Publiek Management - samenvatting

PUBLIEK MANAGEMENT
H1: Scientific management & Science of
Administration
1.1 OP WEG NAAR SCIENTIFIC MANAGEMENT
1. Industrialisering / IR
 Nieuwe vormen van industrie
 Van vaklieden naar fabrieken
 Nood aan organisatie om het samenwerken in fabrieken vorm te geven
2. Nieuwe organisatiepraktijken en -ideeën ontstaan

Adam Smith:

 ‘An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations’ – 1776
 Beschrijft de vormen van organisatie

Frederick Taylor (1856-1915)

 ‘The principles of scientific management’ – 1911
 Shop management : hoe organiseer je de werkvloer van een fabriek
 managementgoeroe

=> Gevolg: nieuwe organisatiestructuren

1.2 Scientific Management
1.2.1. PRINCIPES
1. Organisatie

 Positivistische wetenschapsopvatting
 Zoektocht naar universele wetmatigheden
o ‘wetenschappelijkheid’ gebaseerd op gedisciplineerde besturing van
processen
o Wat is de one best way van organiseren  de ideale, optimale, meest
efficiënte manier
 Bureaucratisering als oplossing voor productiviteitsverhoging (de one best
way nastreven)
 Bureaucratisering: processen worden op voorhand afgesproken en je wordt
geacht deze te volgen
o Standaardisering  alles altijd op dezelfde manier doen
o Taaksplitsing  complexe taken opsplitsen in eenvoudige, kleine
deeltaken
 Manieren om productiviteitsverhoging na te streven
 Scheiding denken – doen


1

, o Mensen met weinig kennis aanwerven is dus mogelijk

 Scheiding management – arbeider
Denken – doen
o Groep mensen die denkt over het proces
o Groep mensen die deeltaak uitvoert, en voor de rest niet veel weet over
het proces (of moet weten)

Organisatie

o Organisatie van werk is niet verantwoordelijkheid van individuele
arbeider
 Ontkoppeling van taak en vaardigheden/kennis van de arbeider
o Arbeiders moeten afstappen van hoe zij het oorspronkelijk deden, maar
de taak uitvoeren om de manier die hen werd uitgelegd (en volgens
onderzoek dus de meest efficiënte was)
 Wetenschappelijke selectie en training van arbeiders  juiste persoon op
juiste plaats
 Training wordt niet overgelaten aan arbeider zelf

2. Management

 Intensieve controle door management op elk aspect van het werk
 Management by exception = ingrijpen als iemand niet langer instructies
volgt of te traag werkt
o Alles wordt getimed voor optimaal productieproces
 Geen leiderschap, maar management  arbeiders moeten weinig kennis
hebben
 Verschillende soorten supervisie
 Focus op design van individuele jobs; op de specifieke deeltaken, minder op
inrichting van totale organisatie
 Universeel: van toepassing op private én publieke sector

3. Mensbeeld

 Mensopvatting: mens (arbeider) is een puur rationeel-economisch wezen
o Werken om geld te verdienen en voeren job uit zoals gevraagd
 Management a.d.v. belonen; indien nodig, controle, straf en dwang
o Beloning in termen van loon
 Maximaliseren van output want: hoge productiviteit = meer opbrengt =
hogere lonen = tevreden werknemers = minder conflicten
 Specifieke, duidelijke instructies verminderen sociale conflicten (alles is
duidelijk)

1.2.2. TECHNIEKEN
 Time & motion studies: hoeveel tijd per deeltaak, hoeveel seconden,…
 Formulierendesign
 Instructiekaarten: kaart met uitleg hoe de taak moet en hoe snel


2

, o Veel training is dus niet nodig
 Symmetrie: inzetten op gebruik van beide handen  efficiëntie
 Standaardisering
 Routing system: hoe zorg ik ervoor dat de onderdelen op de lopende band
geraken, dat de arbeiders niet weg moeten van hun plek
 Ergonomie
 Opsporen van verspilling
 Differential Piece Rate system (=innovatie van Taylorisme) = manier van
belonen waarbij efficiëntste arbeiders meer worden beloond
o Stukloonsysteem
o Vb. betaald worden per kg dat je op een dag
plukt
 Single purpose tools: stuk gereedschap in de
procedure heeft maar 1 werking; vermijden dat een arbeider van gereedschap
moet wisselen want dit kost tijd

Gantt-diagrammen

 Henry Gantt x Taylor
 Deelprocessen worden gemeten en in kaart gebracht  data uit time & motion
studies worden in kaart gebracht
 Geeft snel, eenvoudig inzichten in de werken van taken
o Vereenvoudiging van complexiteit van een proces

1.2.3. KRITIEKEN
Effect op medewerkers

 Abstrahering van werk  binding tussen arbeider en eindproduct vervalt
 Vervreemding van productieproces
 Arbeider voelt zich niet verantwoordelijk voor eindproduct
 Weinig ruimte voor inbreng van arbeider in proces  denigrerende positie
 Stakingen en ontevredenheid
 McDonaldization (standaardisering van productieprocessen)
 Repetitieve handelingen die arbeiders gek maken

Effect op producten en diensten

 Leidt tot organisaties die gebrek aan innovatie hebben  de meest optimale
manier is zogezegd al gevonden en mensen die van dit proces afwijken
worden gestraft
 Compartimentalisering en fragmentisering: niet genoeg aandacht voor
organisatie als geheel
o Het is niet omdat de deeltaken werken, dat het geheel perse werkt

 Te sterk vooruitgangsgeloof => centrale planning jaren ’30
 Dit alles zorgt voor de shift naar Science of Administration




3

, 1.3 Science of Administration
Aandacht voor management in zijn geheel

 Op zoek naar managementtheorieën
 ‘Hoe moet een organisatie in zijn geheel vorm krijgen?’  Hoe efficiënte
organisaties bouwen
 Vertrekpunt is de top ( Taylor die onderaan begon)
 Focus op organisatiedesign, dan deelprocessen ( Taylor die begon bij
deeltaken)
 Aandacht voor formele structuren en organisatievormen

1.3.1. WIE
Henri Fayol (1841-1925)

 Franse mijnbouwingenieur
 ‘De l’administration industrielle et générale’ (1916)
 Managementdenker  hoe mijnen in hun geheel optimaliseren?
o Taken van het management: plannen organiseren, leiding geven,
coördineren en controleren
 Management belangrijke rol in organisatie ( management by exception)

Lyndall Urwin

 Managementdenker bij industrie en militaire leven

Luther Gulick

 Actief op een van eerste onderzoeksinstellingen omtrent publieke
dienstverlening
o Hoe ideeën van Scientific Management bij overheid brengen
 Samen met Urwin: ‘Papers on the Science of Administration’  ideeën van
Fayol naar VS

1.3.2. PRINCIPES
Arbeidsverdeling Streven naar organisatorische homogeniteit  hoe kunnen
deeltaken optimaal worden samengebracht tot één geheel?

Departementalisering o.b.v. (=deeltaken bundelen o.b.v.)
 Doel
 Proces
 Personen of zaken waarmee men bezig is
 Plaats
Efficiëntie Wat werkt het best (was ook al bij taylorisme een
kernprincipe)
Eenheid van bevel Iedereen krijgt slechts van 1 superieure bevelen => unity
& hiërarchie of command
 Iedereen heeft een baas en duidelijkheid over waar

4