1
Contents
Cognitieve dimensies.............................................................................................................3
Aandacht............................................................................................................................. 3
Theorie:........................................................................................................................... 3
Stoornissen:.................................................................................................................... 4
testen:............................................................................................................................. 4
Perceptie............................................................................................................................. 5
Theorie:........................................................................................................................... 5
Stoornissen:.................................................................................................................... 5
testen:............................................................................................................................. 7
Taal..................................................................................................................................... 8
Theorie:........................................................................................................................... 9
Stoornissen:.................................................................................................................... 9
Test:.............................................................................................................................. 11
Geheugen......................................................................................................................... 12
Theorie:........................................................................................................................ 12
Stoornissen:.................................................................................................................. 13
Tests:............................................................................................................................ 13
Executieve functies........................................................................................................... 15
theorie:.......................................................................................................................... 16
stoornissen:................................................................................................................... 18
Tests:............................................................................................................................ 19
Motoriek............................................................................................................................ 22
Theorie:......................................................................................................................... 22
Stoornissen:.................................................................................................................. 23
Testen:.......................................................................................................................... 25
Emotie............................................................................................................................... 26
theorie:.......................................................................................................................... 27
Stoornissen:.................................................................................................................. 30
Testen:.......................................................................................................................... 30
Termen/Stoornis-Symptomen...............................................................................................33
Afasie................................................................................................................................ 33
bewegingsstoornissen......................................................................................................34
Perceptuele symptomen (Agnosieën)...............................................................................35
neglect.............................................................................................................................. 37
,2
Executieve symptomen / emotioneel.................................................................................37
aprosodie.......................................................................................................................... 37
Amnesie............................................................................................................................ 38
Stoornissen.......................................................................................................................... 38
huntington......................................................................................................................... 38
dementieën....................................................................................................................... 39
TBI.................................................................................................................................... 42
ontwikkelingsstoornissen..................................................................................................42
Executieve stoornissen.....................................................................................................43
Motorische stoornissen.....................................................................................................44
Emotionele stoornissen.....................................................................................................45
Anatomie.............................................................................................................................. 45
Algemeen principe (handig als ezelsbruggetje).............................................................45
Werkgeheugen & prefrontale cortex..............................................................................45
Aandacht....................................................................................................................... 46
Perceptie....................................................................................................................... 46
Taal (sterk links-dominant)............................................................................................46
Geheugen..................................................................................................................... 46
Motoriek........................................................................................................................ 47
Emotie........................................................................................................................... 47
Tests.................................................................................................................................... 48
1. Aandacht (H9 — Orientation and Attention)..................................................................48
2. Perceptie (H10 — Perception)......................................................................................48
3. Taal (H13 — Verbal Functions and Language Skills)....................................................49
4. Geheugen (H11/H12 — Memory).................................................................................50
5. Executieve Functies (H16 — Executive Functions).......................................................50
6. Motoriek, Constructie & Apraxie (H14 — Construction and Motor Performance)..........51
7. Emotie & Persoonlijkheid (H19 — Tests of Personal Adjustment and Emotional
Functioning)...................................................................................................................... 52
8. Algemene screening (buiten Lezaks hoofdstuk-indeling)..............................................52
iiii stoornis maar niet hele uitleg voor die stoornis denk staat ook info elders
iii stoornis
iii test
,3
iiii hersenstructuren
iiii belangrijk
iiii Warning
Cognitieve dimensies
Aandacht
Theorie:
Modellen:
filtermodel
alleen relevante stimuli wordt bewust waargenomen
-dichotomische luistertaken bewijzen dit.
verzwakkingsmodel (treisman)
niet relevante stimuli wordt niet 100% genegeerd -> cocktail party effect.
Aandachtsnetwerken (Posner)
- Waarschuwingsnetwerk: alertheid
- oriëntatienetwerk: aandacht richten
- executief netwerk: reguleren gedrag/conflict
Werkgeheugen
- manipuleert info en slaat het kort op.
- interpreteert stimuli
- coördineert cognitieve activiteiten
Oriëntatie
zelfbewustzijn in relatie tot tijd en ruimte -> vereist integratie meerdere processen
frontaal-temporaal -> auditieve aandacht
frontaal-parietaal (Dorsaal)-> visuele-ruimtelijke aandacht
, 4
Stoornissen:
Vaak schade frontale kwab -> aandachtsstoornissen (links verbaal, rechts visueel)
ADHD:
onoplettendheid en hyperactiviteit-impulsiviteit
catecholaminerge systeem -> dopa/noradr.
vooral frontopariëtaal executieve netwerk en DMN. ook frontostriatale circuits
schizofrenie
epilepsie
neglect: -> pas op voor hemianopsie (blind)
- Stimulus Neglect
voor bepaalde stimuli
- Visueel neglect
neglect van helft visueel veld, ook vaak rechts parietaal schade
- Hemispatiale neglect
negeren half lichaam, vaak linkerkant na rechterparietaal schade
- Zintuiglijke extinctie
Niet goed waarnemen van gelijktijdige stimuli
- Hemi-onoplettendheid
Zwakkere vorm van neglect, bij gericht aandacht kan wel opgelet worden
- behandeling: gedrags revalidatie/compensatiestrategieën.
testen:
Aandachtspanne -> d.m.v Cijferreeksen of visuele span taken (zelfde alleen dan met foto’s)
Werkgeheugen -> rekenopgave, cijfers achteruit, mentale controletaken zoals
achteruittellen, PASAT(simultane verwerking+aandacht), N-back test.
Selectieve aandacht -> Burdon-test (stipjes) ->concentratie/nauwkeurigheid
of Stroop test -> aandacht en impulscontrole
Gedeelde aandacht -> Dual-task paradigma multitasken
Visuospatiele verwerkingssnelheid -> Trail making test A -
Verschuivende aandacht -> Trailmaking B ->cognitieve flexibiliteit, taakwisseling.
(Volgorde-nabijheids-perseveratie fouten )
Verwerkingssnelheid -> WAIS (cijfer symbool) afh van visueel motorisch. gevoellig bij
beginnende dementie
Waakzaamheid -> vigilantie: volgehouden aandacht over tijd -> CPT-II vigilantie + inhibitie
inhibitie -> impulscontrole
go/no-go taak (Omissies= gemiste doel, Commisie= onjuiste reactie, reactietijd)
Contents
Cognitieve dimensies.............................................................................................................3
Aandacht............................................................................................................................. 3
Theorie:........................................................................................................................... 3
Stoornissen:.................................................................................................................... 4
testen:............................................................................................................................. 4
Perceptie............................................................................................................................. 5
Theorie:........................................................................................................................... 5
Stoornissen:.................................................................................................................... 5
testen:............................................................................................................................. 7
Taal..................................................................................................................................... 8
Theorie:........................................................................................................................... 9
Stoornissen:.................................................................................................................... 9
Test:.............................................................................................................................. 11
Geheugen......................................................................................................................... 12
Theorie:........................................................................................................................ 12
Stoornissen:.................................................................................................................. 13
Tests:............................................................................................................................ 13
Executieve functies........................................................................................................... 15
theorie:.......................................................................................................................... 16
stoornissen:................................................................................................................... 18
Tests:............................................................................................................................ 19
Motoriek............................................................................................................................ 22
Theorie:......................................................................................................................... 22
Stoornissen:.................................................................................................................. 23
Testen:.......................................................................................................................... 25
Emotie............................................................................................................................... 26
theorie:.......................................................................................................................... 27
Stoornissen:.................................................................................................................. 30
Testen:.......................................................................................................................... 30
Termen/Stoornis-Symptomen...............................................................................................33
Afasie................................................................................................................................ 33
bewegingsstoornissen......................................................................................................34
Perceptuele symptomen (Agnosieën)...............................................................................35
neglect.............................................................................................................................. 37
,2
Executieve symptomen / emotioneel.................................................................................37
aprosodie.......................................................................................................................... 37
Amnesie............................................................................................................................ 38
Stoornissen.......................................................................................................................... 38
huntington......................................................................................................................... 38
dementieën....................................................................................................................... 39
TBI.................................................................................................................................... 42
ontwikkelingsstoornissen..................................................................................................42
Executieve stoornissen.....................................................................................................43
Motorische stoornissen.....................................................................................................44
Emotionele stoornissen.....................................................................................................45
Anatomie.............................................................................................................................. 45
Algemeen principe (handig als ezelsbruggetje).............................................................45
Werkgeheugen & prefrontale cortex..............................................................................45
Aandacht....................................................................................................................... 46
Perceptie....................................................................................................................... 46
Taal (sterk links-dominant)............................................................................................46
Geheugen..................................................................................................................... 46
Motoriek........................................................................................................................ 47
Emotie........................................................................................................................... 47
Tests.................................................................................................................................... 48
1. Aandacht (H9 — Orientation and Attention)..................................................................48
2. Perceptie (H10 — Perception)......................................................................................48
3. Taal (H13 — Verbal Functions and Language Skills)....................................................49
4. Geheugen (H11/H12 — Memory).................................................................................50
5. Executieve Functies (H16 — Executive Functions).......................................................50
6. Motoriek, Constructie & Apraxie (H14 — Construction and Motor Performance)..........51
7. Emotie & Persoonlijkheid (H19 — Tests of Personal Adjustment and Emotional
Functioning)...................................................................................................................... 52
8. Algemene screening (buiten Lezaks hoofdstuk-indeling)..............................................52
iiii stoornis maar niet hele uitleg voor die stoornis denk staat ook info elders
iii stoornis
iii test
,3
iiii hersenstructuren
iiii belangrijk
iiii Warning
Cognitieve dimensies
Aandacht
Theorie:
Modellen:
filtermodel
alleen relevante stimuli wordt bewust waargenomen
-dichotomische luistertaken bewijzen dit.
verzwakkingsmodel (treisman)
niet relevante stimuli wordt niet 100% genegeerd -> cocktail party effect.
Aandachtsnetwerken (Posner)
- Waarschuwingsnetwerk: alertheid
- oriëntatienetwerk: aandacht richten
- executief netwerk: reguleren gedrag/conflict
Werkgeheugen
- manipuleert info en slaat het kort op.
- interpreteert stimuli
- coördineert cognitieve activiteiten
Oriëntatie
zelfbewustzijn in relatie tot tijd en ruimte -> vereist integratie meerdere processen
frontaal-temporaal -> auditieve aandacht
frontaal-parietaal (Dorsaal)-> visuele-ruimtelijke aandacht
, 4
Stoornissen:
Vaak schade frontale kwab -> aandachtsstoornissen (links verbaal, rechts visueel)
ADHD:
onoplettendheid en hyperactiviteit-impulsiviteit
catecholaminerge systeem -> dopa/noradr.
vooral frontopariëtaal executieve netwerk en DMN. ook frontostriatale circuits
schizofrenie
epilepsie
neglect: -> pas op voor hemianopsie (blind)
- Stimulus Neglect
voor bepaalde stimuli
- Visueel neglect
neglect van helft visueel veld, ook vaak rechts parietaal schade
- Hemispatiale neglect
negeren half lichaam, vaak linkerkant na rechterparietaal schade
- Zintuiglijke extinctie
Niet goed waarnemen van gelijktijdige stimuli
- Hemi-onoplettendheid
Zwakkere vorm van neglect, bij gericht aandacht kan wel opgelet worden
- behandeling: gedrags revalidatie/compensatiestrategieën.
testen:
Aandachtspanne -> d.m.v Cijferreeksen of visuele span taken (zelfde alleen dan met foto’s)
Werkgeheugen -> rekenopgave, cijfers achteruit, mentale controletaken zoals
achteruittellen, PASAT(simultane verwerking+aandacht), N-back test.
Selectieve aandacht -> Burdon-test (stipjes) ->concentratie/nauwkeurigheid
of Stroop test -> aandacht en impulscontrole
Gedeelde aandacht -> Dual-task paradigma multitasken
Visuospatiele verwerkingssnelheid -> Trail making test A -
Verschuivende aandacht -> Trailmaking B ->cognitieve flexibiliteit, taakwisseling.
(Volgorde-nabijheids-perseveratie fouten )
Verwerkingssnelheid -> WAIS (cijfer symbool) afh van visueel motorisch. gevoellig bij
beginnende dementie
Waakzaamheid -> vigilantie: volgehouden aandacht over tijd -> CPT-II vigilantie + inhibitie
inhibitie -> impulscontrole
go/no-go taak (Omissies= gemiste doel, Commisie= onjuiste reactie, reactietijd)
