Samenvatting Technologisch Ondernemerschap
Business ecosystemen
Inleiding
Innovatie is het vernieuwen van producten, diensten en bedrijfsprocessen. Het gaat over het bedenken van
nieuwe manieren of het herdenken van diensten die voldoen aan de sociale behoeften.
Rode oceaan versus blauwe oceaan : Rode oceaan, een bestaand product verkopen, concurreren met
gelijkaardige producten, waarbij de vraag moet benut worden. Blauwe oceaan, je gaat iets nieuws op de
markt brengen, waarbij er geen concurrentie is (irrelevante concurrentie), een nieuwe vraag creëren, etc.
Creatieve destructie : Een proces van voortdurende innovatie waarbij succesvolle toepassingen van nieuwe
technieken, het gebruik van de oude technieken vernietigen.
Micro : Verwijst naar het individu (personen of organisaties) en de interne beweegredenen, regels en
systemen die ze organiseren.
Meso : Verwijst naar een (sub)populatie samengesteld door complexe actoren (micro), die een onderdeel
vormen van een groter geheel (macro).
Macro : Verwijst naar populaties en volledige systemen.
Een business ecosysteem is een groep van organisaties en personen die met elkaar samenwerken en elkaar
beïnvloeden. Samen creëren ze producten of diensten die waarde bieden aan klanten. Na verloop van tijd
veranderen de rollen, middelen en relaties van de verschillende leden, en ontwikkelen ze zich samen verder.
Sectoren, industrieën en markten
1. Primaire sector: Betreft de productie van grondstoffen en de basis van voedselproducten. Bevat
typische activiteiten zoals landbouw, mijnbouw, jacht en het verpakken & verwerken van grondstoffen
gelinkt aan deze sector.
2. Secundaire sector : De productie van afgewerkte goederen en halffabricaten. Bevat activiteiten zoals
fabricage, verwerking en constructie (metaalverwerking, etc.)
3. Tertiaire sector : Betreft de dienstensector en dus het leveren van diensten aan personen en
organisaties door distributie.
4. Quaternaire sector : “intellectuele activiteiten” of “not-for-profit sector” zoals overheden, cultuur en
bibliotheken.
Een industrie is een verzameling van gelijkaardige bedrijven of bedrijven die een gelijkaardige activiteit
uitvoeren, gericht op het product zelf.
Top-down classificatie : We classificeren verschillende industrieën, daarna splitsen we deze op in
supersectoren en die dan weer in sectoren. Deze classificatie kan een benchmark (referentiekader) zijn om
je eigen organisatie te situeren tegenover concurrentie en anderen bedrijven.
-> Voorbeeld : Basis materials (Industry) → Chemicals & Basic resources (Supersector) →
Chemicals, Forestry & Paper, Industrial metals & Mining en Mining (sectoren).
1
,Markten : De ontmoetingsplaats waar producten en diensten worden verhandeld. Ze vormen
interface/aaneensluiting waardoor klanten en leveranciers kunnen communiceren met elkaar. De definitie
van een markt wordt bottom-up gevormd, dat wilt zeggen dat de basis, in dit geval de consumenten en
leveranciers de definitie van de markt bepalen. Een markt is gericht op kopers.
-> Markten zijn tijdsafhankelijk en kunnen dus doorheen de tijd veranderen.
-> Verschillende markten kunnen samensmelten, zoals bij de smartphone, waarin onder andere
telefonie, camera’s en internet samenkomen.
-> Markten kunnen ook opsplitsen in verschillende deelmarkten, zoals de computermarkt die
bestaat uit hardware, CPU’s en software.
-> Markten kunnen volledig ontstaan of verdwijnen, maar kan ook deel uitmaken van een grotere
markt. Zo valt PDF-editing bijvoorbeeld onder software, die op haar beurt invloed kan hebben op de
markt van drukkerijen.
Veranderingen in een markt van een hogere orde kunnen dus ook onderliggende markten beïnvloeden. Ten
slotte kunnen markten vanuit het perspectief van zowel klanten als leveranciers met elkaar verbonden zijn.
Een markt of een concept kan in meerdere industrieën tewerk gaan zoals 3D van toepassing kan zijn bij
security, gaming, TV, … .
Horizontale markt: Een markt waarin bedrijven gelijkaardige producten of diensten aanbieden op
hetzelfde niveau en vaak rechtstreeks met elkaar concurreren.
Verticale markt: Een markt waarin bedrijven zich bevinden op verschillende niveaus van de waardeketen,
bijvoorbeeld leverancier → producent → distributeur → klant.
Verschil: Horizontaal = concurrentie binnen hetzelfde niveau; Verticaal = relaties tussen verschillende
niveaus van de keten.
Is de productie van vliegtuigen een markt of een industrie? Dat is een industrie want er zijn gelijkaardige
bedrijven die dezelfde activiteit uitoefenen.
Vormen online games een markt of een industrie? Dat is een markt want online games zijn gericht op online
gamers, dus de consument.
Segmenten en niches
Een segment is een deelgroep binnen een bredere markt en wordt vooral bepaald door omvang. Een niche
is een kleiner en meer gespecialiseerd segment dat zich richt op een zeer specifieke behoefte of
doelgroep. Zo kan de markt voor Lcd-schermen worden opgedeeld in segmenten zoals tv’s, pc’s en
smartphones, terwijl schermen voor podia of medische monitors voorbeelden zijn van meer
gespecialiseerde niches.
B2C (Business to Costumer) & B2B (Business to Business)
Verschil B2C & B2B : Een B2B kan een langen keten van bedrijven zijn die allemaal iets doen met een
product en deze daarna door verkopen aan een ander bedrijf. Na een lange B2B keten zal er op het einde van
de keten een B2C zijn. De meeste bedrijven zijn actief op B2B markten.
B2C- en B2B-markten verschillen op vlak van marktsegmentatie, marktstructuur, vraag en
beslissingsproces. Bij B2C gebeurt segmentatie vaak op basis van psychologische, sociologische en
demografische kenmerken. De aankoopbeslissing wordt meestal door de consument zelf genomen. Bij B2B
gebeurt segmentatie eerder op basis van concrete prestatie- of bedrijfscriteria. Het beslissingsproces is er
vaak complexer, omdat meerdere personen of afdelingen betrokken zijn bij de aankoopbeslissing.
2
,Een cluster (of industrieel district) is een regio waar veel bedrijven en organisaties uit hetzelfde vakgebied
dicht bij elkaar gevestigd zijn, zoals Silicon Valley. Een cluster kan ontstaan door factoren zoals een sterke
lokale vraag, beschikbare natuurlijke hulpbronnen, innovatieve bedrijven of een toevallige gebeurtenis. Zodra
de cluster voldoende groot wordt, ontstaat een zelfversterkend proces: nieuwe en gespecialiseerde
bedrijven worden aangetrokken, bedrijven ondersteunen elkaar en profiteren van schaalvoordelen. Het punt
waarop deze groei zichzelf begint te versterken, noemen we het tipping point.
Eigenschappen van regionale clusters :
-> Kritische massa : De aanwezigheid van individuen met gespecialiseerde vaardigheden, maar deze
soort mensen worden door de cluster ook aangetrokken waardoor je een profiel met bepaalde
vaardigheden makkelijker vindt
-> Dynamiek : Snellere innovatie en ontwikkeling van technologie doordat informatiestromen op
lokale schaal makkelijker verlopen, toegang tot gespecialiseerde leveranciers en aanwezigheid van
gespecialiseerde kopers en concurrentie zorgen voor het stimuleren van innovatie
-> Vertrouwen en sociaal kapitaal : Binnen een cluster is onderling vertrouwen tussen bedrijven en
organisaties belangrijk, omdat dit samenwerking, kennisdeling en innovatie bevordert.
Onder bepaalde omstandigheden is het ook mogelijk dat de technologische innovatie in een cluster vertraagt
wordt, hier kunnen een aantal factoren de oorzaak van zijn :
-> Resource diseconomies : naarmate een bedrijf groter wordt, kunnen middelen minder efficiënt
worden ingezet, waardoor de kosten per eenheid stijgen.
-> Insulaire concurrentiepraktijken : Een afgesloten of geïsoleerde marktomgeving, waardoor
nieuwe(re) marktspelers moeilijkheden ondervinden met het toetreden tot een markt
-> Lock-in in verouderde technologieën: een bedrijf blijft afhankelijk van een verouderde technologie
omdat overschakelen naar een nieuwere technologie hoge kosten of andere nadelen met zich
meebrengt, waardoor innovatie en verdere evolutie worden afgeremd.
Structuur en vraag van B2C & B2B
Een B2B-markt heeft vaak minder klanten, maar deze klanten zijn doorgaans groter en kopen producten of
diensten in grote hoeveelheden (bulkaankopen). Bepaalde bedrijfsactiviteiten zijn bovendien vaak
geografisch geclusterd. Veel B2B-bedrijven hebben ook een internationale scope, waarbij hun
verkoopactiviteiten zich over meerdere landen uitstrekken.
Daarnaast is er in B2B vaak sprake van afgeleide vraag: de vraag naar een bepaald product of een bepaalde
dienst wordt beïnvloed door de vraag naar een ander product verderop in de keten. Wanneer die eindvraag
stijgt, kan dus ook de vraag naar andere goederen of diensten toenemen.
Bij B2B-aankopen spelen vooral transparantie en rationele argumenten een belangrijke rol. Daarom moet
een B2B-bedrijf steeds het perspectief van de klant begrijpen, zodat het zijn aanbod kan onderbouwen met
relevante en overtuigende rationele argumenten.
3
, Supply chains en Value chains !
Een supply chain is een netwerk tussen bedrijven en zijn leveranciers die samen een specifiek goed
produceren. Een supply chain omvat verschillende activiteiten, personen en bedrijven, informatie, etc.
Een supply chain toont de stappen die nodig zijn om een finaal product of dienst tot bij de klant te
brengen. Elke onderneming maakt deel uit van en draagt een stukje bij aan de supply chain.
Een value chain omvat alle activiteiten waarmee waarde wordt toegevoegd aan een product, vanaf de
grondstoffen tot aan de consumptie van het uiteindelijke product. Binnen een supply chain voeren
verschillende bedrijven elk hun eigen activiteiten uit en heeft elk bedrijf dus een eigen value chain.
We maken een onderscheid tussen een individuele value chain en een algemene value chain. De
individuele value chain, ook wel Porter value chain genoemd, beschrijft hoe één specifiek bedrijf waarde
toevoegt aan een product. De algemene value chain is de combinatie van alle individuele Porter value
chains van de verschillende bedrijven in de volledige keten.
Hoe dichter we naar de eindconsument en verkoop naderen, wordt er meer waarde gecreëerd.
Wat is het verschil tussen een supply chain en een value chain? De supply chain gaat voornamelijk over de
fysieke producten en processen die nodig zijn om een product van grondstof tot eindklant te brengen, zoals
productie, opslag, transport en distributie. De value chain is eerder abstract en focust op hoe een bedrijf
tijdens deze activiteiten waarde toevoegt aan het product. Dit kan bijvoorbeeld door het product extra
positieve kwaliteiten te geven, de kwaliteit te verhogen of een betere service aan de klant te leveren.
Supply chain challenges/problemen :
1. Schaarste van grondstoffen: Bepaalde grondstoffen zijn beperkt beschikbaar, wat kan leiden tot hogere
prijzen of productieproblemen.
2. Snelle technologische evolutie: Technologie verandert zo snel dat een investering snel verouderd of
minder relevant kan worden.
4
Business ecosystemen
Inleiding
Innovatie is het vernieuwen van producten, diensten en bedrijfsprocessen. Het gaat over het bedenken van
nieuwe manieren of het herdenken van diensten die voldoen aan de sociale behoeften.
Rode oceaan versus blauwe oceaan : Rode oceaan, een bestaand product verkopen, concurreren met
gelijkaardige producten, waarbij de vraag moet benut worden. Blauwe oceaan, je gaat iets nieuws op de
markt brengen, waarbij er geen concurrentie is (irrelevante concurrentie), een nieuwe vraag creëren, etc.
Creatieve destructie : Een proces van voortdurende innovatie waarbij succesvolle toepassingen van nieuwe
technieken, het gebruik van de oude technieken vernietigen.
Micro : Verwijst naar het individu (personen of organisaties) en de interne beweegredenen, regels en
systemen die ze organiseren.
Meso : Verwijst naar een (sub)populatie samengesteld door complexe actoren (micro), die een onderdeel
vormen van een groter geheel (macro).
Macro : Verwijst naar populaties en volledige systemen.
Een business ecosysteem is een groep van organisaties en personen die met elkaar samenwerken en elkaar
beïnvloeden. Samen creëren ze producten of diensten die waarde bieden aan klanten. Na verloop van tijd
veranderen de rollen, middelen en relaties van de verschillende leden, en ontwikkelen ze zich samen verder.
Sectoren, industrieën en markten
1. Primaire sector: Betreft de productie van grondstoffen en de basis van voedselproducten. Bevat
typische activiteiten zoals landbouw, mijnbouw, jacht en het verpakken & verwerken van grondstoffen
gelinkt aan deze sector.
2. Secundaire sector : De productie van afgewerkte goederen en halffabricaten. Bevat activiteiten zoals
fabricage, verwerking en constructie (metaalverwerking, etc.)
3. Tertiaire sector : Betreft de dienstensector en dus het leveren van diensten aan personen en
organisaties door distributie.
4. Quaternaire sector : “intellectuele activiteiten” of “not-for-profit sector” zoals overheden, cultuur en
bibliotheken.
Een industrie is een verzameling van gelijkaardige bedrijven of bedrijven die een gelijkaardige activiteit
uitvoeren, gericht op het product zelf.
Top-down classificatie : We classificeren verschillende industrieën, daarna splitsen we deze op in
supersectoren en die dan weer in sectoren. Deze classificatie kan een benchmark (referentiekader) zijn om
je eigen organisatie te situeren tegenover concurrentie en anderen bedrijven.
-> Voorbeeld : Basis materials (Industry) → Chemicals & Basic resources (Supersector) →
Chemicals, Forestry & Paper, Industrial metals & Mining en Mining (sectoren).
1
,Markten : De ontmoetingsplaats waar producten en diensten worden verhandeld. Ze vormen
interface/aaneensluiting waardoor klanten en leveranciers kunnen communiceren met elkaar. De definitie
van een markt wordt bottom-up gevormd, dat wilt zeggen dat de basis, in dit geval de consumenten en
leveranciers de definitie van de markt bepalen. Een markt is gericht op kopers.
-> Markten zijn tijdsafhankelijk en kunnen dus doorheen de tijd veranderen.
-> Verschillende markten kunnen samensmelten, zoals bij de smartphone, waarin onder andere
telefonie, camera’s en internet samenkomen.
-> Markten kunnen ook opsplitsen in verschillende deelmarkten, zoals de computermarkt die
bestaat uit hardware, CPU’s en software.
-> Markten kunnen volledig ontstaan of verdwijnen, maar kan ook deel uitmaken van een grotere
markt. Zo valt PDF-editing bijvoorbeeld onder software, die op haar beurt invloed kan hebben op de
markt van drukkerijen.
Veranderingen in een markt van een hogere orde kunnen dus ook onderliggende markten beïnvloeden. Ten
slotte kunnen markten vanuit het perspectief van zowel klanten als leveranciers met elkaar verbonden zijn.
Een markt of een concept kan in meerdere industrieën tewerk gaan zoals 3D van toepassing kan zijn bij
security, gaming, TV, … .
Horizontale markt: Een markt waarin bedrijven gelijkaardige producten of diensten aanbieden op
hetzelfde niveau en vaak rechtstreeks met elkaar concurreren.
Verticale markt: Een markt waarin bedrijven zich bevinden op verschillende niveaus van de waardeketen,
bijvoorbeeld leverancier → producent → distributeur → klant.
Verschil: Horizontaal = concurrentie binnen hetzelfde niveau; Verticaal = relaties tussen verschillende
niveaus van de keten.
Is de productie van vliegtuigen een markt of een industrie? Dat is een industrie want er zijn gelijkaardige
bedrijven die dezelfde activiteit uitoefenen.
Vormen online games een markt of een industrie? Dat is een markt want online games zijn gericht op online
gamers, dus de consument.
Segmenten en niches
Een segment is een deelgroep binnen een bredere markt en wordt vooral bepaald door omvang. Een niche
is een kleiner en meer gespecialiseerd segment dat zich richt op een zeer specifieke behoefte of
doelgroep. Zo kan de markt voor Lcd-schermen worden opgedeeld in segmenten zoals tv’s, pc’s en
smartphones, terwijl schermen voor podia of medische monitors voorbeelden zijn van meer
gespecialiseerde niches.
B2C (Business to Costumer) & B2B (Business to Business)
Verschil B2C & B2B : Een B2B kan een langen keten van bedrijven zijn die allemaal iets doen met een
product en deze daarna door verkopen aan een ander bedrijf. Na een lange B2B keten zal er op het einde van
de keten een B2C zijn. De meeste bedrijven zijn actief op B2B markten.
B2C- en B2B-markten verschillen op vlak van marktsegmentatie, marktstructuur, vraag en
beslissingsproces. Bij B2C gebeurt segmentatie vaak op basis van psychologische, sociologische en
demografische kenmerken. De aankoopbeslissing wordt meestal door de consument zelf genomen. Bij B2B
gebeurt segmentatie eerder op basis van concrete prestatie- of bedrijfscriteria. Het beslissingsproces is er
vaak complexer, omdat meerdere personen of afdelingen betrokken zijn bij de aankoopbeslissing.
2
,Een cluster (of industrieel district) is een regio waar veel bedrijven en organisaties uit hetzelfde vakgebied
dicht bij elkaar gevestigd zijn, zoals Silicon Valley. Een cluster kan ontstaan door factoren zoals een sterke
lokale vraag, beschikbare natuurlijke hulpbronnen, innovatieve bedrijven of een toevallige gebeurtenis. Zodra
de cluster voldoende groot wordt, ontstaat een zelfversterkend proces: nieuwe en gespecialiseerde
bedrijven worden aangetrokken, bedrijven ondersteunen elkaar en profiteren van schaalvoordelen. Het punt
waarop deze groei zichzelf begint te versterken, noemen we het tipping point.
Eigenschappen van regionale clusters :
-> Kritische massa : De aanwezigheid van individuen met gespecialiseerde vaardigheden, maar deze
soort mensen worden door de cluster ook aangetrokken waardoor je een profiel met bepaalde
vaardigheden makkelijker vindt
-> Dynamiek : Snellere innovatie en ontwikkeling van technologie doordat informatiestromen op
lokale schaal makkelijker verlopen, toegang tot gespecialiseerde leveranciers en aanwezigheid van
gespecialiseerde kopers en concurrentie zorgen voor het stimuleren van innovatie
-> Vertrouwen en sociaal kapitaal : Binnen een cluster is onderling vertrouwen tussen bedrijven en
organisaties belangrijk, omdat dit samenwerking, kennisdeling en innovatie bevordert.
Onder bepaalde omstandigheden is het ook mogelijk dat de technologische innovatie in een cluster vertraagt
wordt, hier kunnen een aantal factoren de oorzaak van zijn :
-> Resource diseconomies : naarmate een bedrijf groter wordt, kunnen middelen minder efficiënt
worden ingezet, waardoor de kosten per eenheid stijgen.
-> Insulaire concurrentiepraktijken : Een afgesloten of geïsoleerde marktomgeving, waardoor
nieuwe(re) marktspelers moeilijkheden ondervinden met het toetreden tot een markt
-> Lock-in in verouderde technologieën: een bedrijf blijft afhankelijk van een verouderde technologie
omdat overschakelen naar een nieuwere technologie hoge kosten of andere nadelen met zich
meebrengt, waardoor innovatie en verdere evolutie worden afgeremd.
Structuur en vraag van B2C & B2B
Een B2B-markt heeft vaak minder klanten, maar deze klanten zijn doorgaans groter en kopen producten of
diensten in grote hoeveelheden (bulkaankopen). Bepaalde bedrijfsactiviteiten zijn bovendien vaak
geografisch geclusterd. Veel B2B-bedrijven hebben ook een internationale scope, waarbij hun
verkoopactiviteiten zich over meerdere landen uitstrekken.
Daarnaast is er in B2B vaak sprake van afgeleide vraag: de vraag naar een bepaald product of een bepaalde
dienst wordt beïnvloed door de vraag naar een ander product verderop in de keten. Wanneer die eindvraag
stijgt, kan dus ook de vraag naar andere goederen of diensten toenemen.
Bij B2B-aankopen spelen vooral transparantie en rationele argumenten een belangrijke rol. Daarom moet
een B2B-bedrijf steeds het perspectief van de klant begrijpen, zodat het zijn aanbod kan onderbouwen met
relevante en overtuigende rationele argumenten.
3
, Supply chains en Value chains !
Een supply chain is een netwerk tussen bedrijven en zijn leveranciers die samen een specifiek goed
produceren. Een supply chain omvat verschillende activiteiten, personen en bedrijven, informatie, etc.
Een supply chain toont de stappen die nodig zijn om een finaal product of dienst tot bij de klant te
brengen. Elke onderneming maakt deel uit van en draagt een stukje bij aan de supply chain.
Een value chain omvat alle activiteiten waarmee waarde wordt toegevoegd aan een product, vanaf de
grondstoffen tot aan de consumptie van het uiteindelijke product. Binnen een supply chain voeren
verschillende bedrijven elk hun eigen activiteiten uit en heeft elk bedrijf dus een eigen value chain.
We maken een onderscheid tussen een individuele value chain en een algemene value chain. De
individuele value chain, ook wel Porter value chain genoemd, beschrijft hoe één specifiek bedrijf waarde
toevoegt aan een product. De algemene value chain is de combinatie van alle individuele Porter value
chains van de verschillende bedrijven in de volledige keten.
Hoe dichter we naar de eindconsument en verkoop naderen, wordt er meer waarde gecreëerd.
Wat is het verschil tussen een supply chain en een value chain? De supply chain gaat voornamelijk over de
fysieke producten en processen die nodig zijn om een product van grondstof tot eindklant te brengen, zoals
productie, opslag, transport en distributie. De value chain is eerder abstract en focust op hoe een bedrijf
tijdens deze activiteiten waarde toevoegt aan het product. Dit kan bijvoorbeeld door het product extra
positieve kwaliteiten te geven, de kwaliteit te verhogen of een betere service aan de klant te leveren.
Supply chain challenges/problemen :
1. Schaarste van grondstoffen: Bepaalde grondstoffen zijn beperkt beschikbaar, wat kan leiden tot hogere
prijzen of productieproblemen.
2. Snelle technologische evolutie: Technologie verandert zo snel dat een investering snel verouderd of
minder relevant kan worden.
4
