Strafrecht
H1 De strafwet
- Wat => het legaliteitsbeginsel
- Hoe => interpreta8e in de 8jd
- Wie => toepassing strafwet ra8one personae
- Waar => toepassing strafwet ra8one loci
- Wanneer => toepassing strafwet ra8one temporis
1.1 Het legaliteitsbeginsel
1.1.1 We>elijke bepalingen
• Nullum crimen sine lege: geen misdrijf zonder wet
• Nulla poene sine lege= geen straf zonder wet
Legaliteitsbeginsel = niemand kan gestra@ worden voor een misdrijf waarvan de
bestanddelen niet in de wet worden omschreven + men kan pas spreken van een schending
wanneer in het in de wet staat
è Legaliteitsprincipe:
- Cesare Beccaria
o “Dei deli: e delle pene” (1764)
o Reac8e tegen willekeur en wreedheid in het strafrecht
o Heldere wetgeving met noodzakelijke bestraffing en geen doodstraf meer, maar toch
nog repressie (bv. eeuwige slavernij als straf)
- Von Feuerbach
o Duitse school
o We>elijke misdrijfomschrijvingen + straffen -> psychologische dwang op dader
o Geestelijke vader La8jnse adagia (1801)
è Legaliteitsbeginsel: beheerst door GW en verscheidene interna8onale verdragen
- Art. 1 Sw.2024 (+ art. 2 Sw.1867)
- Art.12, tweede lid GW
- Art. 14 GW
- Art. 7 EVRM
- Art. 15 IVBPR
- Art. 49 Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie
• Nurembergclausule = bekrach8ging gewoonterechtelijk karakter van bepaalde interna8onale
misdaden
- Art. 1 Sw.2024 Þ wordt hier uitgelegd en is geïnspireerd op:
, • Art. 15 IVBPR
• Art. 49 Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie
MAAR: Ra8fica8e Statuut van Rome inzake het Interna8onaal Stradof (genocide, misdaden tegen de
mensheid, oorlogsmisdaden, agressie) + art. 82 e.v. Sw.2024 (genocide, misdaden tegen de mensheid,
oorlogsmisdaden)
= Nog van belang bij extraterritoriale rechtsmacht
1.1.2 Draagwijdte legaliteitsbeginsel:
C. Vormelijke vereiste van een wet
Legaliteitsbeginsel: enkel een wet kan van een bepaalde gedraging een misdrijf maken en straffen
bepalen die hieraan gekoppeld worden. Strafrecht is geschreven recht
WETGEVENDE MACHT: (hieraan wordt bevoegdheid verleend om te bepalen in welke gevallen en in
welke vorm strafvervolging nodig is)
- Interna8onaal niveau: Meestal Europese richtlijnen, ook verordeningen
- Federale we>en
- Decreten en ordonnan8es: zie art. 11 Bijzondere Wet 8.8.1980/Wet 16.7.1993 m.b.t.
hervorming van de instellingen
o binnen de grenzen van hun bevoegdheid
o afwijkingen op Boek I Sw. mogelijk maar niet op veralgemeende wijze: eensluidend
advies wel vereist van federale ministerraad als nieuwe straf of strajaarstelling
waarin Boek I Sw. niet voorziet
Internationaal
Federaal Gem./Gew.
UITVOERENDE MACHT:
- Geen straf kan worden ingevoerd dan “krachtens een wet” (art. 14 GW)
• Dit houdt in dat ook de uitvoerende macht een reglementaire bevoegdheid hee@
• Binnen bepaalde perken kan zij feiten strajaar stellen + sanc8es bepalen
GEMEENTEN EN PROVINCIES
- Overtredingen van hun reglementen met bestuurlijke sanc8es of strafrechtelijke straffen (art.
4 § 3 Wet van 24 juni 2013 betreffende gemeentelijke administra8eve sanc8es)
- Maar: enkel poli8estraffen (die werden afgescha@ met nieuw Sw.): inhoudsloos?
o Burgemeester: kan voor oproer, kwaadwillige samenscholing, erns8ge stoornis van
openbare rust of andere onvoorziene omstandigheid:
, > Poli8everordening geven Þ nadien bekrach8ging door gemeenteraad,
veordening vervalt indien niet bekrach8gt (art. 134 § 1 Nieuwe
Gemeentewet)
> max. poli8estraffen -> inhoudsloos?
> ook art. 187 van de Wet van 15 mei 2007 betreffende de civiele veiligheid:
straf van niv. 1
o Provinciegouverneur
> besluiten met betrekking tot openbare rust, veiligheid en gezondheid art.1
wet 6 maart 1818
= straf van niv. 1
Þ Gemeenten: GAS: wet 24 juni 2013: alterna8ef om niet-naleving van reglementen en
verordeningen af te dwingen.
- Uitgangspunt: andere inbreuken dan in bijzondere strafwe>en.
- Naast overlast en bepaalde verkeersinbreuken, ook gemengde inbreuken
• bv. diefstal, lichte gewelddaden, vandalisme,…
• strafrecht ofwel bestuursrecht: nooit cumula8ef -> Quid harmonisa8e Sw.2024?
• Sanc8epalet (lijst is limita8ef):1
§ bestuurlijke geldboete max. € 175 (minderjarig: vanaf 14 jaar!) of € 500
(meerderjarig);
§ intrekking verleende toestemming of vergunning;
§ 8jdelijke of defini8eve slui8ng van de inrich8ng;
§ gemeenschapsdienst
§ GAS-bemiddeling
§ ofwel poli8estraffen (cf. supra) >< Sw. 2024?
D. Inhoudelijke vereisten aan de wet – Het LEX CERTA-Beginsel
= uitwerking van het legaliteitsbeginsel
- Precies
- Helder
- Redelijk voorzienbaar
Iedereen wordt geacht de strafwet te kennen. Er is een duidelijke, precieze omschrijving van de
cons/tu/eve en verzwarende bestanddelen van het misdrijf en van de bestraffing
Þ Legaliteit betekent dat voldoende toegankelijk is of in samenhang met anderen gelezen op
voldoende precieze wijze de als strajaar gestelde gedraging omschrij@, zodat de draagwijdte ervan
redelijk voorzienbaar is.
o à redelijk voorzienbaar: = de persoon op wie de strajepaling van toepassing is
moet op grond van de strajepaling en zo nodig met behulp van de uitlegging ervan
gegeven door de rechtspraak en de doelstellingen van de wetgever en de
1
Geen andere sanc*e dan in deze lijst
, wetsgeschiedenis (ra@o legis), de handelingen en verzuimen kennen die zijn
strafrechtelijke verantwoordelijkheid meebrengen. Rekening mag worden gehouden
met subjec8eve elementen (bv. bijzondere hoedanigheid of func8e)
Rechter mag geen andere gedraging straffen dan deze die door wet als misdrijf zijn omschreven.
1.2 Interpreta8e vd strafwet
Interpreta8e: Geen interpreta8e:
- Art 4 SW: - Authen8eke interpreta8e: zie
Principe: Verplich8ng tot strikte interpreta8e bij onduidelijkheid en daarmee conceptuele autonomie van het
samenhangend het verbod op analoge interpreta8e in nadeel van beklaagde strafrecht
<-> toegelaten analogische interpreta8e in voordeel: Bv. door rechtspraak - Als tekst duidelijk is en geen
gecreëerde rechtvaardigingsgronden, schuldontheffingsgronden, gronden van strijdige aanwijzing in de wet:
niet-toerekeningsvatbaarheid, verschoningsgronden, strafrechtelijke gewone betekenis v begrippen
immuniteiten
• Alleen als geest van de wet niet kan worden doorgrond, uitleggen in de
voor de beklaagde meest guns8ge zin
• ≠ toegelaten evolu8eve (of extensieve) interpreta8e
• Codifica8e evolu8eve interpreta8e = toegelaten extensieve
interpreta8e
§ feiten die de wetgever volstrekt onmogelijk kon voorzien ten
8jde van azondiging
§ wil van de wetgever om dat soort feiten tot misdrijf te maken
is zeker
§ feiten kunnen onder de we>elijke omschrijving van het misdrijf
vallen
• Weigeren recht te spreken = misdrijf rechtsweigering (art. 633 Sw.2024)
• Interpreta8e vd strafwet ≠ In dubio pro reo (enkel m.b.t. de schuldvraag
-> “boven elke redelijke twijfel”
Interpreta8etools:
- Eventueel buitenwe>elijke interpreta8emiddelen
- Ra@o legis (parlementaire werkzaamheden)
- Doctrinale interpreta8e
- Jurispruden8ële interpreta8e
1.3 Toepassing strafwet: ra8one personae
- Gelijkheids- en non-discrimina8ebeginsel + territorialiteitsprincipe
- Natuurlijke en rechtspersonen
- Geestesgestoorden en minderjarigen
- Dader- of slachtoffergebonden factoren kunnen relevant zijn voor:
o Vervolgbaarheid
o Strajaarheid
, o Cons8tu8eve + verzwarende bestanddelen
o Stra@oeme8ng
+ immuniteiten= vervolgingsbeletsel:
- Strafrechtelijke immuniteiten
o Onschendbaarheid van de Koning (art. 88 GW)
> Absoluut
> Niet voor andere leden van de koninklijke familie
o Parlementaire immuniteiten + immuniteiten van ministers/staatssecretarissen
(art.58, 59, 101, 104,120, 124, 126 GW)
> Absoluut: niet n.a.v. een mening of een stem in de uitoefening van de func8e
uitgebracht
> Voor andere misdrijven: mach8ging Kamer/Senaat voor bepaalde
onderzoeksdaden 8jdens zi}jd. à Niet voor verhoren, confronta8es,
vorderen gerechtelijk onderzoek; niet bij heterdaad
- Volkenrechtelijke immuniteiten:
o Buitenlandse staatshoofden, regeringsleden en autoriteiten
> Absolute immuniteit bij verblijf in België en in de uitoefening van hun func8e
> Art. 1bis § 1 V.T. Sv.
o Diploma8eke ambtenaren
> Verdrag van Wenen inzake diploma8ek verkeer
> Diploma8eke vertegenwoordigers + vergezellend officieel personeel &
familieleden
> Als misdrijf in België kan diploma8eke ambtenaar door uitzendna8e worden
teruggeroepen of kan immuniteit door uitzendna8e worden opgeheven
o Ambtenaren van suprana8onale of interna8onale organisa8es
1.4 Toepassing strafwet ra8one loci/ in de ruimte
1.4.1 Territorialiteitsbeginsel
B. Beginsel vd toepassing van Belgische strafwet op en bevoegdheid Belgische
rechscolleges over misdrijven gepleegd op Belgisch grondgebied
= Art 3, lid 1 SW. : Van zodra misdrijf op Belgisch grondgebied: strafwet op iedereen van toepassing
ongeacht na8onaliteit.
Gelijkheidsbeginsel + non-discrimina8ebeginsel, samengelezen met territorialiteitsbeginsel
o Vreemdelingen op Belgische grondgebied
o Rechtspersonen
MAAR:
- Non bis in idem: (na8onale soevereiniteit v staten) mag geen dubbele vervolging instellen
voor hetzelfde strajare feit, ook al zou België bevoegd zijn op grond van territorialiteit. (Niet
twee keer voor hetzelfde feit gestra@ worden)
, + cultureel verweer à kan gedrag zodanig beïnvloed zijn door cultuur, dat verdachte niet wist dat wat
hij/zij/die deed onwe}g was? Gedwongen te handelen volgens cultuur?
C. Omschrijving van het Belgisch grondgebied
o Reëel grondgebied:
> Gebied binnen de landsgrenzen (landsgebieden, rivieren, kusten)
> Con8nentaal plat
> Territoriale zee ( = 12 mijl vanaf de laagwaterlijn)
> Luchtruim boven het grondgebied + territoriale zee
o Fic8ef grondgebied:
• Schepen die varen onder Belgische vlag: vlaggenstaat hee@ bevoegdheid
In territoriale wateren = Belgisch grondgebied
> Vreemde oorlogsschepen = onschendbaar
> Vreemde koopvaardijschepen2 + vissersvaartuigen=
België bevoegd = misdrijf hee@ gevolgen op Belgisch grondgebied of verstoort
de openbare orde op Belgisch grondgebied of in de Belgische territoriale
wateren; door de kapitein of consul is hulp van de plaatselijke autoriteiten
ingeroepen; misdrijf houdt verband met onrechtma8ge handel in verdovende
middelen
Als bemanningsleden aan land misdrijven plegen, is België bevoegd
• Belgische luchtvaartuigen = vlaggenstaat
In het buitenland geïmmatriculeerd luchtvaartuig: extraterritoriale toepassing.
Dader/slachtoffer kan Belg na8onaliteit hebben of toestel landt na misdrijf in BE
o Specifieke regeling voor buitenlandse zendingen en interna8onale instellingen
UITZONDERINGEN: misdrijven aan Belg strafwe>en on>rokken wegens hoedanigheid v dader of
wegens bijzondere plaats waarop misdrijf is gepleegd. (immuniteiten)
D. Locus delic8? Lokalisa8e van het misdrijf
= plaats v het misdrijf.
Een Franse wapenhandelaar levert een pistool aan Louis, een Belg die vlak bij de Nederlandse grens
woont. Tijdens een ruzie met zijn rivaal Peter haalt Louis het wapen boven en vuurt op Belgisch
grondgebied.
De kogel tre@ Peter, die neervalt op Nederlands grondgebied, slechts enkele meters verder. Hij lee@
nog, maar wordt in kri8eke toestand naar een Duits ziekenhuis gebracht, waar hij overlijdt aan zijn
verwondingen.
- Frankrijk → het wapen (instrument) is van daar geleverd
2 alle commerciële schepen gebruikt voor transport van goederen en/of personen
H1 De strafwet
- Wat => het legaliteitsbeginsel
- Hoe => interpreta8e in de 8jd
- Wie => toepassing strafwet ra8one personae
- Waar => toepassing strafwet ra8one loci
- Wanneer => toepassing strafwet ra8one temporis
1.1 Het legaliteitsbeginsel
1.1.1 We>elijke bepalingen
• Nullum crimen sine lege: geen misdrijf zonder wet
• Nulla poene sine lege= geen straf zonder wet
Legaliteitsbeginsel = niemand kan gestra@ worden voor een misdrijf waarvan de
bestanddelen niet in de wet worden omschreven + men kan pas spreken van een schending
wanneer in het in de wet staat
è Legaliteitsprincipe:
- Cesare Beccaria
o “Dei deli: e delle pene” (1764)
o Reac8e tegen willekeur en wreedheid in het strafrecht
o Heldere wetgeving met noodzakelijke bestraffing en geen doodstraf meer, maar toch
nog repressie (bv. eeuwige slavernij als straf)
- Von Feuerbach
o Duitse school
o We>elijke misdrijfomschrijvingen + straffen -> psychologische dwang op dader
o Geestelijke vader La8jnse adagia (1801)
è Legaliteitsbeginsel: beheerst door GW en verscheidene interna8onale verdragen
- Art. 1 Sw.2024 (+ art. 2 Sw.1867)
- Art.12, tweede lid GW
- Art. 14 GW
- Art. 7 EVRM
- Art. 15 IVBPR
- Art. 49 Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie
• Nurembergclausule = bekrach8ging gewoonterechtelijk karakter van bepaalde interna8onale
misdaden
- Art. 1 Sw.2024 Þ wordt hier uitgelegd en is geïnspireerd op:
, • Art. 15 IVBPR
• Art. 49 Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie
MAAR: Ra8fica8e Statuut van Rome inzake het Interna8onaal Stradof (genocide, misdaden tegen de
mensheid, oorlogsmisdaden, agressie) + art. 82 e.v. Sw.2024 (genocide, misdaden tegen de mensheid,
oorlogsmisdaden)
= Nog van belang bij extraterritoriale rechtsmacht
1.1.2 Draagwijdte legaliteitsbeginsel:
C. Vormelijke vereiste van een wet
Legaliteitsbeginsel: enkel een wet kan van een bepaalde gedraging een misdrijf maken en straffen
bepalen die hieraan gekoppeld worden. Strafrecht is geschreven recht
WETGEVENDE MACHT: (hieraan wordt bevoegdheid verleend om te bepalen in welke gevallen en in
welke vorm strafvervolging nodig is)
- Interna8onaal niveau: Meestal Europese richtlijnen, ook verordeningen
- Federale we>en
- Decreten en ordonnan8es: zie art. 11 Bijzondere Wet 8.8.1980/Wet 16.7.1993 m.b.t.
hervorming van de instellingen
o binnen de grenzen van hun bevoegdheid
o afwijkingen op Boek I Sw. mogelijk maar niet op veralgemeende wijze: eensluidend
advies wel vereist van federale ministerraad als nieuwe straf of strajaarstelling
waarin Boek I Sw. niet voorziet
Internationaal
Federaal Gem./Gew.
UITVOERENDE MACHT:
- Geen straf kan worden ingevoerd dan “krachtens een wet” (art. 14 GW)
• Dit houdt in dat ook de uitvoerende macht een reglementaire bevoegdheid hee@
• Binnen bepaalde perken kan zij feiten strajaar stellen + sanc8es bepalen
GEMEENTEN EN PROVINCIES
- Overtredingen van hun reglementen met bestuurlijke sanc8es of strafrechtelijke straffen (art.
4 § 3 Wet van 24 juni 2013 betreffende gemeentelijke administra8eve sanc8es)
- Maar: enkel poli8estraffen (die werden afgescha@ met nieuw Sw.): inhoudsloos?
o Burgemeester: kan voor oproer, kwaadwillige samenscholing, erns8ge stoornis van
openbare rust of andere onvoorziene omstandigheid:
, > Poli8everordening geven Þ nadien bekrach8ging door gemeenteraad,
veordening vervalt indien niet bekrach8gt (art. 134 § 1 Nieuwe
Gemeentewet)
> max. poli8estraffen -> inhoudsloos?
> ook art. 187 van de Wet van 15 mei 2007 betreffende de civiele veiligheid:
straf van niv. 1
o Provinciegouverneur
> besluiten met betrekking tot openbare rust, veiligheid en gezondheid art.1
wet 6 maart 1818
= straf van niv. 1
Þ Gemeenten: GAS: wet 24 juni 2013: alterna8ef om niet-naleving van reglementen en
verordeningen af te dwingen.
- Uitgangspunt: andere inbreuken dan in bijzondere strafwe>en.
- Naast overlast en bepaalde verkeersinbreuken, ook gemengde inbreuken
• bv. diefstal, lichte gewelddaden, vandalisme,…
• strafrecht ofwel bestuursrecht: nooit cumula8ef -> Quid harmonisa8e Sw.2024?
• Sanc8epalet (lijst is limita8ef):1
§ bestuurlijke geldboete max. € 175 (minderjarig: vanaf 14 jaar!) of € 500
(meerderjarig);
§ intrekking verleende toestemming of vergunning;
§ 8jdelijke of defini8eve slui8ng van de inrich8ng;
§ gemeenschapsdienst
§ GAS-bemiddeling
§ ofwel poli8estraffen (cf. supra) >< Sw. 2024?
D. Inhoudelijke vereisten aan de wet – Het LEX CERTA-Beginsel
= uitwerking van het legaliteitsbeginsel
- Precies
- Helder
- Redelijk voorzienbaar
Iedereen wordt geacht de strafwet te kennen. Er is een duidelijke, precieze omschrijving van de
cons/tu/eve en verzwarende bestanddelen van het misdrijf en van de bestraffing
Þ Legaliteit betekent dat voldoende toegankelijk is of in samenhang met anderen gelezen op
voldoende precieze wijze de als strajaar gestelde gedraging omschrij@, zodat de draagwijdte ervan
redelijk voorzienbaar is.
o à redelijk voorzienbaar: = de persoon op wie de strajepaling van toepassing is
moet op grond van de strajepaling en zo nodig met behulp van de uitlegging ervan
gegeven door de rechtspraak en de doelstellingen van de wetgever en de
1
Geen andere sanc*e dan in deze lijst
, wetsgeschiedenis (ra@o legis), de handelingen en verzuimen kennen die zijn
strafrechtelijke verantwoordelijkheid meebrengen. Rekening mag worden gehouden
met subjec8eve elementen (bv. bijzondere hoedanigheid of func8e)
Rechter mag geen andere gedraging straffen dan deze die door wet als misdrijf zijn omschreven.
1.2 Interpreta8e vd strafwet
Interpreta8e: Geen interpreta8e:
- Art 4 SW: - Authen8eke interpreta8e: zie
Principe: Verplich8ng tot strikte interpreta8e bij onduidelijkheid en daarmee conceptuele autonomie van het
samenhangend het verbod op analoge interpreta8e in nadeel van beklaagde strafrecht
<-> toegelaten analogische interpreta8e in voordeel: Bv. door rechtspraak - Als tekst duidelijk is en geen
gecreëerde rechtvaardigingsgronden, schuldontheffingsgronden, gronden van strijdige aanwijzing in de wet:
niet-toerekeningsvatbaarheid, verschoningsgronden, strafrechtelijke gewone betekenis v begrippen
immuniteiten
• Alleen als geest van de wet niet kan worden doorgrond, uitleggen in de
voor de beklaagde meest guns8ge zin
• ≠ toegelaten evolu8eve (of extensieve) interpreta8e
• Codifica8e evolu8eve interpreta8e = toegelaten extensieve
interpreta8e
§ feiten die de wetgever volstrekt onmogelijk kon voorzien ten
8jde van azondiging
§ wil van de wetgever om dat soort feiten tot misdrijf te maken
is zeker
§ feiten kunnen onder de we>elijke omschrijving van het misdrijf
vallen
• Weigeren recht te spreken = misdrijf rechtsweigering (art. 633 Sw.2024)
• Interpreta8e vd strafwet ≠ In dubio pro reo (enkel m.b.t. de schuldvraag
-> “boven elke redelijke twijfel”
Interpreta8etools:
- Eventueel buitenwe>elijke interpreta8emiddelen
- Ra@o legis (parlementaire werkzaamheden)
- Doctrinale interpreta8e
- Jurispruden8ële interpreta8e
1.3 Toepassing strafwet: ra8one personae
- Gelijkheids- en non-discrimina8ebeginsel + territorialiteitsprincipe
- Natuurlijke en rechtspersonen
- Geestesgestoorden en minderjarigen
- Dader- of slachtoffergebonden factoren kunnen relevant zijn voor:
o Vervolgbaarheid
o Strajaarheid
, o Cons8tu8eve + verzwarende bestanddelen
o Stra@oeme8ng
+ immuniteiten= vervolgingsbeletsel:
- Strafrechtelijke immuniteiten
o Onschendbaarheid van de Koning (art. 88 GW)
> Absoluut
> Niet voor andere leden van de koninklijke familie
o Parlementaire immuniteiten + immuniteiten van ministers/staatssecretarissen
(art.58, 59, 101, 104,120, 124, 126 GW)
> Absoluut: niet n.a.v. een mening of een stem in de uitoefening van de func8e
uitgebracht
> Voor andere misdrijven: mach8ging Kamer/Senaat voor bepaalde
onderzoeksdaden 8jdens zi}jd. à Niet voor verhoren, confronta8es,
vorderen gerechtelijk onderzoek; niet bij heterdaad
- Volkenrechtelijke immuniteiten:
o Buitenlandse staatshoofden, regeringsleden en autoriteiten
> Absolute immuniteit bij verblijf in België en in de uitoefening van hun func8e
> Art. 1bis § 1 V.T. Sv.
o Diploma8eke ambtenaren
> Verdrag van Wenen inzake diploma8ek verkeer
> Diploma8eke vertegenwoordigers + vergezellend officieel personeel &
familieleden
> Als misdrijf in België kan diploma8eke ambtenaar door uitzendna8e worden
teruggeroepen of kan immuniteit door uitzendna8e worden opgeheven
o Ambtenaren van suprana8onale of interna8onale organisa8es
1.4 Toepassing strafwet ra8one loci/ in de ruimte
1.4.1 Territorialiteitsbeginsel
B. Beginsel vd toepassing van Belgische strafwet op en bevoegdheid Belgische
rechscolleges over misdrijven gepleegd op Belgisch grondgebied
= Art 3, lid 1 SW. : Van zodra misdrijf op Belgisch grondgebied: strafwet op iedereen van toepassing
ongeacht na8onaliteit.
Gelijkheidsbeginsel + non-discrimina8ebeginsel, samengelezen met territorialiteitsbeginsel
o Vreemdelingen op Belgische grondgebied
o Rechtspersonen
MAAR:
- Non bis in idem: (na8onale soevereiniteit v staten) mag geen dubbele vervolging instellen
voor hetzelfde strajare feit, ook al zou België bevoegd zijn op grond van territorialiteit. (Niet
twee keer voor hetzelfde feit gestra@ worden)
, + cultureel verweer à kan gedrag zodanig beïnvloed zijn door cultuur, dat verdachte niet wist dat wat
hij/zij/die deed onwe}g was? Gedwongen te handelen volgens cultuur?
C. Omschrijving van het Belgisch grondgebied
o Reëel grondgebied:
> Gebied binnen de landsgrenzen (landsgebieden, rivieren, kusten)
> Con8nentaal plat
> Territoriale zee ( = 12 mijl vanaf de laagwaterlijn)
> Luchtruim boven het grondgebied + territoriale zee
o Fic8ef grondgebied:
• Schepen die varen onder Belgische vlag: vlaggenstaat hee@ bevoegdheid
In territoriale wateren = Belgisch grondgebied
> Vreemde oorlogsschepen = onschendbaar
> Vreemde koopvaardijschepen2 + vissersvaartuigen=
België bevoegd = misdrijf hee@ gevolgen op Belgisch grondgebied of verstoort
de openbare orde op Belgisch grondgebied of in de Belgische territoriale
wateren; door de kapitein of consul is hulp van de plaatselijke autoriteiten
ingeroepen; misdrijf houdt verband met onrechtma8ge handel in verdovende
middelen
Als bemanningsleden aan land misdrijven plegen, is België bevoegd
• Belgische luchtvaartuigen = vlaggenstaat
In het buitenland geïmmatriculeerd luchtvaartuig: extraterritoriale toepassing.
Dader/slachtoffer kan Belg na8onaliteit hebben of toestel landt na misdrijf in BE
o Specifieke regeling voor buitenlandse zendingen en interna8onale instellingen
UITZONDERINGEN: misdrijven aan Belg strafwe>en on>rokken wegens hoedanigheid v dader of
wegens bijzondere plaats waarop misdrijf is gepleegd. (immuniteiten)
D. Locus delic8? Lokalisa8e van het misdrijf
= plaats v het misdrijf.
Een Franse wapenhandelaar levert een pistool aan Louis, een Belg die vlak bij de Nederlandse grens
woont. Tijdens een ruzie met zijn rivaal Peter haalt Louis het wapen boven en vuurt op Belgisch
grondgebied.
De kogel tre@ Peter, die neervalt op Nederlands grondgebied, slechts enkele meters verder. Hij lee@
nog, maar wordt in kri8eke toestand naar een Duits ziekenhuis gebracht, waar hij overlijdt aan zijn
verwondingen.
- Frankrijk → het wapen (instrument) is van daar geleverd
2 alle commerciële schepen gebruikt voor transport van goederen en/of personen
