Module 1: Zorg op maat NTI Djènita Hoekstra 995324685
Inhoudsopgave
Zorgvragers in de gehandicaptenzorg
6.1 Inleiding .................................................................................................................................3
6.2 Taakvolwassenheid ................................................................................................................3
6.3 Begeleiden ..............................................................................................................................3
31.1 Inleiding .............................................................................................................................. 4
31.2 Beroepsethiek ...................................................................................................................... 4
31.3 Ethisch vraagstuk .................................................................................................................5
31.4 Stappenplan ethische vraagstukken ......................................................................................5
8.1 Inleiding ................................................................................................................................ 6
8.2 De verloskundige................................................................................................................... 6
8.3 Onderzoeken bij de verloskundige ......................................................................................... 9
8.4 Prenatale diagnostiek........................................................................................................... 10
8.5 Zwangerschapscursussen ......................................................................................................11
8.6 Informatie voor aanstaande ouders ...................................................................................... 12
12.1 Inleiding ............................................................................................................................. 12
12.2 Hygiënisch werken.............................................................................................................. 12
12.3 Bevallingsassistentie .......................................................................................................... 14
12.4 Verzorging van de kraamvrouw .......................................................................................... 17
12.5 Huishoudelijke taken .......................................................................................................... 18
12.6 Vertrek na de bevalling ....................................................................................................... 18
28.1 Inleiding ............................................................................................................................. 18
28.2 Minder geboorten ............................................................................................................... 18
28.3 Oudere moeders ................................................................................................................. 18
28.4 Medische kosten ................................................................................................................. 19
28.5 Perinatale sterfte ............................................................................................................... 19
28.6 De multiculturele samenleving ........................................................................................... 19
28.7 Geboortegebruiken ............................................................................................................. 21
1.1 Stoornis, beperking en handicap ........................................................................................... 23
1.2 Mensen met een verstandelijke beperking ............................................................................ 23
1.3 Mensen met een licht verstandelijke beperking en gedragsstoornis ...................................... 25
1.4 Mensen met een meervoudige beperking .............................................................................. 25
1.5 Mensen met een lichamelijke beperking ................................................................................ 25
24.1 Inleiding ............................................................................................................................. 27
24.2 Benutten van ontwikkelingsmogelijkheden ........................................................................ 27
24.3 Indeling van ondersteuningsmethodieken .......................................................................... 27
24.4 Ontwikkelingsstimuleringsmethodieken ............................................................................ 27
24.5 Vaardigheidstraining..........................................................................................................28
24.6 Gedragsveranderende methodieken .................................................................................... 31
1
,Module 1: Zorg op maat NTI Djènita Hoekstra 995324685
24.7 Therapeutische methodieken .............................................................................................. 33
28.1 Inleiding ............................................................................................................................. 34
28.2 Kwaliteitszorg in de gehandicaptenzorg ............................................................................. 34
28.3 Klinisch redeneren ............................................................................................................. 36
28.4 Kwaliteitszorg en wetgeving ..............................................................................................38
31.1 Maatschappelijke betekenis van de gehandicaptenzorg .......................................................38
31.2 Mogelijkheden en belemmeringen bij maatschappelijke participatie ................................... 39
31.3 Volwaardig burgerschap .................................................................................................... 40
31.4 omgaan met vrijheden en verantwoordelijkheden ............................................................... 42
31.5 Belangenbehartiging ........................................................................................................... 42
31.6 Culturele diversiteit ............................................................................................................ 42
32.1 Ethische dilemma’s bij de dagelijkse zorg en omgang ......................................................... 43
32.2 Grote ethische dilemma’s ................................................................................................... 43
1.1 De oudere zorgvrager met beperkte zelfzorg .........................................................................46
1.3 Chronisch zieke zorgvragers .................................................................................................46
1.4 De revaliderende zorgvrager ................................................................................................. 47
1.5 Zorgvragers met psychogeriatrische en psychiatrische aandoeningen ................................... 47
3.1 Inleiding .............................................................................................................................. 48
3.2 Indicatiestelling .................................................................................................................. 48
3.3 Zorg in natura of pgb ............................................................................................................49
3.4 Voorbereiding inzet zorg ......................................................................................................49
3.5 De intake ..............................................................................................................................50
3.6 Beëindiging hulpverlening ................................................................................................... 51
4.1 Inleiding ............................................................................................................................... 51
4.2 Het zorg(leef)plan ................................................................................................................ 51
6.1 Kenmerken van chronisch zieke zorgvragers ........................................................................ 52
6.2 Zorg- en begeleidingsbehoeften van chronisch zieke zorgvragers ......................................... 53
6.3 Zorg en begeleiding van chronisch zieke zorgvragers in de VVT............................................ 54
7.1 Werken met mantelzorgers ................................................................................................... 55
7.2 Werken met vrijwilligers ...................................................................................................... 56
10.1 Verlies van de regie over het eigen leven ............................................................................. 57
10.2 Afstemmen op de zorgvrager .............................................................................................. 57
10.3 Reminiscentie ..................................................................................................................... 57
10.4 Belevingsgerichte benadering .............................................................................................58
10.5 Voorzieningen voor zelfstandig wonende zorgvragers met dementie ..................................58
10.6 Voorzieningen voor zorgvragers met dementie in zorgcentra ............................................. 59
36.1 Geriatrische revalidatie ...................................................................................................... 59
2
, Module 1: Zorg op maat NTI Djènita Hoekstra 995324685
Geestelijke gezondheidszorg
Methodisch begeleiden in de GGZ
6.1 Inleiding
Je kunt op verschillende manieren begeleiden. De manier waarop je begeleidt, wordt je
begeleidingsstijl genoemd. Om een zorgvrager succesvol te begeleiden, kies je een bij de
zorgvrager passende begeleidingsstijl. Hierbij ga je methodisch te werk. Dit wil zeggen dat je
gebruikmaakt van vaste denk- en werkwijze, bij voorkeur een waarvan is aangetoond dat het
werkt.
6.2 Taakvolwassenheid
Taakvolwassenheid: in welke mate de zorgvrager in staat en bereid is een taak uit te voeren
die van hem verwacht wordt.
Kiezen van een juiste begeleidingsstijl:
- Weet welke doelen je met je begeleiding wil bereiken
- Inschat in hoeverre de zorgvrager in staat en bereid is om uit te voeren wat je van hem
verwacht.
Doelen bereiken hangt samen met:
- Taakbekwaamheid: kun je het, in hoeverre heb je de mogelijkheden om de taak uit te
voeren en het doel te bereiken?
- Motivatie: wil je het, in hoeverre ben je gemotiveerd om de taak uit te voeren die nodig
is om het doel te bereiken?
Dit geldt ook voor de zorgvrager. Als hij zijn doelen (voor herstel) wil bereiken, dan heeft hij
een taak te verrichten. Hij moet er iets voor doen.
Inschatten taakvolwassenheid zorgvrager:
- Kan de zorgvrager de taak uitvoeren? (Heeft hij al ervaring? Heeft hij genoeg kennis en
inzicht? Heeft hij genoeg vaardigheden/capaciteiten/vermogens?)
- Wil de zorgvrager de taak uitvoeren? (Is hij gemotiveerd? Wil en kan hij
verantwoordelijkheid nemen voor de taak? Heeft hij voldoende zelfvertrouwen?)
Als de zorgvrager in staat is een taak te verrichten en hij wil dat ook, dan is hij taakvolwassen.
Hij is minder of niet taakvolwassen als hij niet taakbekwaam of gemotiveerd is.
Variaties in taakvolwassenheid
Taakvolwassenheid varieert per taak.
Passende manieren van begeleiden kunnen bijdragen aan de groei van taakvolwassenheid. Het
is belangrijk om voortdurend te reflecteren op je manier van begeleiden. Pas je manier van
begeleiden aan de actuele taakvolwassenheid van de zorgvrager aan. In de loop der tijd
ontwikkelt de cliënt zich. Dit heeft mogelijk ook invloed op de motivatie. Immers, als iets lukt
dan geeft dit vaak positieve energie.
6.3 Begeleiden
Begeleiden steunt op twee gedragselementen: geven van sturing en ondersteuning. Sturing
geven vraagt taakgericht gedrag van degene die stuurt:
- Hem bewegen tot bepaalde gewenste beslissingen
- Hem vertellen wat, wanneer en hoe hij iets moet doen
- Hem controleren of hij het ook op de manier doet waarop je hem hebt geïnstrueerd
3
Inhoudsopgave
Zorgvragers in de gehandicaptenzorg
6.1 Inleiding .................................................................................................................................3
6.2 Taakvolwassenheid ................................................................................................................3
6.3 Begeleiden ..............................................................................................................................3
31.1 Inleiding .............................................................................................................................. 4
31.2 Beroepsethiek ...................................................................................................................... 4
31.3 Ethisch vraagstuk .................................................................................................................5
31.4 Stappenplan ethische vraagstukken ......................................................................................5
8.1 Inleiding ................................................................................................................................ 6
8.2 De verloskundige................................................................................................................... 6
8.3 Onderzoeken bij de verloskundige ......................................................................................... 9
8.4 Prenatale diagnostiek........................................................................................................... 10
8.5 Zwangerschapscursussen ......................................................................................................11
8.6 Informatie voor aanstaande ouders ...................................................................................... 12
12.1 Inleiding ............................................................................................................................. 12
12.2 Hygiënisch werken.............................................................................................................. 12
12.3 Bevallingsassistentie .......................................................................................................... 14
12.4 Verzorging van de kraamvrouw .......................................................................................... 17
12.5 Huishoudelijke taken .......................................................................................................... 18
12.6 Vertrek na de bevalling ....................................................................................................... 18
28.1 Inleiding ............................................................................................................................. 18
28.2 Minder geboorten ............................................................................................................... 18
28.3 Oudere moeders ................................................................................................................. 18
28.4 Medische kosten ................................................................................................................. 19
28.5 Perinatale sterfte ............................................................................................................... 19
28.6 De multiculturele samenleving ........................................................................................... 19
28.7 Geboortegebruiken ............................................................................................................. 21
1.1 Stoornis, beperking en handicap ........................................................................................... 23
1.2 Mensen met een verstandelijke beperking ............................................................................ 23
1.3 Mensen met een licht verstandelijke beperking en gedragsstoornis ...................................... 25
1.4 Mensen met een meervoudige beperking .............................................................................. 25
1.5 Mensen met een lichamelijke beperking ................................................................................ 25
24.1 Inleiding ............................................................................................................................. 27
24.2 Benutten van ontwikkelingsmogelijkheden ........................................................................ 27
24.3 Indeling van ondersteuningsmethodieken .......................................................................... 27
24.4 Ontwikkelingsstimuleringsmethodieken ............................................................................ 27
24.5 Vaardigheidstraining..........................................................................................................28
24.6 Gedragsveranderende methodieken .................................................................................... 31
1
,Module 1: Zorg op maat NTI Djènita Hoekstra 995324685
24.7 Therapeutische methodieken .............................................................................................. 33
28.1 Inleiding ............................................................................................................................. 34
28.2 Kwaliteitszorg in de gehandicaptenzorg ............................................................................. 34
28.3 Klinisch redeneren ............................................................................................................. 36
28.4 Kwaliteitszorg en wetgeving ..............................................................................................38
31.1 Maatschappelijke betekenis van de gehandicaptenzorg .......................................................38
31.2 Mogelijkheden en belemmeringen bij maatschappelijke participatie ................................... 39
31.3 Volwaardig burgerschap .................................................................................................... 40
31.4 omgaan met vrijheden en verantwoordelijkheden ............................................................... 42
31.5 Belangenbehartiging ........................................................................................................... 42
31.6 Culturele diversiteit ............................................................................................................ 42
32.1 Ethische dilemma’s bij de dagelijkse zorg en omgang ......................................................... 43
32.2 Grote ethische dilemma’s ................................................................................................... 43
1.1 De oudere zorgvrager met beperkte zelfzorg .........................................................................46
1.3 Chronisch zieke zorgvragers .................................................................................................46
1.4 De revaliderende zorgvrager ................................................................................................. 47
1.5 Zorgvragers met psychogeriatrische en psychiatrische aandoeningen ................................... 47
3.1 Inleiding .............................................................................................................................. 48
3.2 Indicatiestelling .................................................................................................................. 48
3.3 Zorg in natura of pgb ............................................................................................................49
3.4 Voorbereiding inzet zorg ......................................................................................................49
3.5 De intake ..............................................................................................................................50
3.6 Beëindiging hulpverlening ................................................................................................... 51
4.1 Inleiding ............................................................................................................................... 51
4.2 Het zorg(leef)plan ................................................................................................................ 51
6.1 Kenmerken van chronisch zieke zorgvragers ........................................................................ 52
6.2 Zorg- en begeleidingsbehoeften van chronisch zieke zorgvragers ......................................... 53
6.3 Zorg en begeleiding van chronisch zieke zorgvragers in de VVT............................................ 54
7.1 Werken met mantelzorgers ................................................................................................... 55
7.2 Werken met vrijwilligers ...................................................................................................... 56
10.1 Verlies van de regie over het eigen leven ............................................................................. 57
10.2 Afstemmen op de zorgvrager .............................................................................................. 57
10.3 Reminiscentie ..................................................................................................................... 57
10.4 Belevingsgerichte benadering .............................................................................................58
10.5 Voorzieningen voor zelfstandig wonende zorgvragers met dementie ..................................58
10.6 Voorzieningen voor zorgvragers met dementie in zorgcentra ............................................. 59
36.1 Geriatrische revalidatie ...................................................................................................... 59
2
, Module 1: Zorg op maat NTI Djènita Hoekstra 995324685
Geestelijke gezondheidszorg
Methodisch begeleiden in de GGZ
6.1 Inleiding
Je kunt op verschillende manieren begeleiden. De manier waarop je begeleidt, wordt je
begeleidingsstijl genoemd. Om een zorgvrager succesvol te begeleiden, kies je een bij de
zorgvrager passende begeleidingsstijl. Hierbij ga je methodisch te werk. Dit wil zeggen dat je
gebruikmaakt van vaste denk- en werkwijze, bij voorkeur een waarvan is aangetoond dat het
werkt.
6.2 Taakvolwassenheid
Taakvolwassenheid: in welke mate de zorgvrager in staat en bereid is een taak uit te voeren
die van hem verwacht wordt.
Kiezen van een juiste begeleidingsstijl:
- Weet welke doelen je met je begeleiding wil bereiken
- Inschat in hoeverre de zorgvrager in staat en bereid is om uit te voeren wat je van hem
verwacht.
Doelen bereiken hangt samen met:
- Taakbekwaamheid: kun je het, in hoeverre heb je de mogelijkheden om de taak uit te
voeren en het doel te bereiken?
- Motivatie: wil je het, in hoeverre ben je gemotiveerd om de taak uit te voeren die nodig
is om het doel te bereiken?
Dit geldt ook voor de zorgvrager. Als hij zijn doelen (voor herstel) wil bereiken, dan heeft hij
een taak te verrichten. Hij moet er iets voor doen.
Inschatten taakvolwassenheid zorgvrager:
- Kan de zorgvrager de taak uitvoeren? (Heeft hij al ervaring? Heeft hij genoeg kennis en
inzicht? Heeft hij genoeg vaardigheden/capaciteiten/vermogens?)
- Wil de zorgvrager de taak uitvoeren? (Is hij gemotiveerd? Wil en kan hij
verantwoordelijkheid nemen voor de taak? Heeft hij voldoende zelfvertrouwen?)
Als de zorgvrager in staat is een taak te verrichten en hij wil dat ook, dan is hij taakvolwassen.
Hij is minder of niet taakvolwassen als hij niet taakbekwaam of gemotiveerd is.
Variaties in taakvolwassenheid
Taakvolwassenheid varieert per taak.
Passende manieren van begeleiden kunnen bijdragen aan de groei van taakvolwassenheid. Het
is belangrijk om voortdurend te reflecteren op je manier van begeleiden. Pas je manier van
begeleiden aan de actuele taakvolwassenheid van de zorgvrager aan. In de loop der tijd
ontwikkelt de cliënt zich. Dit heeft mogelijk ook invloed op de motivatie. Immers, als iets lukt
dan geeft dit vaak positieve energie.
6.3 Begeleiden
Begeleiden steunt op twee gedragselementen: geven van sturing en ondersteuning. Sturing
geven vraagt taakgericht gedrag van degene die stuurt:
- Hem bewegen tot bepaalde gewenste beslissingen
- Hem vertellen wat, wanneer en hoe hij iets moet doen
- Hem controleren of hij het ook op de manier doet waarop je hem hebt geïnstrueerd
3
