Hoofdstuk 1
Door een neusverkoudheid kan er een ontsteking ontstaan van het
slijmvlies in de neus, de bijholten en/of de keel. Als mensen last hebben
van een verstopte neus, een loopneus of niezen, kan er sprake zijn van
een ontsteking van het neusslijmvlies, ook wel rhinitis genoemd.
Verstopping van de neus (rhinitis sicca).
Wanneer er sprake is van een allergie van het neusslijmvlies heb je het
ook wel over allergische rhinitis. Veroorzakers zijn bijvoorbeeld
pollenkorrels van bloeiende grassen of bomen. In de volksmond wordt er
vaak gesproken over hooikoorts of seizoensgebonden allergie. Het
kan ook zijn dat je allergische reageert op andere prikkels zoals
huidschilfers van dieren of huisstofmijt. Dan heb je het over niet-
seizoensgebonden allergie. Als je last hebt van hooikoorts (pollinose),
heb je vaak een loopneus en ervaar je jeukende/prikkende en tranende
ogen. Bij een huisstofallergie kan je juist langdurig last hebben van een
verstopte neus.
Een huisarts kan vaak de oorzaak van de kwaal vinden en een passende
behandeling meegeven. Er zijn dus situaties waarbij het verstandig is om
iemand naar de huisarts te verwijzen. Bijvoorbeeld:
Als kinderen die jonger zijn dan drie maanden, koorts hebben
(meer dan 38 graden Celsius);
Gaat het om een kind ouder dan 3 maanden met meer dan 3
dagen koorts?
Als een kind langer dan een week verkouden is
Heeft iemand last van een verstopte neus die samengaat met
hoofdpijn, keelpijn, hoest of een grieperig gevoel?
Is de klant benauwd?
Bij hooikoortsklachten verwijs je de klant naar de huisarts als:
Het om een kind jonger dan 2 jaar gaat
Als een vrouw zwanger is of borstvoeding geeft, dan is een
receptgeneesmiddel 1e keus
Als de klant benauwd is
Als de klant ernstig gezwollen ogen met "prut" in de ogen en
gekleurd oogtraanvocht heeft
Als de klachten slechts aan één kant van de neus zijn en niet aan
beide kanten
Als het gaat om een kind tot 18 jaar dat voor het eerst deze klachten
heeft
Als een klant al langer dan een week een neusspray heeft gebruikt
met Oxy- Xylo- of Tramazoline HCl
En eventueel nog:
, Als klachten zoals pijnlijke bijholten en hoofdpijn in twee
weken nog niet minder zijn geworden;
Als iemand last heeft van benauwdheid, piepende ademhaling of
kortademigheid. Er kan namelijk sprake zijn van astma;
Als er sprake is van zwellingen op het voorhoofd;
Als er sprake is van allergische klachten bij een volwassene als de
vrij verkrijgbare producten niet goed genoeg helpen;
Als de klant geneesmiddelen gebruikt om de afweer te
onderdrukken, bijvoorbeeld medicijnen bij reuma, psoriasis,
chronische darmziekten, na transplantaties en bij kanker.
Geneesmiddelen bij neusverkoudheid en bijholteontsteking zijn
beschikbaar in de volgende vormen:
Spray
Spoelvloeistof
Druppels
Zalf voor plaatselijk gebruik
Producten die bij de drogisterij of apotheek te koop zijn behoren tot de
volgende groepen:
Fysiologisch zout: dit verdunt ingedikt slijm (geen UAD);
Middelen die helpen de zwelling van het neusslijmvlies te
verminderen;
Middelen die helpen de slijmproductie te verminderen;
Middelen die helpen bij allergische neusklachten (antihistaminica);
Middelen die vluchtige oliën bevatten, zoals Kamfer, (Levo-)Menthol,
Eucalyptus en/of Terpentijnolie;
Pijnstillers.
Bij neusverkoudheid:
1e keus:
Een zoutoplossing zoals Otrivin Baby bij kinderen onder de 2 jaar.
Geen 1e of 2e keus:
Eucalyptusolie, Kamfer, Levomenthol;
Eucalyptusolie, Kamfer, Levomenthol, Terpentijnolie, Thymol;
Eucalyptusolie, Kamfer, Levomenthol, Terpentijnolie (bij kinderen);
Eucalyptusolie, Kamfer, Majoraanolie, Terpentijnolie (bij baby's).
Bij neusverkoudheid of bijholteontsteking:
1e keus:
Xylometazoline HCl (ook in combinatie met menthol);
Oxymetazoline HCl (ook in combinatie met Aloë Vera);
Tramazoline HCl.
2-12 jaar: 0,5 mg/ml
vanaf 12: 1 mg/ml
Bij een loopneus:
,1e keus:
Xylometazoline HCl in combinatie met Ipratropiumbromide.
Fysiologisch zout:
Producten (Medische hulpmiddelen):
Otrivin baby
Zoutoplossing 0,74%.
Geschikt voor zuigelingen (vanaf 2 weken) en peuters (tot 2 jaar).
Otrivin Care
Zoutoplossing met vitamine B5.
Geschikt vanaf 6 maanden tot 2 jaar.
Otrivin Zoutoplossing plus Eucalyptus
Zoutoplossing 2,2%. Geschikt vanaf 6 jaar.
Houd er hier rekening mee dat dit meer dan het dubbele van de
zoutconcentratie in de cellen van de slijmvliezen is. De cellen van de
slijmvliezen bevatten maar 0,74% zout. Deze variant bevat ook Eucalyptus
en is dus niet geschikt tijdens de zwangerschap en/of
borstvoedingsperiode.
Zwellingsverminderende stoffen verminderen, zoals je kan opmaken uit de
benaming, de zwelling van het neusslijmvlies.
De werkzame stoffen hierin zijn:
Oxymetazoline HCl;
Xylometazoline HCl;
Tramazoline HCl.
De middelen werken na enkele minuten en werken tussen de vijf en
tien uur.
Xylometazoline HCl werkt vijf tot zes uur.
Oxymetazoline HCl zes tot acht uur en Tramazoline HCl acht tot tien
uur.
Werkzame stoffen:
Oxymetazoline HCl;
Xylometazoline HCl;
Tramazoline HCl.
Indicatie:
Een verstopte neus kan voorkomen als er sprake is van een
voorhoofdsholte- en bijholteontsteking en middenoorontsteking
Bijwerkingen:
Als deze stoffen langer dan 7 dagen worden gebruikt kunnen er door
gewenning bijwerkingen ontstaan. Het gevolg is een nieuwe zwelling van
het neusslijmvlies.
Oxymetazoline HCl: geen bijwerkingen die vaak voorkomen.
Xylometazoline HCl: vaak (1-10%) voorbijgaand branderig gevoel in
neus en keel, prikkeling of droogte van het neusslijmvlies, niezen,
, hoofdpijn, misselijkheid.
Tramazoline HCl: vaak (1-10%): branderig gevoel in de neus.
Contra-indicaties:
Bij hart- en vaatziekten zoals hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, nauwe
kamerhoek- glaucoom (oogaandoening), Rhinitis sicca.
Na een hersenoperatie die via de neus is gedaan.
Overgevoeligheid voor een van de bestanddelen.
Waarschuwingen:
Wees voorzichtig als er sprake is van problemen met de bloeddruk,
hartritmestoornissen, diabetici, bepaalde prostaatklachten en een
aangeboren te snel werkende schildklier.
Ouderen en kinderen kunnen af en toe gevoelig reageren.
Contact met de ogen vermijden.
Als deze stoffen langer dan 7 dagen worden gebruikt kunnen er door
gewenning bijwerkingen ontstaan. Het gevolg is een nieuwe zwelling van
het neusslijmvlies.
Bij langdurig gebruik is er ook kans op hoge bloeddruk of hartkloppingen.
Mensen die hartritmestoornissen of een hoge bloeddruk hebben, mogen
deze middelen niet langer dan een week gebruiken.
Wisselwerking:
De werking van de werkzame stoffen kan versterkt worden door bepaalde
antidepressiva die op recept worden voorgeschreven (MAO-remmers en
tricyclische antidepressiva), dit kan onder andere leiden tot hypertensie
(hoge bloeddruk) en het effect van antihypertensiva (bloeddrukverlagende
geneesmiddelen) kan worden verminderd. Het combineren van
Oxymetazoline HCl met Anti-Parkinsonmiddelen kan leiden tot
cardiovasculaire toxiciteit (hartfalen).
Zwangerschap en borstvoeding:
Oxymetazoline HCl: Kan na overleg met arts, maximaal 5-7 dagen in de
voorgeschreven dosering worden gebruikt tijdens zwangerschap en
borstvoeding.
Xylometazoline HCl: Kan na overleg met arts, maximaal 5-7 dagen in de
voorgeschreven dosering worden gebruikt tijdens zwangerschap en
borstvoeding.
Tramazoline HCl : Gebruik wordt ontraden bij zwangerschap en
borstvoeding.
Rijvaardigheid/ gebruik machines:
Niet van toepassing.
Gebruiksduur:
Niet langer dan zeven dagen achtereen gebruiken.
Uitzondering hierop is Coldrex Xylosel (0,5 mg/ml Xylometazoline). Deze
mag slechts vijf dagen maximaal gebruikt worden.