Samenvatting Systeem aarde
1 Ons eiland in de ruimte
1.1 Planeet aarde
De derde planeet vanaf de zon
► De aarde en acht andere planeten draaien rond de zon en vormen ons
In de Melkweg zijn zonnestelsel. De zon is slechts één van de miljarden sterren van dit
miljarden Melkwegstelsel. De zon zorgt voor licht en warmte.
zonnestelsels, in het ● Mercurius, Venus, Aarde en Mars vormen de binnenplaneten. Jupiter,
heelal zijn ontelbare Saturnus, Uranus en Neptunus zijn de buitenplaneten. In tegenstelling tot
sterrenstelsels. de eerste vier, die uit steen bestaan, zijn dit gasplaneten.
Tijdschalen
► De aarde wordt geschat op 4,6 miljard jaar oud. Om deze lange
geologische tijdschaal periode te overzien, beschrijven geologen die met een geologische
tijdschaal. Die is verdeeld in tijdperken, perioden en tijdvakken.
relatieve tijdschaal ● Vroeger had men een relatieve tijdschaal waarin de volgorde van de
tijdperken bekend was, maar de ouderdom in jaren niet.
absolute ● Nu komt men door onderzoek van radioactief gesteente in de bodem
ouderdomsbepaling tot een absolute ouderdomsbepaling, waarbij jaartallen aan de tijdschaal
zijn gekoppeld.
Opbouw van de aarde
kern / mantel / korst ► De aarde is opgebouwd uit bolschillen: de kern, de mantel, de korst.
De bolschillen worden ● De kern is de binnenste schil en bestaat uit een mengsel van nikkel en
van binnen naar ijzer. Het binnenste deel van de kern is vast, de buitenkern vloeibaar.
buiten steeds lichter ● De mantel bestaat uit siliciumverbindingen met veel ijzer en
en gaan vrij abrupt in magnesium. De binnenmantel bestaat uit vaste stof en de buitenmantel is
elkaar over. taai-vloeibaar.
Onder gebergten kan ● De korst is de buitenste schil. Hij bestaat uit verbindingen van zuurstof
de dikte oplopen tot met ijzer, calcium, magnesium, natrium en aluminium. De dikte van de
70 km. aardkorst varieert van 7 tot 10 kilometer onder de oceanen en van 30 tot
Moho-laag 40 kilometer onder de continenten.
De grens tussen de korst en de mantel is de Moho-laag.
1 Ons eiland in de ruimte
1.1 Planeet aarde
De derde planeet vanaf de zon
► De aarde en acht andere planeten draaien rond de zon en vormen ons
In de Melkweg zijn zonnestelsel. De zon is slechts één van de miljarden sterren van dit
miljarden Melkwegstelsel. De zon zorgt voor licht en warmte.
zonnestelsels, in het ● Mercurius, Venus, Aarde en Mars vormen de binnenplaneten. Jupiter,
heelal zijn ontelbare Saturnus, Uranus en Neptunus zijn de buitenplaneten. In tegenstelling tot
sterrenstelsels. de eerste vier, die uit steen bestaan, zijn dit gasplaneten.
Tijdschalen
► De aarde wordt geschat op 4,6 miljard jaar oud. Om deze lange
geologische tijdschaal periode te overzien, beschrijven geologen die met een geologische
tijdschaal. Die is verdeeld in tijdperken, perioden en tijdvakken.
relatieve tijdschaal ● Vroeger had men een relatieve tijdschaal waarin de volgorde van de
tijdperken bekend was, maar de ouderdom in jaren niet.
absolute ● Nu komt men door onderzoek van radioactief gesteente in de bodem
ouderdomsbepaling tot een absolute ouderdomsbepaling, waarbij jaartallen aan de tijdschaal
zijn gekoppeld.
Opbouw van de aarde
kern / mantel / korst ► De aarde is opgebouwd uit bolschillen: de kern, de mantel, de korst.
De bolschillen worden ● De kern is de binnenste schil en bestaat uit een mengsel van nikkel en
van binnen naar ijzer. Het binnenste deel van de kern is vast, de buitenkern vloeibaar.
buiten steeds lichter ● De mantel bestaat uit siliciumverbindingen met veel ijzer en
en gaan vrij abrupt in magnesium. De binnenmantel bestaat uit vaste stof en de buitenmantel is
elkaar over. taai-vloeibaar.
Onder gebergten kan ● De korst is de buitenste schil. Hij bestaat uit verbindingen van zuurstof
de dikte oplopen tot met ijzer, calcium, magnesium, natrium en aluminium. De dikte van de
70 km. aardkorst varieert van 7 tot 10 kilometer onder de oceanen en van 30 tot
Moho-laag 40 kilometer onder de continenten.
De grens tussen de korst en de mantel is de Moho-laag.
