H1: COMMUNICATIETECHNOLOGIE & INNOVATIE: EEN INTRODUCTIE
COMMUNICATIETECHNOLOGIE
• Definitie: Overkoepelende term voor materiële objecten die informatie overdragen van een bron
naar een bestemming.
• Functie: Medieert communicatie, overbrugt afstand en tijd, en kan communicatie vervormen.
• Componenten (Lievrouw & Livingstone, 2022):
o Materiële objecten: Artefacten of toestellen die communicatie mogelijk maken en
uitbreiden.
o Handelingen: Communicatieactiviteiten en -handelingen voor het ontwikkelen en
gebruiken van deze toestellen.
o Organisaties: Sociale inrichting en organisaties gevormd rond deze toestellen en
handelingen.
TECHNIEK EN TECHNOLOGIE
• Techniek: Methode van handelen en materiële middelen voor praktische doeleinden (problemen
oplossen, doelen bereiken).
• Technologie: Op wetenschap gebaseerde techniek; toepassing van wetenschappelijke kennis en
technische vaardigheden om problemen op te lossen, behoeften te vervullen of doelen te
bereiken.
INNOVATIE
• Definitie: Een alomtegenwoordige sociale dynamiek, een 'meetbare' verandering in welvaart,
toewijsbaar aan de introductie van een nieuwe factor of combinatie van factoren.
• Factoren: Productie, consumptie, structuur, organisatie, communicatie, etc.
• Rol van technologie: Hardware en software spelen een cruciale rol in deze innovaties.
BELANG VAN HET VAK
• Technologiegedreven innovaties: Veel innovaties zijn technologiegedreven, met ingenieurs in
gezaghebbende functies.
• Digitale geletterdheid: De complexiteit van technologie neemt toe, terwijl de digitale
geletterdheid achterblijft.
• Kritisch denken: Om kritisch te kunnen reflecteren en ontwikkelingen te sturen, is begrip van de
technische aspecten van innovaties essentieel.
1
, • Nood aan communicatiewetenschappers: Er is behoefte aan communicatiewetenschappers
met een brede kennis van technologische, markt-, beleids- en gebruikersaspecten van de
informatiesamenleving.
• Toekomst vormgeven: Begrip van de bouwstenen van technologische componenten is
noodzakelijk om mee te kunnen praten over toekomstige scenario's.
ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE (AI)
• Definitie: Een domein binnen de computerwetenschappen dat zich bezighoudt met de creatie
van intelligente machines die werken en reageren als mensen.
• Belangrijkste technische componenten:
o Representatie van kennis (model)
o Redeneren
o Natural Language Processing (NLP)
o Leren (machine learning algoritmes)
APPLICATIES EN TOEPASSINGEN
• Definitie: Software die door de eindgebruiker kan worden gebruikt om specifieke taken uit te
voeren.
• Werking: Draait op andere software, meestal systeemsoftware (bijv. Microsoft Windows, iOS) of
platforms (bijv. Steam, Twitch).
H2: INLEIDING TOT AI, MACHINE LEARNING EN GROTE TAALMODELLEN
WAT IS KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE (AI)?
• AI is een domein binnen de computerwetenschappen dat zich richt op het creëren van intelligente
machines die werken en reageren als mensen.
• De belangrijkste technische componenten van AI zijn: kennisrepresentatie (model), redeneren,
Natural Language Processing (NLP) en leren (Machine Learning algoritmes).
ALAN TURING EN DE TURING TEST
• Alan Turing (1912-1954) was een ingenieur die betrokken was bij het ontcijferen van Duitse
machines tijdens WO II.
• Hij ontwikkelde de Turing Test om te bepalen of een machine intelligent gedrag kan vertonen dat
niet te onderscheiden is van dat van een mens.
• Turing voorspelde dat tegen 2000 een machine kans had om een mens te overtuigen dat het zelf
een mens was.
2
, • Volgens Turing bestaat de menselijke geest uit drie componenten: de oorspronkelijke staat bij
geboorte, de opvoeding, en andere ervaringen.
CONCEPTUELE MODELLEN EN ALGORITMEN
• Een conceptueel model is de ruwe kennis van een technologie die nodig is om deze effectief te
gebruiken.
• Een algoritme is een ondubbelzinnige beschrijving van hoe een taak wordt volbracht,
onafhankelijk van programmeertalen en geldig voor alle inputs.
MACHINE LEARNING (ML)
• Machine Learning is het domein van studie, ontwerp en ontwikkeling van algoritmen die
computers de mogelijkheid geven om te leren zonder expliciet geprogrammeerd te worden.
• ML-algoritmes passen automatisch hun gedrag aan of verbeteren dit op basis van eerder gedrag.
TYPEN ML-ALGORITMES
• Gesuperviseerd leren: Algoritmes leren van door mensen gecreëerde classificatiesystemen met
gelabelde data (trainingsdata).
• Ongesuperviseerd leren: Algoritmes krijgen geen duidelijke classificaties en leren zonder
toezicht om patronen te vinden in grote hoeveelheden ruwe data.
• Versterkend leren: Algoritmes ondernemen actie op basis van waarnemingen in een real-time
omgeving en leren door middel van feedback (trial-and-error).
TOEPASSINGEN VAN ALGORITMES
• PageRank-algoritme: Gebruikt door Google om webpagina's te rangschikken op basis van het
aantal en de kwaliteit van links.
• Aanbevelingsalgoritmes: Voorspellen de beoordeling van een gebruiker voor een item op basis
van eerdere beoordelingen.
• Sorteringsalgoritmes: Plaatsen elementen in een lijst in een bepaalde volgorde, zoals het bubble
sort algoritme.
NEURALE NETWERKEN (NN) EN DEEP LEARNING (DL)
• Neurale netwerken zijn ML-modellen die getraind worden om specifieke taken op te lossen,
gebaseerd op de structuur en functie van het menselijk brein.
• Neuronen zijn georganiseerd in lagen en vormen een netwerk om patronen te leren en
voorspellingen te doen.
3
, • Deep Learning is een onderdeel van Machine Learning dat gebruikmaakt van meerlagige neurale
netwerken (deep neural networks) om de complexe besluitvorming van het menselijk brein te
simuleren.
GENERATIEVE AI (GENAI) EN LARGE LANGUAGE MODELS (LLM'S)
• Generatieve AI is een vorm van AI die nieuwe content kan creëren, zoals afbeeldingen, video's,
audio en tekst, op basis van een gebruikersprompt en analyse van bestaande data.
• Een prompt is de input die aan een chatbot wordt gegeven.
• Large Language Models (LLM's) zijn geavanceerde ML-algoritmes die neurale netwerken (deep
learning) met uitgebreide parameters gebruiken voor taken in natuurlijke taalverwerking.
• LLM's zijn getraind met grote tekstdatasets en blinken uit in tekstgeneratie, vertaling en
samenvatting.
• Een token is een klein stukje tekst (woorden, delen van woorden, karakters) dat AI-modellen
opsplitsen om te verwerken.
• Generatieve Pre-trained Transformers (GPT's) zijn een type LLM dat deep learning gebruikt om
teksten te genereren, zoals ChatGPT, Bard en LLaMA.
• ChatGPT verfijnde het GPT-3 taalmodel met gesuperviseerd en versterkend leren om menselijke
conversaties te imiteren en taken uit te voeren zoals vragen beantwoorden, code schrijven en
teksten samenvatten.
• Een AI-hallucinatie verwijst naar gevallen waarin een AI-systeem valse of misleidende informatie
genereert die plausibel lijkt maar feitelijk onjuist is.
H3: COMMUNICATIETECHNOLOGIE, TECHNIEKFILOSOFIE EN NUDGING
COMMUNICATIETECHNOLOGIE
• Communicatietechnologie is een overkoepelende term voor materiële objecten die informatie
overdragen van een bron naar een bestemming.
• Het medieert communicatie, overbrugt vaak tijd en afstand, en kan leiden tot vervorming van de
communicatie.
• Naast materiële objecten omvat het ook de handelingen en organisaties die hieromheen zijn
gevormd.
TECHNIEK VERSUS TECHNOLOGIE
• Techniek: De methode van handelen en materiële middelen voor praktische doeleinden
(probleemoplossing, doelen bereiken).
• Technologie: Op wetenschap gebaseerde techniek; de toepassing van wetenschappelijke kennis
en technische vaardigheden.
4
COMMUNICATIETECHNOLOGIE
• Definitie: Overkoepelende term voor materiële objecten die informatie overdragen van een bron
naar een bestemming.
• Functie: Medieert communicatie, overbrugt afstand en tijd, en kan communicatie vervormen.
• Componenten (Lievrouw & Livingstone, 2022):
o Materiële objecten: Artefacten of toestellen die communicatie mogelijk maken en
uitbreiden.
o Handelingen: Communicatieactiviteiten en -handelingen voor het ontwikkelen en
gebruiken van deze toestellen.
o Organisaties: Sociale inrichting en organisaties gevormd rond deze toestellen en
handelingen.
TECHNIEK EN TECHNOLOGIE
• Techniek: Methode van handelen en materiële middelen voor praktische doeleinden (problemen
oplossen, doelen bereiken).
• Technologie: Op wetenschap gebaseerde techniek; toepassing van wetenschappelijke kennis en
technische vaardigheden om problemen op te lossen, behoeften te vervullen of doelen te
bereiken.
INNOVATIE
• Definitie: Een alomtegenwoordige sociale dynamiek, een 'meetbare' verandering in welvaart,
toewijsbaar aan de introductie van een nieuwe factor of combinatie van factoren.
• Factoren: Productie, consumptie, structuur, organisatie, communicatie, etc.
• Rol van technologie: Hardware en software spelen een cruciale rol in deze innovaties.
BELANG VAN HET VAK
• Technologiegedreven innovaties: Veel innovaties zijn technologiegedreven, met ingenieurs in
gezaghebbende functies.
• Digitale geletterdheid: De complexiteit van technologie neemt toe, terwijl de digitale
geletterdheid achterblijft.
• Kritisch denken: Om kritisch te kunnen reflecteren en ontwikkelingen te sturen, is begrip van de
technische aspecten van innovaties essentieel.
1
, • Nood aan communicatiewetenschappers: Er is behoefte aan communicatiewetenschappers
met een brede kennis van technologische, markt-, beleids- en gebruikersaspecten van de
informatiesamenleving.
• Toekomst vormgeven: Begrip van de bouwstenen van technologische componenten is
noodzakelijk om mee te kunnen praten over toekomstige scenario's.
ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE (AI)
• Definitie: Een domein binnen de computerwetenschappen dat zich bezighoudt met de creatie
van intelligente machines die werken en reageren als mensen.
• Belangrijkste technische componenten:
o Representatie van kennis (model)
o Redeneren
o Natural Language Processing (NLP)
o Leren (machine learning algoritmes)
APPLICATIES EN TOEPASSINGEN
• Definitie: Software die door de eindgebruiker kan worden gebruikt om specifieke taken uit te
voeren.
• Werking: Draait op andere software, meestal systeemsoftware (bijv. Microsoft Windows, iOS) of
platforms (bijv. Steam, Twitch).
H2: INLEIDING TOT AI, MACHINE LEARNING EN GROTE TAALMODELLEN
WAT IS KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE (AI)?
• AI is een domein binnen de computerwetenschappen dat zich richt op het creëren van intelligente
machines die werken en reageren als mensen.
• De belangrijkste technische componenten van AI zijn: kennisrepresentatie (model), redeneren,
Natural Language Processing (NLP) en leren (Machine Learning algoritmes).
ALAN TURING EN DE TURING TEST
• Alan Turing (1912-1954) was een ingenieur die betrokken was bij het ontcijferen van Duitse
machines tijdens WO II.
• Hij ontwikkelde de Turing Test om te bepalen of een machine intelligent gedrag kan vertonen dat
niet te onderscheiden is van dat van een mens.
• Turing voorspelde dat tegen 2000 een machine kans had om een mens te overtuigen dat het zelf
een mens was.
2
, • Volgens Turing bestaat de menselijke geest uit drie componenten: de oorspronkelijke staat bij
geboorte, de opvoeding, en andere ervaringen.
CONCEPTUELE MODELLEN EN ALGORITMEN
• Een conceptueel model is de ruwe kennis van een technologie die nodig is om deze effectief te
gebruiken.
• Een algoritme is een ondubbelzinnige beschrijving van hoe een taak wordt volbracht,
onafhankelijk van programmeertalen en geldig voor alle inputs.
MACHINE LEARNING (ML)
• Machine Learning is het domein van studie, ontwerp en ontwikkeling van algoritmen die
computers de mogelijkheid geven om te leren zonder expliciet geprogrammeerd te worden.
• ML-algoritmes passen automatisch hun gedrag aan of verbeteren dit op basis van eerder gedrag.
TYPEN ML-ALGORITMES
• Gesuperviseerd leren: Algoritmes leren van door mensen gecreëerde classificatiesystemen met
gelabelde data (trainingsdata).
• Ongesuperviseerd leren: Algoritmes krijgen geen duidelijke classificaties en leren zonder
toezicht om patronen te vinden in grote hoeveelheden ruwe data.
• Versterkend leren: Algoritmes ondernemen actie op basis van waarnemingen in een real-time
omgeving en leren door middel van feedback (trial-and-error).
TOEPASSINGEN VAN ALGORITMES
• PageRank-algoritme: Gebruikt door Google om webpagina's te rangschikken op basis van het
aantal en de kwaliteit van links.
• Aanbevelingsalgoritmes: Voorspellen de beoordeling van een gebruiker voor een item op basis
van eerdere beoordelingen.
• Sorteringsalgoritmes: Plaatsen elementen in een lijst in een bepaalde volgorde, zoals het bubble
sort algoritme.
NEURALE NETWERKEN (NN) EN DEEP LEARNING (DL)
• Neurale netwerken zijn ML-modellen die getraind worden om specifieke taken op te lossen,
gebaseerd op de structuur en functie van het menselijk brein.
• Neuronen zijn georganiseerd in lagen en vormen een netwerk om patronen te leren en
voorspellingen te doen.
3
, • Deep Learning is een onderdeel van Machine Learning dat gebruikmaakt van meerlagige neurale
netwerken (deep neural networks) om de complexe besluitvorming van het menselijk brein te
simuleren.
GENERATIEVE AI (GENAI) EN LARGE LANGUAGE MODELS (LLM'S)
• Generatieve AI is een vorm van AI die nieuwe content kan creëren, zoals afbeeldingen, video's,
audio en tekst, op basis van een gebruikersprompt en analyse van bestaande data.
• Een prompt is de input die aan een chatbot wordt gegeven.
• Large Language Models (LLM's) zijn geavanceerde ML-algoritmes die neurale netwerken (deep
learning) met uitgebreide parameters gebruiken voor taken in natuurlijke taalverwerking.
• LLM's zijn getraind met grote tekstdatasets en blinken uit in tekstgeneratie, vertaling en
samenvatting.
• Een token is een klein stukje tekst (woorden, delen van woorden, karakters) dat AI-modellen
opsplitsen om te verwerken.
• Generatieve Pre-trained Transformers (GPT's) zijn een type LLM dat deep learning gebruikt om
teksten te genereren, zoals ChatGPT, Bard en LLaMA.
• ChatGPT verfijnde het GPT-3 taalmodel met gesuperviseerd en versterkend leren om menselijke
conversaties te imiteren en taken uit te voeren zoals vragen beantwoorden, code schrijven en
teksten samenvatten.
• Een AI-hallucinatie verwijst naar gevallen waarin een AI-systeem valse of misleidende informatie
genereert die plausibel lijkt maar feitelijk onjuist is.
H3: COMMUNICATIETECHNOLOGIE, TECHNIEKFILOSOFIE EN NUDGING
COMMUNICATIETECHNOLOGIE
• Communicatietechnologie is een overkoepelende term voor materiële objecten die informatie
overdragen van een bron naar een bestemming.
• Het medieert communicatie, overbrugt vaak tijd en afstand, en kan leiden tot vervorming van de
communicatie.
• Naast materiële objecten omvat het ook de handelingen en organisaties die hieromheen zijn
gevormd.
TECHNIEK VERSUS TECHNOLOGIE
• Techniek: De methode van handelen en materiële middelen voor praktische doeleinden
(probleemoplossing, doelen bereiken).
• Technologie: Op wetenschap gebaseerde techniek; de toepassing van wetenschappelijke kennis
en technische vaardigheden.
4
