samenvatting orthopedagogiek

ORTHOPEDAGOGIEK
DEEL 1: ORTHOPEDAGOGISCH GRONDPLAN
Short term 12 → link met orthopedagogisch grondplan

Microniveau

- Team: ze werken samen als een team, ze kennen elkaar goed, nauw
verbondenheid
- Verzorgen: voor hond laten zorgen, tanden poetsen, …
- Slapen: wakker maken, slapen, slaapritueel, hoe maak jij je cliënt wakker in de
ochtend?

Mesoniveau

- Juridische context: ze mogen de jongeren niet meer aanraken als ze voorbij het
hek zijn
- Cultuur en taal & meerlagige identiteit van de client: Spaans spreken tegen de
jongen
- Relatie/ grondhouding: je bent niet hun ouder en ook niet hun therapeut

Macroniveau

- Juridisch beleid & systeem: je verlaat de groep vanaf je 18j

DEEL 2: ORTHOPEDAGOGISCHE DENKEN KIJKEN
H1: SITUERING ORTHOPEDAGOGIEK

1.1 DE TERM ORTHO-PED-AGOGIE-K

ORTHO(pedagogiek) =

- recht maken wat krom was  terug doen functioneren wat kapot is
- specifieke opvoeding  allerhande situaties waar mensen zich zorgen om maken
- problematische ervaren situaties  maatschappij (jeugdrechter), kind, ouders,..
- grens met ‘gewone” niet scherp af te bakenen tss gewoon pedagogisch of
orthopedagogisch


orthoPEDagogiek =

- pais (grieks) = kind
- kinderen en jeugdigen
o bij de start vd wetenschap
o uitbereiding naar andere doelgroepen
 volwassenen met een verstandelijke beperking
 volwassenen met een NAH (nt aangeboren hersenletsel)
 volwassen met dementie
 ortho-pedagogiek

orthopedAGOGIEk =

- begeleiden naar … een doel

1

, - leiden naar … een doel

maar welk doel is wenselijk?  W&N, ethische dimensie, visies, tendensen




orthopedadgogieK =

- de wetensschappelijke studie van: professionele bachelor in de orthopedagogie,
master in de orthopedagogiek

Dus orthopedagogiek is de wetenschappelijke studie vh begeleiden v kinderen, jongeren
& volwassenen in problematische ervaren of specifieke situaties

1.2 VERHOUDING PEDAGOGIE & ORTHOPEDAGOGIEK

pedagogiek

- Algemene principes van en kennis over opvoeding
- Kleine dagelijkse problemen & vragen bv. Wrm huilt mijn baby zoveel is dit
normaal, wat kan ik doen?
- Tijdelijke problemen bv. mijn moeder zegt me om mijn baby gewoon te laten
uithuilen, maar ik wil graag een manier vinden die beter aanvoelt
 geduld, tact, creativiteit, humor, …
 Indien moeilijk gezinsondersteuning (Brede Instap)

‘What’s eating Gilbert Grape?’

- Arnie klimt graag, maar w problematisch, want het blijft nt enkel bij het klimmen
in een boom, maar ook op extreem hoge stelling  problematische situatie

Orthopedagogiek

- Zeer specifieke noden of vastlopen van opvoeding
o Kind met specifieke noden
o Ouders met specifieke tekorten in opvoeding
- Maatschappelijke problemen
- Problemen zijn erger, duidelijker
- Weerstanden tot verbetering zijn hardnekkiger
- Vaak zeer complexe samenhang van meerdere bedreigende factoren
- Het problematische staat centraal

Besluit: orthopedagogiek toont ons vaak de weg naar de essentie vd pedagogiek.
Situaties waar opvoeding vastloopt, kunnen ons heel veel leren over onszelf, onze
opvoedingsaanpak en dagen ons uit tot diepgaander kijken

= de studie vh specifiek opvoeden en begeleiden  bewust & grondige analyse




2

,1.3 DOEL EN OBJECT




KLASSIEKE BENADERING MODERNE BENADERING

Object: Object:

- Opvoeding v ‘opvallende’ - Problematische
of ‘afwijkende’ kind opvoedingssituatie
- Indelingen soorten - Opvoeders & kind
kinderen = classificatie - ‘Handicap’ is interactief
- Methodes om op te concept
voeden = methodieken
Doel:
Doel:
- Opvoeding optimaliseren
- Ontwikkeling kind
optimaliseren

Rond 1920 rond 1980




PROBLEMATISCHE OPVOEDINGSSITUATIE

Sociaal-ecologische visie

= Moeizame afstemming v vraag en aanbod

- Door verschillende factoren:
o Kind met specifieke noden
o Ouders met specifieke tekorten in opvoeding
o Maatschappelijke problemen

In de video:

Wat loopt niet goed?

- Er is sprake van parentificatie  er
is geen structuur meer doordat de
vader gestorven is, Biomedisch,
sociaal, affectief, moreel, dynamiek
 papa is er niet meer en jongere
zus krijgt minder aandacht door




3

, Arnie, cognitief, buurt  de vrouw komt niet meer buiten, … (zie
orthopedagogisch grondplan)

Hoe kunnen we verder?

- Zoeken in de buurt en haar netwerk naar mensen die haar kunnen ondersteunen,
(para)medische zorg, sociaal netwerk cliënt, extra hulp voor het gezin  zodat die
dochter niet alles moet doen en haar eigen leven meer kan gaan uitbouwen en
dus nt alles mt doen, financiële middelen, meer vrije tijd voor Gilbert  dus
opvang voor Arnie/ communitycare

Wat loopt wel goed?

- samenhang  ze zijn heel erg liefdevol , relatie, klimaat,…

1.4 EVOLUTIE VAN DE TERM POS

POS = problematische opvoedingssituaties in de hulpverlening

- Geschiedenis hulpverlening
- ‘verwaarloosde kinderen’  POS
- Term POS in decreten Bijzondere Jeugdbijstand vanaf 1990

een toestand waarin de fysieke integriteit, de affectieve, morele, intellectuele of sociale
ontplooiingskansen van minderjarigen in het gedrang komen, door bijzondere
gebeurtenissen, door relationele conflicten of door de omstandigheden waarin zij leven

Decreet Bijzondere Jeugdbijstand 1990

Bijzondere Jeugdbijstand = preventie en hulpverlening voor twee doelgroepen:

- Minderjarigen in een Problematische Opvoedingssituatia (POS)
- Minderjarigen die een als Misdrijf Omschreven Feit (MOF) hebben gepleegd

Decreet Integrale Jeugdhulpverlening 2014

- Verandering van terminologie
o POS → VOS (en PLS = problematische leefsituatie)

VOS= verontrustende opvoedingssituatie

 een verontrustende opvoedingssituatie is een situatie waarin men verontrust is
dat de ‘ontwikkelingskansen v een minderjarige bedreigd zijn of dat de
integriteit vd minderjarige aangetast is’
 meer aandacht voor ‘verontrusting’ of integriteit: psychisch, fysiek of seksueel

Decreet Jeugddelinquentierecht 2019

- Verandering van terminologie
o MOF → jeugddelict = een als misdrijf omschreven feit gepleegd door
een minderjarige

1.5 EVOLUTIE VAN DE TERM HANDICAP

- “afwijkende kinderen”
o Invaliden en invaliditeit
o Mindervaliden


4