term
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Dit vak is heeeel veel
casussen bij het examen • Aanrijding: buitencontractueel (geen
!!!! contrcat tussen partijen)
1.0 INLEIDING • Aannemer fout: contractueel (contract
tussen eigenar een aannemer)
A. Globaal overzicht • Vastgoedmakkelaar: contractueel
• Wie is er aansprakelijk? Eerste 10 lessen aansprakelijkheid tussen verkoper en
• Wie betaald? Laatste 10 lessen
makklaar (omdat er een contract
(bemiddelingsovereenkomst)
B. aansprakelijkheidsrecht is tussen beiden)
buitencontractueel met een aankoper
(makklaar een aankoper hebben geen
bemiddelingsovereenkomst dus dit is
buitencontractuele aansprakelijkheid)
• Waterafsluiting: buitencontractuele
aanspraakelijkheid van de bouwheer
(omdat hij eigenaar is van deze grond en
hij dus aansprakleij is als er iets gebeurd,
aannemer kan ook aansprakelijk zijn
aangezien zij de afsluiting bplaatsen en
Aansprakelijkheid: ( 3onderdelen) deze afsluiting niet geod was.)
1. Burgerlijk (RICH)
A. Buitencontractueel
B. Contractueel
= BOEK 5 in Codex
2. Strafrechtelijk
= iemand die een fout maakt, die fout is ook
een overtreding van de strafwetgeving
Bedoeling van strafrechtelijk: bestraffen van
de dader en gaat NIET over het vergoedden
van de Slachtoffers
3. Deontologische
= tuchtrechtelijke aansprakelijkheid
een persoon is nooit tuchtrechtelijke
aansprakelijk, je kan als persoon enkel
tuchtrechtelijk aansprakelijk zijn als je een
job hebt die in een deontologische orde
staat (bv. advocaat, artsen)
Oefening BCA: nieuw Boek 6 BW in werking getreden op
onder welke aansprakelijkheid vallen volgende 1/1/2025
situaties: contractueel of buitencontractueel? Net als bij Vastgoedrecht1, dien je ook hier
steeds deze nieuwe wetgeving te gebruiken op
het examen en niet de bepalingen uit het oud
BW (1382-1386bis oud BW)
Het nieuwe Boek 6 BW zit in jullie codex
1
,Enkel schadegevallen op of na 1/1/2025 •(2) algemene zorgvuldigheidsnorm
worden behandeld in wetboek van boek 6, (inspanningsverplichting)
wanneer er een schadegeval is voor 1januari • Is moeilijker aan te bewijzen
2025 dan worden de oude wetsart. Gebruikt
3 voorwaarden van BCA
• (1) De schending van een gedragsnorm
= een resultaat verbintenis
= schenidng van een wet
Is een norm of een wet, die een gedrag
voorschrijft. Als je de norm of wet niet volgt dan
is het een fout en kijken we niet naar de rest
1. Fout of een tot aansprakelijkhied leidend • Bv. de wegcode, as het rood is moet je
feit stoppen, dit is een norm die een bepaald
gedrag opgelegd. Als je deze schend dan
2. Schade door de fout is het een fout.
= een causaal verband • Bv. een KB (koninklijkbesluit) Een
3. Fout moet schade hebben veroorzaakt ziekenhuis mag eigenlijk geen draaideur
hebben als ingang. Als zij dit wel hebben
dan is het een fout.
BCA voorwaarde 1 • KB opgesteld door de
• Persoonlijke aansprakelijkheid: uitvoerende macht, de
• Aansprakelijkheid voor eigen regering op federaal niveau
gedrag (geld voor heel het land)
• Kwalitatieve aansprakelijkheid:
Als je een bepaalde gedrags norm volgt kan het
nog steeds zijn dat je een fout maakt
• bv; uitspraak van hof van beroep,
aannemer had een vergunning van het
slopen van een gebouw met dynamiet.
Brokstukken vliegen rond tegen een
Aansprakelijkheid voor eigen gedrag ander gebouw (Total).
= wanneer je zelf iets fout hebt gedaan
• Art. 6.5 BW: • Wanneer een norm
“Eenieder is aansprakelijk voor de een bepaald
schade die hij door zijn fout aan een gedrag gebiedt of
ander veroorzaakt.” verbiedt, is de
• Als je een fout maakt en je loutere overtreding
berokkend schade aan een ander van die norm een
dan ben je aansprakelijk buitencontractuele
fout.
• Art. 6.6 BW
• Geen toetsing aan
Ҥ 1. De fout bestaat uit de schending
de algemene
van een wettelijke regel die een
zorgvuldigheidsnor
bepaald gedrag oplegt of verbiedt of van
m (zie volgende
de algemene zorgvuldigheidsnorm die
slide)
geldt in het maatschappelijk verkeer.”
• Handelen in
overeenstemming
Aansprakelijkheid
met de wet
• Een fout = onrechtmatig handelen =
betekent niet
schending van een
automatisch dat
•(1) gedragsnorm (resultaatsverplichting)
men geen fout
• Resultaat kan je makkelijk
begaat.
aantonen of deze er is ja of neen
2
, • leeftijd en gebrek aan
• (2) De schending van de algemene ervaring word geen rekening
zorgvuldigheidsnorm mee gehouden
= Inspanningsverbintenis • Bv. een dikke jongen wacht
Is wanneer er nergens een wet staat aan de glijbaan tot deze
groenlicht geeft, wanneer hij
geschreven, naar benden gaat botst hij
➔ dan gebruiken we in zo’n situaties tegen een andere kindje dat
algemene zorgvuldigheidsnorm. nog in de glijbaan zat. Volgens
➔ De rechter gaat dit dan vergelijken de rechter zou de jongen
met het referentie gedrag van een moeten weten dat hij zwaar is
en langer moeten gewacht
normaal zorgvuldig redelijke hebben, dit is een interne
persoon. omstandigheden en de rechter
Bv. er is geen regel over hoe je de deur gaar open houd hier geen reking mee.
doen, als je de deur als een normaal zorgvuldig
redleijke persoon op doet dat ga je jou bedenken
dat er iemand achter de deur kan staan en doe • Voorzichtig en redelijk: houdt in dat
je hem dus voorzichtig open. men in alle redelijkheid tracht zich de
nadelige gevolgen van zijn handelen of
(abstracte referentie persoon gaan plaatsen in nalaten in te beelden & vervolgens
externe omstanidgheden (= gaat over plaats, tijd gepaste voorzorgsmaatregelen neemt
en atmosferische toestand) om de nadelige gevolgen van zijn
• Het criterium van de goede huisvader gedrag te voorkomen.
• Beoordeling in abstracto: Het • In dezelfde externe omstandigheden:
feitelijk gedrag van een Hierbij komen alleen de externe
schadeverwekker zal worden getoetst omstandigheden in aanmerking zoals
aan het gedrag van een normaal de plaats, tijdstip vd daad, de
voorzichtig en redelijk persoon (bonus atmosferische toestand,... Met
pater familias) geplaatst in dezelfde interne kenmerken zoals de leeftijd,
externe omstandigheden intelligentie, geslacht, (ervaring) ...
• (abstracte referentie persoon wordt in principe geen rekening
gaan plaatsen in gehouden.
• externe omstanidgheden • Er mag rekening worden gehouden
mag de rechter rekening met de beroepsbekwaamheid in
meehouden (= gaat over beroepscontext of beter: de vereiste
plaats, tijd en atmosferische bekwaamheid om de
toestand) beroepshandeling te stellen.
• Bv. een dokter helpt een • Beropesbekwaamheid, we
persoon op straat, snachts die gaan rekeing houden met het
een dringende operatie nodig
heeft. Als deze peroson sterft,
beroep van iemand in de
dan gaat de rechter er rekening beroepscoontext zelf.
mee houden dat deze dokter Bv dokter, dan gaan we kijken
niet de juiste aperatuur, hoe een normaal redelijke
assistenten en tijd heeft om persson als dokter rekening
deze persoon te redden. houden met hoe hij heeft
gehandeld
• Interne omstandigheden mag • In beroep context = externe
een rechter niet rekening omstandigheden (wordt
meehouden (= gaat over rekening mee gehouden)
plaats, tijd en atmosferische • Buiten beroepscontext =
toestand) interne omstandigheden
(wordt geen rekeing gehouden
met het beroep)
3
, Bv. kleuterjuf bind haar hond
vast aan een poort bij • Speciale fout: rechtsmisbruik
kinderen, en gaat naar de
winkel. Een van de kinder loopt
• = de uitoefening van een recht
naar de hond en wordt op een wijze die kennelijk de
gebeten, hierbij keken ze eerst grenzen te buiten gaat vd
dat de vrouw een kleueterjuf is normale uitoefening van dat
en had moeten weten dat recht door een voorzichtig en
kinderen naar honden gaan
=extern. MAAR de vrouw is
bezorgd persoon (art. 1.10 BW)
haar beroep nu niet aan het
uitoefenen dus wordt er geen
reking gehouden met de info
die zij zou weten over kinderen Bv. Inno, had groot reclamepaneel
(intern) laten zetten, ander winkel naast de
inno laat nog een groter reclame
Oefeningen vn foute aansprakelijkheid bordt plaatsen, hierdoor kon je dat
1. Het Energiebesluit bepaalt als volgt: Ҥ 1. van de Inno niet zien. De buur heeft
het recht op dat bord te hangen
Een natuurlijke persoon of waar je het wilt. De buur
rechtspersoon die een residentieel rechtsmisbruik uitgeoefend
gebouw bij een notariële overdracht in aangezien hij dat zo voor de Inno
volle eigendom overdraagt, beschikt heeft gehangen en is dus een fout
over een energieprestatiecertificaat begaan.
residentiële gebouwen. • Iemand die rechtsmisbruik pleegt
Het energieprestatiecertificaat begaat een fout (toepassing van
residentiële gebouwen moet art. 6.5 BW)
beschikbaar zijn: 1° als er publiciteit • Rechtsmisbruik kan ook gebeuren in
wordt gemaakt: ten laatste bij de eerste contractuele context:
bekendmaking van die publiciteit.” • Meestal toepassing vragen van
➔ Een makelaar voert publiciteit een overdreven, onredelijk beding
voor een woning en schrijft “EPC
in aanvraag” in het zoekertje; Oefening: Wat heeft rechter geoordeeld:
begaat de makelaar een fout? Ga rechtsmisbruik of niet?
je toetsen aan de • Eigenaar van een landgoed trekt een
zorgvuldigheidsnorm? watertoren van 15m op in zijn tuin, maar
- Het is een fout want je moet gebruikt deze niet. De toren is alleen
een ecp hebben gebouwd om het zicht van de buur te
- Neen, is niet nodig want het is belemmeren. Pleegt de eigenaar
een fout rechtsmisbruik?
2. Is ondergaande redenering van de - Rechtsmisbruik
rechter correct? - En moest toren afbreken
• “Het verwisselen van de bruto-
oppervlakte(daar zit ook nog de • Contractuele situatie: een gemeente liet
dikte van de muren bij) en de in een van haar leegstaande panden een
bewoonbare oppervlakte leidt kunstenaar huisvesten met een atelier.
niet tot aansprakelijkheid van de Dit was een bezetting ter bede. De
makelaar aangezien ieder kunstenaar zou er 25 jaar wonen. Het
doorsnee makelaar die nog maar college van burgemeester en schepenen
net een BIV-erkenning heeft, deze beslist in 2024 om een einde te maken
vergissing had kunnen maken.” aan de bezetting ter bede en geeft de
• Dit is intern omdat er kunstenaar 48 uur om te vertrekken. Het
rekening werd gehouden pand zou in 2030 gesloopt worden.
met leeftijd en interne - Rechtsmisbruik
omstandigheden.
4
HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Dit vak is heeeel veel
casussen bij het examen • Aanrijding: buitencontractueel (geen
!!!! contrcat tussen partijen)
1.0 INLEIDING • Aannemer fout: contractueel (contract
tussen eigenar een aannemer)
A. Globaal overzicht • Vastgoedmakkelaar: contractueel
• Wie is er aansprakelijk? Eerste 10 lessen aansprakelijkheid tussen verkoper en
• Wie betaald? Laatste 10 lessen
makklaar (omdat er een contract
(bemiddelingsovereenkomst)
B. aansprakelijkheidsrecht is tussen beiden)
buitencontractueel met een aankoper
(makklaar een aankoper hebben geen
bemiddelingsovereenkomst dus dit is
buitencontractuele aansprakelijkheid)
• Waterafsluiting: buitencontractuele
aanspraakelijkheid van de bouwheer
(omdat hij eigenaar is van deze grond en
hij dus aansprakleij is als er iets gebeurd,
aannemer kan ook aansprakelijk zijn
aangezien zij de afsluiting bplaatsen en
Aansprakelijkheid: ( 3onderdelen) deze afsluiting niet geod was.)
1. Burgerlijk (RICH)
A. Buitencontractueel
B. Contractueel
= BOEK 5 in Codex
2. Strafrechtelijk
= iemand die een fout maakt, die fout is ook
een overtreding van de strafwetgeving
Bedoeling van strafrechtelijk: bestraffen van
de dader en gaat NIET over het vergoedden
van de Slachtoffers
3. Deontologische
= tuchtrechtelijke aansprakelijkheid
een persoon is nooit tuchtrechtelijke
aansprakelijk, je kan als persoon enkel
tuchtrechtelijk aansprakelijk zijn als je een
job hebt die in een deontologische orde
staat (bv. advocaat, artsen)
Oefening BCA: nieuw Boek 6 BW in werking getreden op
onder welke aansprakelijkheid vallen volgende 1/1/2025
situaties: contractueel of buitencontractueel? Net als bij Vastgoedrecht1, dien je ook hier
steeds deze nieuwe wetgeving te gebruiken op
het examen en niet de bepalingen uit het oud
BW (1382-1386bis oud BW)
Het nieuwe Boek 6 BW zit in jullie codex
1
,Enkel schadegevallen op of na 1/1/2025 •(2) algemene zorgvuldigheidsnorm
worden behandeld in wetboek van boek 6, (inspanningsverplichting)
wanneer er een schadegeval is voor 1januari • Is moeilijker aan te bewijzen
2025 dan worden de oude wetsart. Gebruikt
3 voorwaarden van BCA
• (1) De schending van een gedragsnorm
= een resultaat verbintenis
= schenidng van een wet
Is een norm of een wet, die een gedrag
voorschrijft. Als je de norm of wet niet volgt dan
is het een fout en kijken we niet naar de rest
1. Fout of een tot aansprakelijkhied leidend • Bv. de wegcode, as het rood is moet je
feit stoppen, dit is een norm die een bepaald
gedrag opgelegd. Als je deze schend dan
2. Schade door de fout is het een fout.
= een causaal verband • Bv. een KB (koninklijkbesluit) Een
3. Fout moet schade hebben veroorzaakt ziekenhuis mag eigenlijk geen draaideur
hebben als ingang. Als zij dit wel hebben
dan is het een fout.
BCA voorwaarde 1 • KB opgesteld door de
• Persoonlijke aansprakelijkheid: uitvoerende macht, de
• Aansprakelijkheid voor eigen regering op federaal niveau
gedrag (geld voor heel het land)
• Kwalitatieve aansprakelijkheid:
Als je een bepaalde gedrags norm volgt kan het
nog steeds zijn dat je een fout maakt
• bv; uitspraak van hof van beroep,
aannemer had een vergunning van het
slopen van een gebouw met dynamiet.
Brokstukken vliegen rond tegen een
Aansprakelijkheid voor eigen gedrag ander gebouw (Total).
= wanneer je zelf iets fout hebt gedaan
• Art. 6.5 BW: • Wanneer een norm
“Eenieder is aansprakelijk voor de een bepaald
schade die hij door zijn fout aan een gedrag gebiedt of
ander veroorzaakt.” verbiedt, is de
• Als je een fout maakt en je loutere overtreding
berokkend schade aan een ander van die norm een
dan ben je aansprakelijk buitencontractuele
fout.
• Art. 6.6 BW
• Geen toetsing aan
Ҥ 1. De fout bestaat uit de schending
de algemene
van een wettelijke regel die een
zorgvuldigheidsnor
bepaald gedrag oplegt of verbiedt of van
m (zie volgende
de algemene zorgvuldigheidsnorm die
slide)
geldt in het maatschappelijk verkeer.”
• Handelen in
overeenstemming
Aansprakelijkheid
met de wet
• Een fout = onrechtmatig handelen =
betekent niet
schending van een
automatisch dat
•(1) gedragsnorm (resultaatsverplichting)
men geen fout
• Resultaat kan je makkelijk
begaat.
aantonen of deze er is ja of neen
2
, • leeftijd en gebrek aan
• (2) De schending van de algemene ervaring word geen rekening
zorgvuldigheidsnorm mee gehouden
= Inspanningsverbintenis • Bv. een dikke jongen wacht
Is wanneer er nergens een wet staat aan de glijbaan tot deze
groenlicht geeft, wanneer hij
geschreven, naar benden gaat botst hij
➔ dan gebruiken we in zo’n situaties tegen een andere kindje dat
algemene zorgvuldigheidsnorm. nog in de glijbaan zat. Volgens
➔ De rechter gaat dit dan vergelijken de rechter zou de jongen
met het referentie gedrag van een moeten weten dat hij zwaar is
en langer moeten gewacht
normaal zorgvuldig redelijke hebben, dit is een interne
persoon. omstandigheden en de rechter
Bv. er is geen regel over hoe je de deur gaar open houd hier geen reking mee.
doen, als je de deur als een normaal zorgvuldig
redleijke persoon op doet dat ga je jou bedenken
dat er iemand achter de deur kan staan en doe • Voorzichtig en redelijk: houdt in dat
je hem dus voorzichtig open. men in alle redelijkheid tracht zich de
nadelige gevolgen van zijn handelen of
(abstracte referentie persoon gaan plaatsen in nalaten in te beelden & vervolgens
externe omstanidgheden (= gaat over plaats, tijd gepaste voorzorgsmaatregelen neemt
en atmosferische toestand) om de nadelige gevolgen van zijn
• Het criterium van de goede huisvader gedrag te voorkomen.
• Beoordeling in abstracto: Het • In dezelfde externe omstandigheden:
feitelijk gedrag van een Hierbij komen alleen de externe
schadeverwekker zal worden getoetst omstandigheden in aanmerking zoals
aan het gedrag van een normaal de plaats, tijdstip vd daad, de
voorzichtig en redelijk persoon (bonus atmosferische toestand,... Met
pater familias) geplaatst in dezelfde interne kenmerken zoals de leeftijd,
externe omstandigheden intelligentie, geslacht, (ervaring) ...
• (abstracte referentie persoon wordt in principe geen rekening
gaan plaatsen in gehouden.
• externe omstanidgheden • Er mag rekening worden gehouden
mag de rechter rekening met de beroepsbekwaamheid in
meehouden (= gaat over beroepscontext of beter: de vereiste
plaats, tijd en atmosferische bekwaamheid om de
toestand) beroepshandeling te stellen.
• Bv. een dokter helpt een • Beropesbekwaamheid, we
persoon op straat, snachts die gaan rekeing houden met het
een dringende operatie nodig
heeft. Als deze peroson sterft,
beroep van iemand in de
dan gaat de rechter er rekening beroepscoontext zelf.
mee houden dat deze dokter Bv dokter, dan gaan we kijken
niet de juiste aperatuur, hoe een normaal redelijke
assistenten en tijd heeft om persson als dokter rekening
deze persoon te redden. houden met hoe hij heeft
gehandeld
• Interne omstandigheden mag • In beroep context = externe
een rechter niet rekening omstandigheden (wordt
meehouden (= gaat over rekening mee gehouden)
plaats, tijd en atmosferische • Buiten beroepscontext =
toestand) interne omstandigheden
(wordt geen rekeing gehouden
met het beroep)
3
, Bv. kleuterjuf bind haar hond
vast aan een poort bij • Speciale fout: rechtsmisbruik
kinderen, en gaat naar de
winkel. Een van de kinder loopt
• = de uitoefening van een recht
naar de hond en wordt op een wijze die kennelijk de
gebeten, hierbij keken ze eerst grenzen te buiten gaat vd
dat de vrouw een kleueterjuf is normale uitoefening van dat
en had moeten weten dat recht door een voorzichtig en
kinderen naar honden gaan
=extern. MAAR de vrouw is
bezorgd persoon (art. 1.10 BW)
haar beroep nu niet aan het
uitoefenen dus wordt er geen
reking gehouden met de info
die zij zou weten over kinderen Bv. Inno, had groot reclamepaneel
(intern) laten zetten, ander winkel naast de
inno laat nog een groter reclame
Oefeningen vn foute aansprakelijkheid bordt plaatsen, hierdoor kon je dat
1. Het Energiebesluit bepaalt als volgt: Ҥ 1. van de Inno niet zien. De buur heeft
het recht op dat bord te hangen
Een natuurlijke persoon of waar je het wilt. De buur
rechtspersoon die een residentieel rechtsmisbruik uitgeoefend
gebouw bij een notariële overdracht in aangezien hij dat zo voor de Inno
volle eigendom overdraagt, beschikt heeft gehangen en is dus een fout
over een energieprestatiecertificaat begaan.
residentiële gebouwen. • Iemand die rechtsmisbruik pleegt
Het energieprestatiecertificaat begaat een fout (toepassing van
residentiële gebouwen moet art. 6.5 BW)
beschikbaar zijn: 1° als er publiciteit • Rechtsmisbruik kan ook gebeuren in
wordt gemaakt: ten laatste bij de eerste contractuele context:
bekendmaking van die publiciteit.” • Meestal toepassing vragen van
➔ Een makelaar voert publiciteit een overdreven, onredelijk beding
voor een woning en schrijft “EPC
in aanvraag” in het zoekertje; Oefening: Wat heeft rechter geoordeeld:
begaat de makelaar een fout? Ga rechtsmisbruik of niet?
je toetsen aan de • Eigenaar van een landgoed trekt een
zorgvuldigheidsnorm? watertoren van 15m op in zijn tuin, maar
- Het is een fout want je moet gebruikt deze niet. De toren is alleen
een ecp hebben gebouwd om het zicht van de buur te
- Neen, is niet nodig want het is belemmeren. Pleegt de eigenaar
een fout rechtsmisbruik?
2. Is ondergaande redenering van de - Rechtsmisbruik
rechter correct? - En moest toren afbreken
• “Het verwisselen van de bruto-
oppervlakte(daar zit ook nog de • Contractuele situatie: een gemeente liet
dikte van de muren bij) en de in een van haar leegstaande panden een
bewoonbare oppervlakte leidt kunstenaar huisvesten met een atelier.
niet tot aansprakelijkheid van de Dit was een bezetting ter bede. De
makelaar aangezien ieder kunstenaar zou er 25 jaar wonen. Het
doorsnee makelaar die nog maar college van burgemeester en schepenen
net een BIV-erkenning heeft, deze beslist in 2024 om een einde te maken
vergissing had kunnen maken.” aan de bezetting ter bede en geeft de
• Dit is intern omdat er kunstenaar 48 uur om te vertrekken. Het
rekening werd gehouden pand zou in 2030 gesloopt worden.
met leeftijd en interne - Rechtsmisbruik
omstandigheden.
4
