circulaire proces en de uniciteit
van het kind.
Je kunt een mening vormen over de invloed van de vier basisdimensies
op de zelfredzaamheid, zelfstandigheid en het zelfvertrouwen van het
kind.
Je kunt je een mening vormen over facetten die een rol spelen bij het
opvoeden van het kind in de samenleving.
Dik gedrukt = Begrip
PARAGRAAF 1.1.
n.v.t.
PARAGRAAF 1.2. BESCHRIJVING VAN HET BEGRIP PEDAGOGIEK
pedagogiek houd zich bezig met de opvoeding van kinderen en jeugdigen van
0 tot 18 jaar. De term pedagogiek is afgeleid uit de Griekse term
paidagoogia. Samengesteld uit de woorden pais (betekent kind) en agogein
(betekent leiden).
Andere woorden voor pedagogiek zijn
Opvoedkunde
Opvoedingsleer
Opvoedingswetenschap
Pedagogiek is een opvoedingswetenschap met eigen theorieën en methoden.
Daardoor heeft ze een zelfstandige positie verworpen binnen het
wetenschappelijk denken. De pedagogiek ontleent zijn theoretische gegevens
ook aan andere hulpwetenschappen.
Het is moeilijk een pakkende definitie van opvoeding te geven.
Definities volgens:
Langeveld: opvoeding is alle omgang tussen het kind en de volwassene. In de
omgang moeten liefde, geborgenheid en aandacht een rol spelen.
Malschaert en Traas: Zij leggen de nadruk op een opvoedrelatie waarbij
intimiteit en veiligheid een rol spelen.
Rispens. Hermanns en Meeus: Zij geven aan dat aan de hand van de 4
basisdimensies: grenzen stellen, instructie geven, controle uitoefenen en
instructie geven de opvoeding gestalte krijgt.
Kuipers: Beschrijft opvoedingsdoelen, die gericht zijn op zelfstandigheid,
zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
2
