Probleem 3
Leerdoelen:
1. Wat zijn push en pull factoren?
2. Wat zijn rationele keuze theorieën en welke zijn er? (routine
activiteiten nog niet)
3. Wat zijn controlebenaderingen en welke zijn er?
4. Break out room: Hoe verhouden die factoren en theorieën zich tot
elkaar?
Bronnen:
- Newburn – Criminology
- Lissenberg – Tegen de regels
- Sides en Matza
- Beyens
1 Wat zijn push en pull factoren?
Push-factoren: factoren die ervoor zorgen dat iemand criminaliteit pleegt
(bijv. gemakkelijk geld verdienen; risicofactoren)
Leertheorieën
Pull-factoren: factoren die ervoor zorgen dat iemand geen criminaliteit
pleegt (bijv. huwelijk, goede opvoeding of een kind krijgen; beschermende
factoren)
De meeste controletheorieën gaan over deze factoren
Push factoren zijn achteraf in kaart brengen, en risicofactoren voor
criminaliteit
2 Wat zijn rationele keuze theorieën en welke zijn er? (routine
activiteiten nog niet)
Newburn, T. (2017). Criminology. London: Routledge.
Lissenberg, E., Ruller, S. van & Swaaningen, R. van (2001). Tegen
de Regels IV: een inleiding in de criminologie. Nijmegen: Ars
Aequi.
Kern rationele keuze theorie
De rationele keuze theorie is gebaseerd op het idee van expected utility
(=verwachte nut), waarbij wordt uitgegaan van het feit dat individuen hun
winst willen maximaliseren en hun verlies zo veel mogelijk willen
verminderen (doelgericht keuzegedrag).
Bepaalde manier van verklaren (heuristiek): verklaring moet niet worden
gezocht in verschillen in voorkeuren, maar in verschillen in
gedragsmogelijkheden en gedragsbeperkingen (kosten en baten)
- Ziet de motivatie van crimineel gedrag als een berekening (kosten
en baten afweging)
- Gaat ervanuit dat criminelen en niet-criminelen op elkaar lijken
(criminaliteit is slechts een keuze). Iedereen kan criminaliteit plegen
als de situatie zich ervoor leent
1
, - Ziet de mens als rationeel wezen (homo economicus) dat
rekening houdt met de consequenties van zijn/haar gedrag en naar
maximale winst streeft (microniveau)
- Legt de nadruk op situationele context van misdaden + gericht op
de daad
- Grote beleidsrelevantie: kosten verhogen (bijv. verkeersboete)
Kritiek:
- Het is een verklarende theorie, dus het kan toekomstig gedrag niet
voorspellen
- Er is gebrek aan aandacht voor motivatie en de achtergrond van de
dader
- Het is een beperkt beeld om te denken dat alleen baten/voordeel
van belang zijn
- Rationaliteit is begrensd, want sommige daders zijn onhandig/dom
- Verklaren is bijna onmogelijk, omdat het moeilijk is vast te stellen
wat er in het hoofd omgaat
- Daders zijn vaak helemaal niet op de hoogte van de risico’s
(pakkans en strafzwaarte)
Cornish & Clarke (1986)
Zij beweren dat er, i.p.v. een eenvoudige keuze, een reeks keuzes
moeten worden gemaakt en dat deze worden beïnvloed door een aantal
sociale en psychologische factoren. Deze factoren kunnen worden
gezien als ‘criminele motivaties’ die individuen richting crimineel
gedrag duwen of hen hier juist van weerhouden.
Zes basisprincipes:
1. Misdaden zijn opzettelijke daden, begaan met de bedoeling er
zoveel mogelijk voordeel uit te halen
2. Misdadigers proberen de beste beslissingen te nemen, met
inachtneming van de risico’s en onzekerheid
3. De keuze van de dader kan op basis van de aard van de misdaad
sterk verschillen
4. Er is een onderscheid tussen beslissingen om misdaad te plegen
(involvement decisions) en beslissingen die betrekking hebben op
het begaan van een specifieke criminele handeling en dus hoe je
een delict gaat plegen (event decisions)
5. Involvement decisions bestaan uit drie fasen:
1. Initiation: ben je er klaar voor?
2. Habituation: doorgaan?
3. Desistance: stoppen?
Deze moeten afzonderlijk worden bestudeerd, omdat ze beïnvloed
worden door verschillende variabelen.
6. Event decisions betreffen een reeks keuzes die in elke fase van de
criminele handeling worden gemaakt (bij de voorbereiding, selectie
van het doel, het begaan van de daad, de ontsnapping en de
nasleep), bijv. welk huis ga ik overvallen en hoe kom ik binnen?
Criminaliteit wordt o.b.v. dit altijd als doelgericht gezien en nooit als
zinloos. Er is altijd sprake van verwachte of bedoelde baten.
2
Leerdoelen:
1. Wat zijn push en pull factoren?
2. Wat zijn rationele keuze theorieën en welke zijn er? (routine
activiteiten nog niet)
3. Wat zijn controlebenaderingen en welke zijn er?
4. Break out room: Hoe verhouden die factoren en theorieën zich tot
elkaar?
Bronnen:
- Newburn – Criminology
- Lissenberg – Tegen de regels
- Sides en Matza
- Beyens
1 Wat zijn push en pull factoren?
Push-factoren: factoren die ervoor zorgen dat iemand criminaliteit pleegt
(bijv. gemakkelijk geld verdienen; risicofactoren)
Leertheorieën
Pull-factoren: factoren die ervoor zorgen dat iemand geen criminaliteit
pleegt (bijv. huwelijk, goede opvoeding of een kind krijgen; beschermende
factoren)
De meeste controletheorieën gaan over deze factoren
Push factoren zijn achteraf in kaart brengen, en risicofactoren voor
criminaliteit
2 Wat zijn rationele keuze theorieën en welke zijn er? (routine
activiteiten nog niet)
Newburn, T. (2017). Criminology. London: Routledge.
Lissenberg, E., Ruller, S. van & Swaaningen, R. van (2001). Tegen
de Regels IV: een inleiding in de criminologie. Nijmegen: Ars
Aequi.
Kern rationele keuze theorie
De rationele keuze theorie is gebaseerd op het idee van expected utility
(=verwachte nut), waarbij wordt uitgegaan van het feit dat individuen hun
winst willen maximaliseren en hun verlies zo veel mogelijk willen
verminderen (doelgericht keuzegedrag).
Bepaalde manier van verklaren (heuristiek): verklaring moet niet worden
gezocht in verschillen in voorkeuren, maar in verschillen in
gedragsmogelijkheden en gedragsbeperkingen (kosten en baten)
- Ziet de motivatie van crimineel gedrag als een berekening (kosten
en baten afweging)
- Gaat ervanuit dat criminelen en niet-criminelen op elkaar lijken
(criminaliteit is slechts een keuze). Iedereen kan criminaliteit plegen
als de situatie zich ervoor leent
1
, - Ziet de mens als rationeel wezen (homo economicus) dat
rekening houdt met de consequenties van zijn/haar gedrag en naar
maximale winst streeft (microniveau)
- Legt de nadruk op situationele context van misdaden + gericht op
de daad
- Grote beleidsrelevantie: kosten verhogen (bijv. verkeersboete)
Kritiek:
- Het is een verklarende theorie, dus het kan toekomstig gedrag niet
voorspellen
- Er is gebrek aan aandacht voor motivatie en de achtergrond van de
dader
- Het is een beperkt beeld om te denken dat alleen baten/voordeel
van belang zijn
- Rationaliteit is begrensd, want sommige daders zijn onhandig/dom
- Verklaren is bijna onmogelijk, omdat het moeilijk is vast te stellen
wat er in het hoofd omgaat
- Daders zijn vaak helemaal niet op de hoogte van de risico’s
(pakkans en strafzwaarte)
Cornish & Clarke (1986)
Zij beweren dat er, i.p.v. een eenvoudige keuze, een reeks keuzes
moeten worden gemaakt en dat deze worden beïnvloed door een aantal
sociale en psychologische factoren. Deze factoren kunnen worden
gezien als ‘criminele motivaties’ die individuen richting crimineel
gedrag duwen of hen hier juist van weerhouden.
Zes basisprincipes:
1. Misdaden zijn opzettelijke daden, begaan met de bedoeling er
zoveel mogelijk voordeel uit te halen
2. Misdadigers proberen de beste beslissingen te nemen, met
inachtneming van de risico’s en onzekerheid
3. De keuze van de dader kan op basis van de aard van de misdaad
sterk verschillen
4. Er is een onderscheid tussen beslissingen om misdaad te plegen
(involvement decisions) en beslissingen die betrekking hebben op
het begaan van een specifieke criminele handeling en dus hoe je
een delict gaat plegen (event decisions)
5. Involvement decisions bestaan uit drie fasen:
1. Initiation: ben je er klaar voor?
2. Habituation: doorgaan?
3. Desistance: stoppen?
Deze moeten afzonderlijk worden bestudeerd, omdat ze beïnvloed
worden door verschillende variabelen.
6. Event decisions betreffen een reeks keuzes die in elke fase van de
criminele handeling worden gemaakt (bij de voorbereiding, selectie
van het doel, het begaan van de daad, de ontsnapping en de
nasleep), bijv. welk huis ga ik overvallen en hoe kom ik binnen?
Criminaliteit wordt o.b.v. dit altijd als doelgericht gezien en nooit als
zinloos. Er is altijd sprake van verwachte of bedoelde baten.
2
