Samenvatting tijdvak 10
Paragraaf 10.1
De VN was opgericht met het idee ‘’nooit meer’’, hier kwam verandering in. Er
was onderling wantrouwen tussen de Amerikanen, Britten en Russen, ondanks
de gezamenlijke vijand. Westerse leiders (kapitalisme) en leiders van de
Sovjet-Unie hadden tegengestelde ideologieën. (communisme), er onstonden
twee machtsblokken.
Stalin zag de atoomboom van de VS als een bedreiging.
Communisme (Oostblok) Kapitalisme (Westblok)
collectief individu moet ontwikkelen
1 partij stelsel democratie
onderdrukking tegenstanders
vrijheid van meningsuiting
(concentratiekampen = Goelag)
vrij produceren, verkopen en
fabrieken waren staatseigendom
kopen
Er was in het communisme wel een elite, maar alles was in de naam van de
staat.
Onderdrukking is er snel in het communisme: niet veel mensen vonden het
systeem fijn.
Het Oostblok bestond uit de Sovjet-Unie en de landen in haar invloedssfeer
(S-U had veel invloed). Europa verdeeld in twee invloedssferen met het
IJzeren Gordijn.
Geallieerden leerden van VvV (te heftig voor DU) en kwamen samen in Jalta
(Stalin, Roosevelt en Churchill), kwamen overeen dat Stalin in Oost-Europa
democratische verkiezingen zou toestaan. → Stalin maakte echter van deze
landen satellietstaten. De beloofde verkiezingen werden gemanipuleerd of
helemaal niet gehouden, in vrijwel alle landen kwamen communisten in de
regeringen die luisterden naar Moskou. Verschil met Westen: waren
Samenvatting tijdvak 10 1
, bondgenoten met VS, maar er werd niet bepaald wie er in de Nederlandse
regering zat.
EWO was een slagveldoorlog (geen schot in DU), TWO zorgde voor een
algemene vernietiging van Duitsland.
Koude Oorlog was koud, omdat het niet tot een echte oorlog kwam, maar de
leiders van de VS en de S-U zich gedroegen alsof zit snel zou veranderen.
(bondgenootschappen, spionnen, propaganda)
Truman-doctrine: als een land drijgt communistisch te worden, dan krijgt het
Amerikaanse hulp. (eerste was Korea) In aansluiting hierop lanceerde Minister
Marshall van Buitenlandse zaken het Marshallplan = landen in Europa konden
financiële hulp krijgen van de VS. Step on it doc prent.
Redenen:
1. De Amerikanen wilden handelen met Europa (eigen financieel belang)
2. Tegengaan van het communisme (een kwetsbaar en armoedig land is
kwetsbaarder voor het communisme)
De Sovjetleiders wezen dit plan af in Oost-Europa, omdat zij geen
Amerikaanse bemoeienis in hun invloedssfeer wilden.
Sovjetisering van Oost-Europa: collectieve boerderijen, staatsfabrieken, geen
politieke partijen, censuur.
1949: Duitsland werd verdeeld in twee landen: West-Duitsland (BRD) en Oost-
Duitsland (DDR)
De NAVO, militair bondgenootschap, werd opgericht om het Westblok te
beschermen (een aanval op één, is een aanval op allen), verzekerd van
militaire hulp, maar een klein conflict kon wel leiden tot een grote oorlog
tussen veel landen → Warschaupact tussen de Oostbloklanden.
1949 kantelpunt: SU produceert een kernbom gelijkwaardig kwa bewapening
aan de Amerikanen → Amerikanen willen er boven uit komen → SU wil weer
dáár bovenuit komen → begin van de nucleaire wapenwedloop.
Chroestjov nieuwe leider van de S-U na de dood van Stalin: hij stelde dat
Stalin ernstige fouten had gemaakt door de terreur en persoonsverheerlijking
Samenvatting tijdvak 10 2
Paragraaf 10.1
De VN was opgericht met het idee ‘’nooit meer’’, hier kwam verandering in. Er
was onderling wantrouwen tussen de Amerikanen, Britten en Russen, ondanks
de gezamenlijke vijand. Westerse leiders (kapitalisme) en leiders van de
Sovjet-Unie hadden tegengestelde ideologieën. (communisme), er onstonden
twee machtsblokken.
Stalin zag de atoomboom van de VS als een bedreiging.
Communisme (Oostblok) Kapitalisme (Westblok)
collectief individu moet ontwikkelen
1 partij stelsel democratie
onderdrukking tegenstanders
vrijheid van meningsuiting
(concentratiekampen = Goelag)
vrij produceren, verkopen en
fabrieken waren staatseigendom
kopen
Er was in het communisme wel een elite, maar alles was in de naam van de
staat.
Onderdrukking is er snel in het communisme: niet veel mensen vonden het
systeem fijn.
Het Oostblok bestond uit de Sovjet-Unie en de landen in haar invloedssfeer
(S-U had veel invloed). Europa verdeeld in twee invloedssferen met het
IJzeren Gordijn.
Geallieerden leerden van VvV (te heftig voor DU) en kwamen samen in Jalta
(Stalin, Roosevelt en Churchill), kwamen overeen dat Stalin in Oost-Europa
democratische verkiezingen zou toestaan. → Stalin maakte echter van deze
landen satellietstaten. De beloofde verkiezingen werden gemanipuleerd of
helemaal niet gehouden, in vrijwel alle landen kwamen communisten in de
regeringen die luisterden naar Moskou. Verschil met Westen: waren
Samenvatting tijdvak 10 1
, bondgenoten met VS, maar er werd niet bepaald wie er in de Nederlandse
regering zat.
EWO was een slagveldoorlog (geen schot in DU), TWO zorgde voor een
algemene vernietiging van Duitsland.
Koude Oorlog was koud, omdat het niet tot een echte oorlog kwam, maar de
leiders van de VS en de S-U zich gedroegen alsof zit snel zou veranderen.
(bondgenootschappen, spionnen, propaganda)
Truman-doctrine: als een land drijgt communistisch te worden, dan krijgt het
Amerikaanse hulp. (eerste was Korea) In aansluiting hierop lanceerde Minister
Marshall van Buitenlandse zaken het Marshallplan = landen in Europa konden
financiële hulp krijgen van de VS. Step on it doc prent.
Redenen:
1. De Amerikanen wilden handelen met Europa (eigen financieel belang)
2. Tegengaan van het communisme (een kwetsbaar en armoedig land is
kwetsbaarder voor het communisme)
De Sovjetleiders wezen dit plan af in Oost-Europa, omdat zij geen
Amerikaanse bemoeienis in hun invloedssfeer wilden.
Sovjetisering van Oost-Europa: collectieve boerderijen, staatsfabrieken, geen
politieke partijen, censuur.
1949: Duitsland werd verdeeld in twee landen: West-Duitsland (BRD) en Oost-
Duitsland (DDR)
De NAVO, militair bondgenootschap, werd opgericht om het Westblok te
beschermen (een aanval op één, is een aanval op allen), verzekerd van
militaire hulp, maar een klein conflict kon wel leiden tot een grote oorlog
tussen veel landen → Warschaupact tussen de Oostbloklanden.
1949 kantelpunt: SU produceert een kernbom gelijkwaardig kwa bewapening
aan de Amerikanen → Amerikanen willen er boven uit komen → SU wil weer
dáár bovenuit komen → begin van de nucleaire wapenwedloop.
Chroestjov nieuwe leider van de S-U na de dood van Stalin: hij stelde dat
Stalin ernstige fouten had gemaakt door de terreur en persoonsverheerlijking
Samenvatting tijdvak 10 2
