Psychodiagnostiek volwassenen
HOC 1: Inleiding vak, heuristieken & psychodiagnostisch proces
1. Inleiding vak
2. Heuristieken (oordeelsfouten)
3. Het psychodiagnostisch proces
1. Inleiding vak
1.1 Leerdoelen psychodiagnostiek volwassenen
1. De student heeft kennis van en inzicht in (klinische) psychodiagnostiek bij volwassenen
2. De student kan op een wetenschappelijk onderbouwde wijze uitvoering geven aan het psychodiagnostisch proces (van
intake tot rapportage) en psychodiagnostiek van klinische casussen in hun totaliteit beoordelen
1.2 Leerdoelen casusmateriaal
De student kan
1. Klinische grondvragen/hypothesen (onderkenning, verklaring, predictie en indicatie) formuleren
2. Betrouwbare en valide instrumenten selecteren en criteria opstellen om de hypothesen te toetsen
3. Testresultaten interpreteren
4. Hypothesen evalueren en klinische grondvragen beantwoorden in het licht van de testresultaten
5. Het integratieve samenspel van psychologisch (dis)functioneren in verschillende domeinen (biologisch, psychologisch,
sociaal) beschrijven
6. Het resultaat van het psychodiagnostisch proces integratief weergeven in een geïntegreerd verslag en rapporteren aan
cliënten
1.3 Psychodiagnostiek = Begrijpen wat er aan de hand is
In psychodiagnostiek analyseren we op een systematische manier de gedragingen, gevoelens en gedachten van
mensen om hun gedrag te begrijpen
1.4 Definitie Houben (1986)
Psychodiagnostiek is de oordeelsvorming aangaande psychische disfuncties of gedragsmoeilijkheden en sterktes
- Waarbij de benadering van het probleem op de wetenschappelijke psychologie gebaseerd is en
- Waarbij het essentieel is de persoon (of het systeem) zodanig te begrijpen dat uit de structurering van diens
probleem relevante aanwijzingen voor de therapie voortvloeien
- Deze oordeelsvorming is een procesmatig gebeuren dat plaatsvindt en evolueert in de interactie tussen cliënt
en clinicus
→ Je vertrekt van waarneembaar gedrag, maar gaat wss ook uitspraken doen over niet-waarneembaar gedrag → Dit vertalen
naar mogelijke diagnoses; diagnoses maakt dat je met andere groepen kan gaan vergelijken
→ Procesmatig: Regelmatig bij cliënt aftoetsen
→ Niet alleen kijken naar zwaktes van een persoon, maar ook naar sterktes
1
,1.5 Studiemateriaal
1.5.1 Handboek + cursusmateriaal op Canvas
- Verplicht handboek: Claes, L., Bastiaens, T., & Witteman, C. (2020). Psychodiagnostiek in de hulpverlening aan
volwassenen & ouderen. Leuven: Acco. ISBN: 9789463798525
o Aan te kopen via de Standard Student Shop (Vubtiek) 1
✓ TAAK: Nakijken i.v.m. oordeelsfouten! Doorloop diagnostisch proces, welke differentiaties zijn belangrijk,
welke opties voor medicatie als behandeling,…
- Cursusmateriaal op canvas: Lesslides en bijkomend studiemateriaal worden per les beschikbaar gesteld via Canvas
1.6 Aanvullend materiaal
• DSM handboek en beknopt overzicht criteria DSM-5-TR | DSM-5-TR boeken2
• GGZ Standaarden: Kwaliteitstandaarden GGZ met hulpmiddelen en richtlijnen voor goede zorg per stoornis/ thematiek
1.7 Evaluatie/Examinering
• Eindtotaal op 20 = 100% taak
o Groepswerk met 3 personen
DUS
- Theorielessen geven de nodige kennis om de taak goed uit te voeren en geven belangrijke kennis voor
psychodiagnostiek in de klinische praktijk
- Groepstaak: Meer uitleg en begeleiding tijdens de WPO
o Integratief verslag met besluit van het psychodiagnostisch proces en kritische reflectie over feedback aan cliënt
✓ Beknopte weergave van info en testresultaten, hypothese weerhouden, een evidence based advies
maken, een kritische reflectie over feedback aan de cliënt
Indiendatum en richtlijnen worden gegeven tijdens de lessen of via het canvas. Als een indiendatum niet gerespecteerd wordt of
de taak onvolledig is, wordt de taak automatisch pas beoordeeld in een volgende zittijd (2e zittijd of volgend academisch jaar) en
krijg je dus geen eindtotaal voor het vak
Werkstudenten: WPO on campus3, lesopnames HOC met uitzondering van on campus les neurodegeneratieve aandoeningen en
psychische stoornissen bij ouderen 4
1.9 Expertise en gastdocenten
1.9.1 Evidence-based psychodiagnostiek
We integreren in dit vak bij de lessen onderzoeksexpertise met het klinisch standpunt van scientist-practitioners uit de
diagnostische praktijk
- Docent (coördinatie vak psychodiagnostiek volwassenen en bijhorende lessen): Prof. Dr. Gina Rossi, Associate Editor
Assessment, Consulting Editor Journal of Personality Assessment, onderzoek naar conceptualisatie en diagnostiek van
(persoonlijkheids)stoornissen bij volwassenen en ouderen, lid stuurgroep Permanente Vorming Klinische Psycho-
diagnostiek Volwassenen
- WPO: Mevrouw Joyce Van Den Meerschaut, psycholoog bij en coördinator van BRUCC, het ambulant centrum voor
psychologische dienstverlening (1e lijn) van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen van de VUB en
Coördinator Permanente Vorming Klinische Psychodiagnostiek Volwassenen & Meneer Tom Bylemans, psycholoog bij
Praktijk Meerhout en PsychologenAssociatie Grimbergen en Doctoraat in de psychologie (Neurowetenschappen: Onder-
zoek naar autisme)
1
https://vub.standaardstudentshop.be/
2
https://www.dsm-5.nl/producten
3
Zie WPO groep avond
4
Wijzigingen zijn steeds mogelijk; Volg op via canvas en lesrooster
2
,1.10 Gastlessen
• Meetinstrumenten door mevr. Joëlle Narmon, coördinator BRUCC-testotheek, de thuisbasis voor diagnostisch materiaal
van de faculteit PE-VUB
• Ontwikkelingsstoornissen (ADHD en autisme) door mevr. Yasmina Bellen, psycholoog aan het Expertise-centrum voor
Volwassenen met een Ontwikkelingsstoornis, UZ Brussel
• Psychose, stemmingsstoornissen en verslaving door Dr. Tim Bastiaens, coördinator van het Expertisecentrum Klinische
Psychodiagnostiek van het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven; samen met Prof. Dr. Laurence Claes (KUL) en
Prof. Dr. Cilia Witteman (Radboud Universiteit) was hij ook de redacteur van jullie handboek voor dit vak
• Casusles volwassenen (psychodiagnostische cyclus vanuit het stepped care principe) door mevr. Annelies Wagemans,
klinisch psycholoog Psychodiagnostische Dienst Alexianen Zorggroep Tienen
• Neurodegeneratieve aandoeningen en psychische stoornissen bij ouderen door Prof. Dr. Sebastiaan (Bas) van Alphen,
houder leerstoel Klinische Ouderenpsychologie (Mondriaan & VUB), ouderenpsycholoog GGZ Mondriaan (ambulant),
manager behandelzaken topklinisch centrum voor ouderen met persoonlijkheids-stoornissen van Mondriaan, hoofd-
opleider RINO-Zuid en houder leerstoel beroepsopleiding tot gezondheids-zorgpsycholoog (RINO-ZUID & Tilburg
University)
2. Heuristieken (oordeelsfouten)
Wat doet deze man?
- Hoofdpijn, nadenken, slecht geslapen, net wakker geworden,… → Verschillende interpretaties = Subjectief idee → Dit
beïnvloed ons beoordelen → Bewust van zijn! Behoeden vr oordeelsfouten
2.1 Oordelen en beslissen
Het doel van psychodiagnostisch onderzoek is te begrijpen wat er aan de hand is met de cliënt (Witteman, van der
Heijden, & Claes, 2014)
- Clinicus is daarbij vanaf 1e moment aan het oordelen over volgende vragen
o Vertoont de cliënt problematisch gedrag?
o Is er sprake van een specifieke stoornis?
o Is het een goed idee die behandeling aan te bieden?
→ Dus: Hoe kan diagnostisch onderzoek zo vorm gegeven worden dat de kans op een goed verloop zo groot mogelijk
is?
Daniel Kahneman’s bevindingen over oordelen/beslissen5
- Mensen zijn niet altijd consistent
- Mensen nemen vaak irrelevante informatie mee
- Mensen gaan relevante informatie niet altijd correct meewegen
- Experts die afwijkende groepen zien en weten niet altijd meer wat ‘normaal’ is
- Mensen worden beïnvloed door recente ervaringen
- Mensen worden moe en verveeld
- ...
Oordelen en klinische beslissingen nemen gebeurt vaak in situaties met veel onzekerheid/onvolledigheid
- Een cliënt kan of zal niet altijd objectief rapporteren
- Psychologische tests zijn geen ultieme waarheden, maar waarschijnlijkheden/hypotheses
Om het hoofd te bieden aan dit soort onzekerheden worden bepaalde heuristieken gehanteerd
- Een heuristiek = “Op ervaring gebaseerde verkorte beslissingsroute die vaak wel, maar niet altijd tot correcte
uitkomsten leidt en meer efficiënt beslissen”
Satisficen Maximizen
5
Tversky, A. & Kahneman, D. (1974). Judgement under uncertainty: Heuristics and biases. Science, 185, 1124-1131. doi:10.1126/
science.185.4157.1124. Kahneman, D. (2011): Thinking, fast and slow. New York: Farrar, Straus and Giroux.
3
, → Satisficen: Stoppen met zoeken naar uitkomsten op het moment dat je de uitkomst goed genoeg vindt (vb. corona; ik ga ervanuit
dat de overheid de beslissing tot vaccineren juist neemt, dus ik ga er zelf niks meer over opzoeken)
→ Maximizen: De harde waarheid te weten willen komen, dus blijven zoeken naar feiten (niet altijd mogelijk in klinische setting)
MAAR: Gebeurt niet altijd zonder fouten = BIASES of OORDEELSFOUTEN = Vertekeningen in de (voor)oordelen of
oordelen geveld voordat alle relevante info bekend is
2.2 Oordeelsfouten: 2 types
1. Geheugenheuristieken
- = Denkroutes die gebruikmaken van wat je je herinnert
o Beschikbaarheidsheuristiek
o Simulatieheuristiek
o Verankering en aanpassingsheuristiek
o Positieve teststrategie en confirmation bias
2. Aandachtsheuristieken
- = Denkroutes die gebruikmaken van wat je aandacht trekt
o Representativiteitsheuristiek
o Prototypes
2.2.1 Geheugenheuristieken
Beschikbaarheidsheuristiek
- = Hoe gemakkelijk informatie voor jou beschikbaar is, hoe makkelijker het is om je je iets te herinneren (bv.
door er net een artikel over te lezen), hoe makkelijker je het meeneemt in je beslissingsproces
o Bekendheid of vertrouwdheid
o Opvallendheid of levendigheid (salliantie)
o Recency effect
- “Een psycholoog gespecialiseerd in ADHD (die zelf ook de diagnose ADHD heeft) pikt bij elke cliënt kenmerken
van ADHD op, verklaart daaruit de klachten en vormt die diagnose zonder naar andere mogelijkheden te kijken”
Simulatieheuristiek
- = Iets gemakkelijker mentaal voor de geest kunnen halen (simuleren), zorgt ervoor dat je dit ook waar-
schijnlijker vindt
Verankering en aanpassingsheuristiek (= 1 heuristiek)
- = Het verschijnsel dat van een willekeurige beginwaarde te weinig afgeweken wordt in een eindoordeel. Deze
beginwaarde wordt een ankerpunt genoemd (bv. verwijsbrief huisarts)
o Ook groep waarmee clinici werken fungeert als ankerpunt
✓ Zoeken naar falsificatie van je ankerpunt
→ Onderzoek wijst uit dat deze heuristiek vooral in de klinische praktijk voorkomt in de diagnostische fase, als de
beschikbare informatie moet worden gecombineerd
Positieve teststrategie (! falsifiëren) en confirmation bias (zie vb. volgende slide)
- = Enkel die testen afnemen waarvan men verwacht dat de uitkomst de hypothese bevestigt
o Gevaar: Overconfidence (overmoedig worden)
→ Altijd alternatieven afwegen
Confirmation bias: Vb.
“Wason’s Card Selection Task”
- Er zijn 4 kaarten. Elke kaart heeft een letter op de ene kant en een cijfer op de andere kant
- Iemand zegt: “Als een kaart een klinker heeft op de ene kant, dan staat er een even getal op de andere kant”
4
HOC 1: Inleiding vak, heuristieken & psychodiagnostisch proces
1. Inleiding vak
2. Heuristieken (oordeelsfouten)
3. Het psychodiagnostisch proces
1. Inleiding vak
1.1 Leerdoelen psychodiagnostiek volwassenen
1. De student heeft kennis van en inzicht in (klinische) psychodiagnostiek bij volwassenen
2. De student kan op een wetenschappelijk onderbouwde wijze uitvoering geven aan het psychodiagnostisch proces (van
intake tot rapportage) en psychodiagnostiek van klinische casussen in hun totaliteit beoordelen
1.2 Leerdoelen casusmateriaal
De student kan
1. Klinische grondvragen/hypothesen (onderkenning, verklaring, predictie en indicatie) formuleren
2. Betrouwbare en valide instrumenten selecteren en criteria opstellen om de hypothesen te toetsen
3. Testresultaten interpreteren
4. Hypothesen evalueren en klinische grondvragen beantwoorden in het licht van de testresultaten
5. Het integratieve samenspel van psychologisch (dis)functioneren in verschillende domeinen (biologisch, psychologisch,
sociaal) beschrijven
6. Het resultaat van het psychodiagnostisch proces integratief weergeven in een geïntegreerd verslag en rapporteren aan
cliënten
1.3 Psychodiagnostiek = Begrijpen wat er aan de hand is
In psychodiagnostiek analyseren we op een systematische manier de gedragingen, gevoelens en gedachten van
mensen om hun gedrag te begrijpen
1.4 Definitie Houben (1986)
Psychodiagnostiek is de oordeelsvorming aangaande psychische disfuncties of gedragsmoeilijkheden en sterktes
- Waarbij de benadering van het probleem op de wetenschappelijke psychologie gebaseerd is en
- Waarbij het essentieel is de persoon (of het systeem) zodanig te begrijpen dat uit de structurering van diens
probleem relevante aanwijzingen voor de therapie voortvloeien
- Deze oordeelsvorming is een procesmatig gebeuren dat plaatsvindt en evolueert in de interactie tussen cliënt
en clinicus
→ Je vertrekt van waarneembaar gedrag, maar gaat wss ook uitspraken doen over niet-waarneembaar gedrag → Dit vertalen
naar mogelijke diagnoses; diagnoses maakt dat je met andere groepen kan gaan vergelijken
→ Procesmatig: Regelmatig bij cliënt aftoetsen
→ Niet alleen kijken naar zwaktes van een persoon, maar ook naar sterktes
1
,1.5 Studiemateriaal
1.5.1 Handboek + cursusmateriaal op Canvas
- Verplicht handboek: Claes, L., Bastiaens, T., & Witteman, C. (2020). Psychodiagnostiek in de hulpverlening aan
volwassenen & ouderen. Leuven: Acco. ISBN: 9789463798525
o Aan te kopen via de Standard Student Shop (Vubtiek) 1
✓ TAAK: Nakijken i.v.m. oordeelsfouten! Doorloop diagnostisch proces, welke differentiaties zijn belangrijk,
welke opties voor medicatie als behandeling,…
- Cursusmateriaal op canvas: Lesslides en bijkomend studiemateriaal worden per les beschikbaar gesteld via Canvas
1.6 Aanvullend materiaal
• DSM handboek en beknopt overzicht criteria DSM-5-TR | DSM-5-TR boeken2
• GGZ Standaarden: Kwaliteitstandaarden GGZ met hulpmiddelen en richtlijnen voor goede zorg per stoornis/ thematiek
1.7 Evaluatie/Examinering
• Eindtotaal op 20 = 100% taak
o Groepswerk met 3 personen
DUS
- Theorielessen geven de nodige kennis om de taak goed uit te voeren en geven belangrijke kennis voor
psychodiagnostiek in de klinische praktijk
- Groepstaak: Meer uitleg en begeleiding tijdens de WPO
o Integratief verslag met besluit van het psychodiagnostisch proces en kritische reflectie over feedback aan cliënt
✓ Beknopte weergave van info en testresultaten, hypothese weerhouden, een evidence based advies
maken, een kritische reflectie over feedback aan de cliënt
Indiendatum en richtlijnen worden gegeven tijdens de lessen of via het canvas. Als een indiendatum niet gerespecteerd wordt of
de taak onvolledig is, wordt de taak automatisch pas beoordeeld in een volgende zittijd (2e zittijd of volgend academisch jaar) en
krijg je dus geen eindtotaal voor het vak
Werkstudenten: WPO on campus3, lesopnames HOC met uitzondering van on campus les neurodegeneratieve aandoeningen en
psychische stoornissen bij ouderen 4
1.9 Expertise en gastdocenten
1.9.1 Evidence-based psychodiagnostiek
We integreren in dit vak bij de lessen onderzoeksexpertise met het klinisch standpunt van scientist-practitioners uit de
diagnostische praktijk
- Docent (coördinatie vak psychodiagnostiek volwassenen en bijhorende lessen): Prof. Dr. Gina Rossi, Associate Editor
Assessment, Consulting Editor Journal of Personality Assessment, onderzoek naar conceptualisatie en diagnostiek van
(persoonlijkheids)stoornissen bij volwassenen en ouderen, lid stuurgroep Permanente Vorming Klinische Psycho-
diagnostiek Volwassenen
- WPO: Mevrouw Joyce Van Den Meerschaut, psycholoog bij en coördinator van BRUCC, het ambulant centrum voor
psychologische dienstverlening (1e lijn) van de faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen van de VUB en
Coördinator Permanente Vorming Klinische Psychodiagnostiek Volwassenen & Meneer Tom Bylemans, psycholoog bij
Praktijk Meerhout en PsychologenAssociatie Grimbergen en Doctoraat in de psychologie (Neurowetenschappen: Onder-
zoek naar autisme)
1
https://vub.standaardstudentshop.be/
2
https://www.dsm-5.nl/producten
3
Zie WPO groep avond
4
Wijzigingen zijn steeds mogelijk; Volg op via canvas en lesrooster
2
,1.10 Gastlessen
• Meetinstrumenten door mevr. Joëlle Narmon, coördinator BRUCC-testotheek, de thuisbasis voor diagnostisch materiaal
van de faculteit PE-VUB
• Ontwikkelingsstoornissen (ADHD en autisme) door mevr. Yasmina Bellen, psycholoog aan het Expertise-centrum voor
Volwassenen met een Ontwikkelingsstoornis, UZ Brussel
• Psychose, stemmingsstoornissen en verslaving door Dr. Tim Bastiaens, coördinator van het Expertisecentrum Klinische
Psychodiagnostiek van het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven; samen met Prof. Dr. Laurence Claes (KUL) en
Prof. Dr. Cilia Witteman (Radboud Universiteit) was hij ook de redacteur van jullie handboek voor dit vak
• Casusles volwassenen (psychodiagnostische cyclus vanuit het stepped care principe) door mevr. Annelies Wagemans,
klinisch psycholoog Psychodiagnostische Dienst Alexianen Zorggroep Tienen
• Neurodegeneratieve aandoeningen en psychische stoornissen bij ouderen door Prof. Dr. Sebastiaan (Bas) van Alphen,
houder leerstoel Klinische Ouderenpsychologie (Mondriaan & VUB), ouderenpsycholoog GGZ Mondriaan (ambulant),
manager behandelzaken topklinisch centrum voor ouderen met persoonlijkheids-stoornissen van Mondriaan, hoofd-
opleider RINO-Zuid en houder leerstoel beroepsopleiding tot gezondheids-zorgpsycholoog (RINO-ZUID & Tilburg
University)
2. Heuristieken (oordeelsfouten)
Wat doet deze man?
- Hoofdpijn, nadenken, slecht geslapen, net wakker geworden,… → Verschillende interpretaties = Subjectief idee → Dit
beïnvloed ons beoordelen → Bewust van zijn! Behoeden vr oordeelsfouten
2.1 Oordelen en beslissen
Het doel van psychodiagnostisch onderzoek is te begrijpen wat er aan de hand is met de cliënt (Witteman, van der
Heijden, & Claes, 2014)
- Clinicus is daarbij vanaf 1e moment aan het oordelen over volgende vragen
o Vertoont de cliënt problematisch gedrag?
o Is er sprake van een specifieke stoornis?
o Is het een goed idee die behandeling aan te bieden?
→ Dus: Hoe kan diagnostisch onderzoek zo vorm gegeven worden dat de kans op een goed verloop zo groot mogelijk
is?
Daniel Kahneman’s bevindingen over oordelen/beslissen5
- Mensen zijn niet altijd consistent
- Mensen nemen vaak irrelevante informatie mee
- Mensen gaan relevante informatie niet altijd correct meewegen
- Experts die afwijkende groepen zien en weten niet altijd meer wat ‘normaal’ is
- Mensen worden beïnvloed door recente ervaringen
- Mensen worden moe en verveeld
- ...
Oordelen en klinische beslissingen nemen gebeurt vaak in situaties met veel onzekerheid/onvolledigheid
- Een cliënt kan of zal niet altijd objectief rapporteren
- Psychologische tests zijn geen ultieme waarheden, maar waarschijnlijkheden/hypotheses
Om het hoofd te bieden aan dit soort onzekerheden worden bepaalde heuristieken gehanteerd
- Een heuristiek = “Op ervaring gebaseerde verkorte beslissingsroute die vaak wel, maar niet altijd tot correcte
uitkomsten leidt en meer efficiënt beslissen”
Satisficen Maximizen
5
Tversky, A. & Kahneman, D. (1974). Judgement under uncertainty: Heuristics and biases. Science, 185, 1124-1131. doi:10.1126/
science.185.4157.1124. Kahneman, D. (2011): Thinking, fast and slow. New York: Farrar, Straus and Giroux.
3
, → Satisficen: Stoppen met zoeken naar uitkomsten op het moment dat je de uitkomst goed genoeg vindt (vb. corona; ik ga ervanuit
dat de overheid de beslissing tot vaccineren juist neemt, dus ik ga er zelf niks meer over opzoeken)
→ Maximizen: De harde waarheid te weten willen komen, dus blijven zoeken naar feiten (niet altijd mogelijk in klinische setting)
MAAR: Gebeurt niet altijd zonder fouten = BIASES of OORDEELSFOUTEN = Vertekeningen in de (voor)oordelen of
oordelen geveld voordat alle relevante info bekend is
2.2 Oordeelsfouten: 2 types
1. Geheugenheuristieken
- = Denkroutes die gebruikmaken van wat je je herinnert
o Beschikbaarheidsheuristiek
o Simulatieheuristiek
o Verankering en aanpassingsheuristiek
o Positieve teststrategie en confirmation bias
2. Aandachtsheuristieken
- = Denkroutes die gebruikmaken van wat je aandacht trekt
o Representativiteitsheuristiek
o Prototypes
2.2.1 Geheugenheuristieken
Beschikbaarheidsheuristiek
- = Hoe gemakkelijk informatie voor jou beschikbaar is, hoe makkelijker het is om je je iets te herinneren (bv.
door er net een artikel over te lezen), hoe makkelijker je het meeneemt in je beslissingsproces
o Bekendheid of vertrouwdheid
o Opvallendheid of levendigheid (salliantie)
o Recency effect
- “Een psycholoog gespecialiseerd in ADHD (die zelf ook de diagnose ADHD heeft) pikt bij elke cliënt kenmerken
van ADHD op, verklaart daaruit de klachten en vormt die diagnose zonder naar andere mogelijkheden te kijken”
Simulatieheuristiek
- = Iets gemakkelijker mentaal voor de geest kunnen halen (simuleren), zorgt ervoor dat je dit ook waar-
schijnlijker vindt
Verankering en aanpassingsheuristiek (= 1 heuristiek)
- = Het verschijnsel dat van een willekeurige beginwaarde te weinig afgeweken wordt in een eindoordeel. Deze
beginwaarde wordt een ankerpunt genoemd (bv. verwijsbrief huisarts)
o Ook groep waarmee clinici werken fungeert als ankerpunt
✓ Zoeken naar falsificatie van je ankerpunt
→ Onderzoek wijst uit dat deze heuristiek vooral in de klinische praktijk voorkomt in de diagnostische fase, als de
beschikbare informatie moet worden gecombineerd
Positieve teststrategie (! falsifiëren) en confirmation bias (zie vb. volgende slide)
- = Enkel die testen afnemen waarvan men verwacht dat de uitkomst de hypothese bevestigt
o Gevaar: Overconfidence (overmoedig worden)
→ Altijd alternatieven afwegen
Confirmation bias: Vb.
“Wason’s Card Selection Task”
- Er zijn 4 kaarten. Elke kaart heeft een letter op de ene kant en een cijfer op de andere kant
- Iemand zegt: “Als een kaart een klinker heeft op de ene kant, dan staat er een even getal op de andere kant”
4
