1. Het normatieve fundament van good governance –
Beauchamp
Beauchamp vormt het normatieve fundament van het vak Good Governance. Hij laat zien dat
publieke besluitvorming niet waardevrij kan zijn, omdat morele oordelen altijd gebaseerd zijn op
normatieve principes. Beleidskeuzes impliceren aannames over wat goed, rechtvaardig of
wenselijk is.
Beauchamp onderscheidt drie normatieve benaderingen: utilitarisme, deontologie en
deugdethiek. Het utilitarisme richt zich op gevolgen en efficiëntie, maar kan ten koste gaan van
rechten van minderheden. Deontologie benadrukt principes en plichten, maar kan rigide zijn in
complexe situaties. Deugdethiek richt zich op karakter en praktische wijsheid, maar biedt geen
vaste beslisregels.
Deze pluraliteit van ethische theorieën verklaart waarom beleidsdilemma’s structureel zijn. Zelfs
bij dezelfde feiten kunnen verschillende moreel verdedigbare keuzes worden gemaakt. Dit
vormt de basis voor het centrale idee van het vak dat good governance per definitie normatief
is.
Koppeling aan perspectieven:
Beauchamp onderbouwt waarom alle drie perspectieven normatief zijn, maar sluit inhoudelijk
het sterkst aan bij Public Craftsmanship, vanwege zijn nadruk op deugdethiek en praktisch
oordeel.
2. Publieke waarden en pluralisme – Beck Jørgensen &
Bozeman
Beck Jørgensen en Bozeman introduceren het begrip public values. Zij definiëren publieke
waarden als normatieve ideeën over wat wenselijk en juist is in het publieke domein. Deze
waarden zijn meervoudig, contextafhankelijk en kennen geen vaste hiërarchie.
Hun bijdrage is belangrijk omdat zij laten zien dat publieke waarden niet exclusief van de
overheid zijn, maar ontstaan in interactie tussen overheid, samenleving en instituties. Dit
benadrukt het pluralistische karakter van het publieke domein.
Publieke waarden zoals gelijkheid, rechtvaardigheid, transparantie, efficiëntie en democratie
kunnen allemaal legitiem zijn, maar botsen in de praktijk regelmatig.
Koppeling aan perspectieven:
Beck Jørgensen & Bozeman vormen een kernbasis voor Value-Based Governance, omdat zij
het idee legitimeren dat waardeconflicten normaal en onvermijdelijk zijn.
3. Het publieke belang als normatief probleem – Overeem
(en Elcock)
, Patrick Overeem problematiseert het begrip public interest. Hij laat zien dat het publieke belang
geen eenduidig of objectief gegeven is, maar een normatief en politiek betwist concept.
Overeem onderscheidt verschillende benaderingen van het publieke belang, zoals procedureel
versus substantieel en aggregatief versus holistisch. In pluralistische samenlevingen kan het
publieke belang niet simpelweg worden afgeleid uit individuele voorkeuren.
Elcock sluit hierbij aan door te benadrukken dat het publieke belang institutioneel en
democratisch moet worden vormgegeven. Het publieke belang ontstaat niet vanzelf, maar via
democratische processen en bestuurlijke afwegingen.
Koppeling aan perspectieven:
Overeem en Elcock versterken Value-Based Governance, omdat zij laten zien dat zelfs het
doel van bestuur – het publieke belang – normatief en betwist is.
4. Value-Based Governance – De Graaf en Ringeling
De Graaf is de centrale auteur van het vak. Hij definieert good governance als het oplossen van
publieke problemen, terwijl zorgvuldig wordt omgegaan met spanningen tussen (potentieel)
conflicterende publieke waarden.
De Graaf introduceert het concept incommensurabiliteit: sommige waarden zijn niet langs één
meetlat te vergelijken. Veiligheid en privacy, of efficiëntie en rechtvaardigheid, kunnen niet
objectief tegen elkaar worden afgewogen.
Omdat waardeconflicten niet oplosbaar zijn, beschrijft De Graaf copingstrategieën zoals
firewalls, casuïstiek, incrementalism, bias en cycling. Deze strategieën maken conflicten
hanteerbaar, maar kennen altijd risico’s.
Ringeling ondersteunt deze benadering door te stellen dat bestuurskunde een normatieve
discipline is. Bestuurskundige analyse kan niet los worden gezien van vragen over wat goed
bestuur is.
Koppeling aan perspectieven:
De Graaf en Ringeling vormen het hart van (Conflicting) Public Values / Value-Based
Governance.
5. De goede bestuurder en deugdethiek – De Graaf & Van
Asperen
De Graaf en Van Asperen benaderen good governance vanuit de deugdethiek. Aan de hand
van de fresco’s van Lorenzetti laten zij zien dat goed bestuur een positief moreel ideaal is.
Zij benadrukken de kernwaarde welwillendheid (benevolence): handelen in het belang van de
gemeenschap, ook wanneer dat persoonlijk of politiek moeilijk is. Goed bestuur is meer dan het
vermijden van corruptie; het is actief moreel handelen.
Beauchamp
Beauchamp vormt het normatieve fundament van het vak Good Governance. Hij laat zien dat
publieke besluitvorming niet waardevrij kan zijn, omdat morele oordelen altijd gebaseerd zijn op
normatieve principes. Beleidskeuzes impliceren aannames over wat goed, rechtvaardig of
wenselijk is.
Beauchamp onderscheidt drie normatieve benaderingen: utilitarisme, deontologie en
deugdethiek. Het utilitarisme richt zich op gevolgen en efficiëntie, maar kan ten koste gaan van
rechten van minderheden. Deontologie benadrukt principes en plichten, maar kan rigide zijn in
complexe situaties. Deugdethiek richt zich op karakter en praktische wijsheid, maar biedt geen
vaste beslisregels.
Deze pluraliteit van ethische theorieën verklaart waarom beleidsdilemma’s structureel zijn. Zelfs
bij dezelfde feiten kunnen verschillende moreel verdedigbare keuzes worden gemaakt. Dit
vormt de basis voor het centrale idee van het vak dat good governance per definitie normatief
is.
Koppeling aan perspectieven:
Beauchamp onderbouwt waarom alle drie perspectieven normatief zijn, maar sluit inhoudelijk
het sterkst aan bij Public Craftsmanship, vanwege zijn nadruk op deugdethiek en praktisch
oordeel.
2. Publieke waarden en pluralisme – Beck Jørgensen &
Bozeman
Beck Jørgensen en Bozeman introduceren het begrip public values. Zij definiëren publieke
waarden als normatieve ideeën over wat wenselijk en juist is in het publieke domein. Deze
waarden zijn meervoudig, contextafhankelijk en kennen geen vaste hiërarchie.
Hun bijdrage is belangrijk omdat zij laten zien dat publieke waarden niet exclusief van de
overheid zijn, maar ontstaan in interactie tussen overheid, samenleving en instituties. Dit
benadrukt het pluralistische karakter van het publieke domein.
Publieke waarden zoals gelijkheid, rechtvaardigheid, transparantie, efficiëntie en democratie
kunnen allemaal legitiem zijn, maar botsen in de praktijk regelmatig.
Koppeling aan perspectieven:
Beck Jørgensen & Bozeman vormen een kernbasis voor Value-Based Governance, omdat zij
het idee legitimeren dat waardeconflicten normaal en onvermijdelijk zijn.
3. Het publieke belang als normatief probleem – Overeem
(en Elcock)
, Patrick Overeem problematiseert het begrip public interest. Hij laat zien dat het publieke belang
geen eenduidig of objectief gegeven is, maar een normatief en politiek betwist concept.
Overeem onderscheidt verschillende benaderingen van het publieke belang, zoals procedureel
versus substantieel en aggregatief versus holistisch. In pluralistische samenlevingen kan het
publieke belang niet simpelweg worden afgeleid uit individuele voorkeuren.
Elcock sluit hierbij aan door te benadrukken dat het publieke belang institutioneel en
democratisch moet worden vormgegeven. Het publieke belang ontstaat niet vanzelf, maar via
democratische processen en bestuurlijke afwegingen.
Koppeling aan perspectieven:
Overeem en Elcock versterken Value-Based Governance, omdat zij laten zien dat zelfs het
doel van bestuur – het publieke belang – normatief en betwist is.
4. Value-Based Governance – De Graaf en Ringeling
De Graaf is de centrale auteur van het vak. Hij definieert good governance als het oplossen van
publieke problemen, terwijl zorgvuldig wordt omgegaan met spanningen tussen (potentieel)
conflicterende publieke waarden.
De Graaf introduceert het concept incommensurabiliteit: sommige waarden zijn niet langs één
meetlat te vergelijken. Veiligheid en privacy, of efficiëntie en rechtvaardigheid, kunnen niet
objectief tegen elkaar worden afgewogen.
Omdat waardeconflicten niet oplosbaar zijn, beschrijft De Graaf copingstrategieën zoals
firewalls, casuïstiek, incrementalism, bias en cycling. Deze strategieën maken conflicten
hanteerbaar, maar kennen altijd risico’s.
Ringeling ondersteunt deze benadering door te stellen dat bestuurskunde een normatieve
discipline is. Bestuurskundige analyse kan niet los worden gezien van vragen over wat goed
bestuur is.
Koppeling aan perspectieven:
De Graaf en Ringeling vormen het hart van (Conflicting) Public Values / Value-Based
Governance.
5. De goede bestuurder en deugdethiek – De Graaf & Van
Asperen
De Graaf en Van Asperen benaderen good governance vanuit de deugdethiek. Aan de hand
van de fresco’s van Lorenzetti laten zij zien dat goed bestuur een positief moreel ideaal is.
Zij benadrukken de kernwaarde welwillendheid (benevolence): handelen in het belang van de
gemeenschap, ook wanneer dat persoonlijk of politiek moeilijk is. Goed bestuur is meer dan het
vermijden van corruptie; het is actief moreel handelen.
