Staatsrecht S1 LDG
BEGRIPPENLIJST
BEGRIP BETEKENIS
Amendement Voorstel wijziging tot van een bestaande
tekst, zoals een voorstel, decreet of
motie, voordat deze definitief wordt
goedgekeurd
Verworpen/ verwerpen Afkeuren
Fracties Een groep volksvertegenwoordigers
(parlementsleden, raadsleden) die
samenwerken, meestal omdat ze bij
dezelfde politieke partij horen
Interpellatie Politieke procedure waarbij een
parlements- of raadslid de regering, een
minister van het college van
burgemeester en schepenen dwingt om
uitleg te geven over een onderwerp dat
niet op de agenda staat
Motie van vertrouwen Vraag om vertrouwen
1
,DEEL 1: ALGEMENE BEGINSELEN VAN HET BELGISCHE STAATSRECHT
1.0 Inleiding - Wat is ‘recht’
Definities & kenmerken “recht”:
Een geheel van door de overheid uitgevaardigde algemene en juridisch afdwingbare
regels (= rechtsregels) die het menselijk handelen in de samenleving ordenen (duidelijk
stellen wat mag & wat niet).
Overal & van toepassing op alle burgers
Recht is dynamisch: wijzigt continu mee met de samenleving
Sanctie bij overtredingen/niet-nalevingen
Bekendmaking van nieuwe wetten in Belgisch staatsblad
Afdwingbaar
Inleiding - Wat is ‘staatsrecht’
Begrip
Een tak/onderdeel van het recht (=rechtstak) met de regels over de organisatie &
werking van staten → de Belgische staat.
Structuur & bevoegdheid overheidsorganen (parlementen, regeringen,
rechtscolleges)
Relatie tussen die organen
Relatie tussen de staat en de burgers
Doel & functie
Instellen (oprichten) van overheidsorganen
Toekennen v bevoegdheden à deze organen
Bescherming burgers tegen machtsmisbruik door de staat (door toekenning vd
grondrechten)
Situering
• De vele rechtsregels worden onderverdeeld in rechtstakken
Elke ‘vak of ‘domein’ regels een ander aspect van de maatschappij
DOEL: enorme hoeveelheid regels overzichtelijk maken
Wetgevend proces: hoe komt wetgeving (‘recht’) tot stand?
= fundament van ons rechtssysteem
Actuele politieke en juridische (praktijk)vraagstukken bv. nut Senaat, moeizame
regeringsvormingen, grondwettelijkheid wetgeving
2
, BEGRIPPEN:
Objectief vs. subjectieve rechten
o Objectief recht: gedragsregels, afdwingingsregels, wijzigingsregels
o Subjectieve rechten: een bepaalde bevoegdheid die je krijgt op bepaalde
objecten tav bepaalde personen
Dwingend vs. aanvullend recht
o Dwingend recht: regels die moeten worden nageleefd; een inbreuk erop word
gesanctioneerd met de nietigheid
▪ Regels van openbare orde: essentiële belangen vd gemeenschap
▪ Regels van louter dringend recht: private belangen
o Aanvullend recht: rechtsregels waarvan mag worden afgeweken; gelden enkel
indien partijen niets anders hebben voorzien
▪ De aanvullende bepalingen van de wet volgen
▪ Een afwijkende overeenkomst sluiten
Indeling van het recht
RECHT
PUBLIEKRECHT PRIVAATRECHT
regels over organisatie & werking regels over private situaties & relaties
vd overheid + relaties tussen ovh tussen privépersonen
& privéopersonen
Burgerlijk recht Ondernemingsrecht Arbeidsrecht
Staatsrecht
Vennootschap
Strafrecht Personen& Boekhoudrecht
Sociaal srecht
Fiscaal familierecht
zekerheid recht
srecht
Verbintenissen Goederenrecht
recht
3
, 1. België is een staat - Wat is een staat?
DEFINITIE ‘Staat’
Een staat is een rechtssubject (publiekelijk rechtspersoon) waarvoor 4 constructieve
elementen en 1 politieke voorwaarde vereist zijn:
4 constructieve elementen:
▪ Afgebakend grondgebied
▪ Permanente bevolking
▪ Overheid met effectief gezag over de bevolking op het grondgebied
▪ Onafhankelijkheid
1 politieke voorwaarde (=om feitelijk als staat te kunnen functioneren):
▪ Internationale erkenning (door alle staten)
RECHTSSUBJECT RECHTSOBJECT
Persoon die rechten en plichten kan Zaak waarover rechtssubjecten rechten
hebben → heeft rechtspersoonlijkheid kunnen uitoefenen
• Natuurlijke personen VB: huis, auto, vorderingsrecht
(= mensen van vlees& bloed)
• Rechtspersonen
(= juridische constructie, heeft eigen
R&P los vd organisatoren)
VB: Coca-Cola
4
BEGRIPPENLIJST
BEGRIP BETEKENIS
Amendement Voorstel wijziging tot van een bestaande
tekst, zoals een voorstel, decreet of
motie, voordat deze definitief wordt
goedgekeurd
Verworpen/ verwerpen Afkeuren
Fracties Een groep volksvertegenwoordigers
(parlementsleden, raadsleden) die
samenwerken, meestal omdat ze bij
dezelfde politieke partij horen
Interpellatie Politieke procedure waarbij een
parlements- of raadslid de regering, een
minister van het college van
burgemeester en schepenen dwingt om
uitleg te geven over een onderwerp dat
niet op de agenda staat
Motie van vertrouwen Vraag om vertrouwen
1
,DEEL 1: ALGEMENE BEGINSELEN VAN HET BELGISCHE STAATSRECHT
1.0 Inleiding - Wat is ‘recht’
Definities & kenmerken “recht”:
Een geheel van door de overheid uitgevaardigde algemene en juridisch afdwingbare
regels (= rechtsregels) die het menselijk handelen in de samenleving ordenen (duidelijk
stellen wat mag & wat niet).
Overal & van toepassing op alle burgers
Recht is dynamisch: wijzigt continu mee met de samenleving
Sanctie bij overtredingen/niet-nalevingen
Bekendmaking van nieuwe wetten in Belgisch staatsblad
Afdwingbaar
Inleiding - Wat is ‘staatsrecht’
Begrip
Een tak/onderdeel van het recht (=rechtstak) met de regels over de organisatie &
werking van staten → de Belgische staat.
Structuur & bevoegdheid overheidsorganen (parlementen, regeringen,
rechtscolleges)
Relatie tussen die organen
Relatie tussen de staat en de burgers
Doel & functie
Instellen (oprichten) van overheidsorganen
Toekennen v bevoegdheden à deze organen
Bescherming burgers tegen machtsmisbruik door de staat (door toekenning vd
grondrechten)
Situering
• De vele rechtsregels worden onderverdeeld in rechtstakken
Elke ‘vak of ‘domein’ regels een ander aspect van de maatschappij
DOEL: enorme hoeveelheid regels overzichtelijk maken
Wetgevend proces: hoe komt wetgeving (‘recht’) tot stand?
= fundament van ons rechtssysteem
Actuele politieke en juridische (praktijk)vraagstukken bv. nut Senaat, moeizame
regeringsvormingen, grondwettelijkheid wetgeving
2
, BEGRIPPEN:
Objectief vs. subjectieve rechten
o Objectief recht: gedragsregels, afdwingingsregels, wijzigingsregels
o Subjectieve rechten: een bepaalde bevoegdheid die je krijgt op bepaalde
objecten tav bepaalde personen
Dwingend vs. aanvullend recht
o Dwingend recht: regels die moeten worden nageleefd; een inbreuk erop word
gesanctioneerd met de nietigheid
▪ Regels van openbare orde: essentiële belangen vd gemeenschap
▪ Regels van louter dringend recht: private belangen
o Aanvullend recht: rechtsregels waarvan mag worden afgeweken; gelden enkel
indien partijen niets anders hebben voorzien
▪ De aanvullende bepalingen van de wet volgen
▪ Een afwijkende overeenkomst sluiten
Indeling van het recht
RECHT
PUBLIEKRECHT PRIVAATRECHT
regels over organisatie & werking regels over private situaties & relaties
vd overheid + relaties tussen ovh tussen privépersonen
& privéopersonen
Burgerlijk recht Ondernemingsrecht Arbeidsrecht
Staatsrecht
Vennootschap
Strafrecht Personen& Boekhoudrecht
Sociaal srecht
Fiscaal familierecht
zekerheid recht
srecht
Verbintenissen Goederenrecht
recht
3
, 1. België is een staat - Wat is een staat?
DEFINITIE ‘Staat’
Een staat is een rechtssubject (publiekelijk rechtspersoon) waarvoor 4 constructieve
elementen en 1 politieke voorwaarde vereist zijn:
4 constructieve elementen:
▪ Afgebakend grondgebied
▪ Permanente bevolking
▪ Overheid met effectief gezag over de bevolking op het grondgebied
▪ Onafhankelijkheid
1 politieke voorwaarde (=om feitelijk als staat te kunnen functioneren):
▪ Internationale erkenning (door alle staten)
RECHTSSUBJECT RECHTSOBJECT
Persoon die rechten en plichten kan Zaak waarover rechtssubjecten rechten
hebben → heeft rechtspersoonlijkheid kunnen uitoefenen
• Natuurlijke personen VB: huis, auto, vorderingsrecht
(= mensen van vlees& bloed)
• Rechtspersonen
(= juridische constructie, heeft eigen
R&P los vd organisatoren)
VB: Coca-Cola
4
