Week 2 + 3: Introductie werkgeversaansprakelijkheid + aansprakelijkheid voor
arbeidsongevallen
Werkgeversaansprakelijkheid, 7:658 BW:
Werknemer bewijst:
1. Schade (letsel); en
2. Functioneel verband (in de uitoefening van de werkzaamheden)
➔ Op de werkplek:
➔ Tijdens werktijd:
- Aldi-arrest: boodschappen gedaan voor verlaten werkplek en doen van privé
boodschappen was toegestaan door werkgever, werkgever had zeggenschap
over werkplek: functioneel verband met werkzaamheden, nauwe relatie met
dienstverband
➔ Zeggenschap en bevoegdheid werkgever
- Bijv. Weinig zeggenschap bij ruzies tussen collega’s of in verkeer
- Kraan Spel: snel in uitoefening van werkzaamheden, ook bij afwijken van
gegeven opdracht
- Hof Den Bosch 8 maart 2016, ECLI:NL:GHSHE:2016:863: Voor
aansprakelijkheid van de werkgever hoeft niet vast te staan aan welke
oorzaak het ongeval van de werknemer is te wijten. Staat die toedracht vast,
dan kan de werkgever volstaan met aan te tonen dat hij heeft voldaan aan
alle op hem rustende verplichtingen teneinde dit specifieke ongeval te
voorkomen. Onduidelijkheid omtrent de toedracht van het ongeval betekent
derhalve een ruimere bewijslast voor de werkgever.
Werkgever bewijst:
1. Geen schending zorgplicht (dus wel naleving zorgplicht); of
- Strenge norm (bijna-risicoaansprakelijkheid), Grens: ‘wat redelijkerwijs nodig
is’
- Maar: ‘geen absolute waarborg’
kijken naar:
- Geschreven normen
- Ongeschreven normen
- Kelderluikcriteria
- Normenhiërarchie
2. Opzet / bewuste roekeloosheid werknemer (7:658 lid 2); of
- Vaste rechtspraak: Deze bepaling strekt ertoe de werknemer te beschermen door
rekening te houden met het ervaringsfeit dat, kort gezegd, het dagelijks verkeren in
een bepaalde werksituatie tot een vermindering van de ter voorkoming van
ongelukken raadzame voorzichtigheid leidt.’
- Alleen hier is eigen schuld van belang EN kan dat een rol spelen!
2.1 Opzet:
- Je doet bewust iets terwijl je volledig op de hoogte bent van de mogelijke gevolgen
2.2 Bewuste roekeloosheid:
Pollemans/Hoondert (geen bewuste roekeloosheid)
, - Werknemer op dak. Hij kreeg duidelijke instructies: niet lopen over dakplaten, alleen
over houten loopplanken. Hij deed het toch → viel door dak → letsel. Werkgever zei:
“Dat is bewuste roekeloosheid, hij wist dat het gevaarlijk was!”
- Maar de Hoge Raad zei nee: Bewuste roekeloosheid is alleen als de werknemer zich
op dat moment, onmiddellijk voorafgaand aan zijn handeling, bewust was van het
risico, en het toch deed.
- Iemand kan in het algemeen weten dat iets gevaarlijk is, maar niet op dat precieze
moment aan het gevaar denken. En omdat mensen gewend raken aan hun werk (het
ervaringsfeit), is dat besef er vaak niet meer → dus géén bewuste roekeloosheid.
o Werkgever moet bewijzen dat werknemer zich onmiddellijk
voorafgaand aan de gedraging bewust was van risico’s en het toch
heeft gedaan
Kraan Spel (wel bewuste roekeloosheid):
- Wel bewuste roekeloosheid, Afwijking hof van lijn HR in Pollemans/Hoondert.
- Want niet onmiddellijk voorafgaand aan de handeling bewust van risico dat het mis
kan gaan.
- Hof legt eigenlijk niet uit waarom sprake is van bewuste roekeloosheid. Het is een
spel en je doet bewust mee en de spanning zit hem er eigenlijk in dat het mis kan
gaan. Is iets anders dan op het dak lopen als dakdekker bij Pollemans.
3. Geen oorzakelijk verband met schending zorgplicht
- Ontbreken causaal verband met schending zorgplicht. Ook als ik de zorgplicht niet
had geschonden.
, LET OP: Werknemer
bewijst: (functioneel
verband (in de
uitoefening van de
werkzaamheden) +
schade (letsel) (HIER
SNEL AAN
VOLDAAN)
1. In de uitoefening van de werkzaamheden?
1.1 Op de werkplek:
1.2 Tijdens werktijd:
- Aldi arrest: Op de werkplek (ja), Tijdens werktijd/ Zeggenschap werkgever (eigenlijk
nee maar zie hieronder:
- Aldi-arrest: boodschappen gedaan voor verlaten werkplek en doen van privé
boodschappen was toegestaan door werkgever, werkgever had zeggenschap over
werkplek: functioneel verband met werkzaamheden, nauwe relatie met
dienstverband → DUS IN DE UITOEFENING VAN DE WERKZAAMHEDEN
1.3 Zeggenschap en bevoegdheid werkgever
- Bijv. Weinig zeggenschap bij ruzies tussen collega’s of in verkeer
- Kraanspel: snel in uitoefening van werkzaamheden, ook bij afwijken van gegeven
opdracht.
, - Kraanspel: Het vereiste dat de schade de werknemer in de uitoefening van zijn
werkzaamheden is overkomen, dient ruim te worden uitgelegd. Aan dit vereiste is
voldaan, wanneer de feiten inhouden dat de schade het gevolg is van een ongeval
dat de werknemer is overkomen, terwijl hij tijdens zijn arbeidsovereenkomst
werkzaamheden verrichtte op de werkplek. Daaraan kan niet afdoen dat de
werknemer bij het verrichten van die werkzaamheden mogelijkerwijs is afgeweken
van de hem gegeven opdracht.
- Hof Den Bosch 8 maart 2016 (Dossierkasten op de gang): Botsing tussen
apothekersassistente en gehaaste verpleegkundige, Polsselsel door poging stapel
vallende dossiers tegen te houden. Ziekenhuis zei: toedracht onduidelijk
(‘rommelige situatie’) :
- Hof Den Bosch 8 maart 2016 (Dossierkasten op de gang): Als vaststaat dat de
werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade heeft geleden, is de
werkgever in beginsel aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat hij niet is tekortgeschoten
in zijn zorgplicht. Hiervoor hoeft niet vast te staan aan welke oorzaak het ongeval is
te wijten. Onduidelijkheid over de toedracht betekent ruimere bewijslast voor de
werkgever!
JA → In de uitoefening van de werkzaamheden?
2. Zorgplicht werkgever?
- Strenge norm (bijna-risicoaansprakelijkheid)
- Maar ‘geen absolute waarborg’ (zie o.a. Maatzorg/Van der Graaf) → Vrouw werkte
als schoonmaakster bij thuiszorg. Ze fietste van ene woning naar andere en liep letsel
op toen ze haar fiets viel. HR: zorgplicht gaat niet zo ver dat werkgever zeggenschap
heeft over openbare weg dus geen aansprakelijkheid o.g.v. 7:658 BW Maar wel o.g.v.
7:611 BW
- Grens: ‘wat redelijkerwijs nodig is’
JA → Zorgplicht Medewerker
7:658 BW
SCHENDING ZORGPLICHT?
Ja → aansprakelijkheid (zie eerst beneden)
Nee → geen aansprakelijkheid, 7:611 is GEEN vangnet, ook niet bij:
a. Inherent gevaar (De Rooyse Wissel en TNT Post)
- Rooyse Wissel: bij inherent gevaar wel zeer hoge eisen aan zorgplicht
(meer dan normaal), algemene maatregelen en specifieke
maatregelen
b. Externe geweldpleging (M.A. Mouris, overval apotheek)
- Overval apotheek: ook hier hoge eisen aan zorgplicht
arbeidsongevallen
Werkgeversaansprakelijkheid, 7:658 BW:
Werknemer bewijst:
1. Schade (letsel); en
2. Functioneel verband (in de uitoefening van de werkzaamheden)
➔ Op de werkplek:
➔ Tijdens werktijd:
- Aldi-arrest: boodschappen gedaan voor verlaten werkplek en doen van privé
boodschappen was toegestaan door werkgever, werkgever had zeggenschap
over werkplek: functioneel verband met werkzaamheden, nauwe relatie met
dienstverband
➔ Zeggenschap en bevoegdheid werkgever
- Bijv. Weinig zeggenschap bij ruzies tussen collega’s of in verkeer
- Kraan Spel: snel in uitoefening van werkzaamheden, ook bij afwijken van
gegeven opdracht
- Hof Den Bosch 8 maart 2016, ECLI:NL:GHSHE:2016:863: Voor
aansprakelijkheid van de werkgever hoeft niet vast te staan aan welke
oorzaak het ongeval van de werknemer is te wijten. Staat die toedracht vast,
dan kan de werkgever volstaan met aan te tonen dat hij heeft voldaan aan
alle op hem rustende verplichtingen teneinde dit specifieke ongeval te
voorkomen. Onduidelijkheid omtrent de toedracht van het ongeval betekent
derhalve een ruimere bewijslast voor de werkgever.
Werkgever bewijst:
1. Geen schending zorgplicht (dus wel naleving zorgplicht); of
- Strenge norm (bijna-risicoaansprakelijkheid), Grens: ‘wat redelijkerwijs nodig
is’
- Maar: ‘geen absolute waarborg’
kijken naar:
- Geschreven normen
- Ongeschreven normen
- Kelderluikcriteria
- Normenhiërarchie
2. Opzet / bewuste roekeloosheid werknemer (7:658 lid 2); of
- Vaste rechtspraak: Deze bepaling strekt ertoe de werknemer te beschermen door
rekening te houden met het ervaringsfeit dat, kort gezegd, het dagelijks verkeren in
een bepaalde werksituatie tot een vermindering van de ter voorkoming van
ongelukken raadzame voorzichtigheid leidt.’
- Alleen hier is eigen schuld van belang EN kan dat een rol spelen!
2.1 Opzet:
- Je doet bewust iets terwijl je volledig op de hoogte bent van de mogelijke gevolgen
2.2 Bewuste roekeloosheid:
Pollemans/Hoondert (geen bewuste roekeloosheid)
, - Werknemer op dak. Hij kreeg duidelijke instructies: niet lopen over dakplaten, alleen
over houten loopplanken. Hij deed het toch → viel door dak → letsel. Werkgever zei:
“Dat is bewuste roekeloosheid, hij wist dat het gevaarlijk was!”
- Maar de Hoge Raad zei nee: Bewuste roekeloosheid is alleen als de werknemer zich
op dat moment, onmiddellijk voorafgaand aan zijn handeling, bewust was van het
risico, en het toch deed.
- Iemand kan in het algemeen weten dat iets gevaarlijk is, maar niet op dat precieze
moment aan het gevaar denken. En omdat mensen gewend raken aan hun werk (het
ervaringsfeit), is dat besef er vaak niet meer → dus géén bewuste roekeloosheid.
o Werkgever moet bewijzen dat werknemer zich onmiddellijk
voorafgaand aan de gedraging bewust was van risico’s en het toch
heeft gedaan
Kraan Spel (wel bewuste roekeloosheid):
- Wel bewuste roekeloosheid, Afwijking hof van lijn HR in Pollemans/Hoondert.
- Want niet onmiddellijk voorafgaand aan de handeling bewust van risico dat het mis
kan gaan.
- Hof legt eigenlijk niet uit waarom sprake is van bewuste roekeloosheid. Het is een
spel en je doet bewust mee en de spanning zit hem er eigenlijk in dat het mis kan
gaan. Is iets anders dan op het dak lopen als dakdekker bij Pollemans.
3. Geen oorzakelijk verband met schending zorgplicht
- Ontbreken causaal verband met schending zorgplicht. Ook als ik de zorgplicht niet
had geschonden.
, LET OP: Werknemer
bewijst: (functioneel
verband (in de
uitoefening van de
werkzaamheden) +
schade (letsel) (HIER
SNEL AAN
VOLDAAN)
1. In de uitoefening van de werkzaamheden?
1.1 Op de werkplek:
1.2 Tijdens werktijd:
- Aldi arrest: Op de werkplek (ja), Tijdens werktijd/ Zeggenschap werkgever (eigenlijk
nee maar zie hieronder:
- Aldi-arrest: boodschappen gedaan voor verlaten werkplek en doen van privé
boodschappen was toegestaan door werkgever, werkgever had zeggenschap over
werkplek: functioneel verband met werkzaamheden, nauwe relatie met
dienstverband → DUS IN DE UITOEFENING VAN DE WERKZAAMHEDEN
1.3 Zeggenschap en bevoegdheid werkgever
- Bijv. Weinig zeggenschap bij ruzies tussen collega’s of in verkeer
- Kraanspel: snel in uitoefening van werkzaamheden, ook bij afwijken van gegeven
opdracht.
, - Kraanspel: Het vereiste dat de schade de werknemer in de uitoefening van zijn
werkzaamheden is overkomen, dient ruim te worden uitgelegd. Aan dit vereiste is
voldaan, wanneer de feiten inhouden dat de schade het gevolg is van een ongeval
dat de werknemer is overkomen, terwijl hij tijdens zijn arbeidsovereenkomst
werkzaamheden verrichtte op de werkplek. Daaraan kan niet afdoen dat de
werknemer bij het verrichten van die werkzaamheden mogelijkerwijs is afgeweken
van de hem gegeven opdracht.
- Hof Den Bosch 8 maart 2016 (Dossierkasten op de gang): Botsing tussen
apothekersassistente en gehaaste verpleegkundige, Polsselsel door poging stapel
vallende dossiers tegen te houden. Ziekenhuis zei: toedracht onduidelijk
(‘rommelige situatie’) :
- Hof Den Bosch 8 maart 2016 (Dossierkasten op de gang): Als vaststaat dat de
werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade heeft geleden, is de
werkgever in beginsel aansprakelijk, tenzij hij aantoont dat hij niet is tekortgeschoten
in zijn zorgplicht. Hiervoor hoeft niet vast te staan aan welke oorzaak het ongeval is
te wijten. Onduidelijkheid over de toedracht betekent ruimere bewijslast voor de
werkgever!
JA → In de uitoefening van de werkzaamheden?
2. Zorgplicht werkgever?
- Strenge norm (bijna-risicoaansprakelijkheid)
- Maar ‘geen absolute waarborg’ (zie o.a. Maatzorg/Van der Graaf) → Vrouw werkte
als schoonmaakster bij thuiszorg. Ze fietste van ene woning naar andere en liep letsel
op toen ze haar fiets viel. HR: zorgplicht gaat niet zo ver dat werkgever zeggenschap
heeft over openbare weg dus geen aansprakelijkheid o.g.v. 7:658 BW Maar wel o.g.v.
7:611 BW
- Grens: ‘wat redelijkerwijs nodig is’
JA → Zorgplicht Medewerker
7:658 BW
SCHENDING ZORGPLICHT?
Ja → aansprakelijkheid (zie eerst beneden)
Nee → geen aansprakelijkheid, 7:611 is GEEN vangnet, ook niet bij:
a. Inherent gevaar (De Rooyse Wissel en TNT Post)
- Rooyse Wissel: bij inherent gevaar wel zeer hoge eisen aan zorgplicht
(meer dan normaal), algemene maatregelen en specifieke
maatregelen
b. Externe geweldpleging (M.A. Mouris, overval apotheek)
- Overval apotheek: ook hier hoge eisen aan zorgplicht
