HC4 HET BEGIJNHOF + HET MODERNISTISCH WOONENSEMBLE
Verschillende soorten kunnen herkennen op kaart (Hasselt) geen kolonie of kamp
HET BEGIJNHOF
Vragen letterlijk kunnen beantwoorden en informatie uit de PowerPoint halen
LES ANTWOORDEN
Wat zijn de ruimtelijke kenmerken van een begijnhof
• Aanvankelijk perifeer – vandaag vaak eilandjes in stedelijk weefsel
• Organisch gegroeid
• geen strakke planmatige aanleg, een vorm van aanleg maar was niet strak
• 3 types
o Rond een plein
o Regelmatig stratenpatroon
o Combinatie van beiden
• ondertussen opgeslokt in stedelijk weefsel terwijl eerder perifeer gelegen
• vaak terugkerende functies
o kerk in het begijnhof of pastorij er buiten
o huis van de grootjuffer
o identieke huizen van de begijnen
o droog/bleekweide
o infirmerie
o boerderij/boomgaard
o ommuurde gemeenschap, maar alsnog connectie met de stad
organische gegroeide fenomeen betaald door rijke families waar ook een
hiërarchie in zit
beschrijf de tijdsperiode van dit model? Wat is de socio-economische realiteit
• Referentiekader origine:
o Late middeleeuwen (12e/13eeeuw)
o Noordwest-Europa
o H. Pirenne: “te veel vrouwen”
• Socio-economische realiteit
o Pirenne zegt dat er te veel vrouwen zijn omdat de mannen voor militaire verplichtingen weg
waren
o Ommuurde gemeenschappen van vrouwen
o Een godvruchtig leven leiden,
o zonder zich volledig terug te trekken uit het wereldse leven
o “voldoen aan spirituele en materiële behoeften”
o Géén gesloten gemeenschap of klooster!
o vervulden ook economische rol in weefsel
vooral zelfvoorzienend
gemeenschap buiten te muren
zoals glasbewerking en lakens
• zelf redzaamheid van de vrouwen speelt een heel grote rol hierin
o examen vraag: waarom is dat nog steeds een aantrekkelijk” model/inspirerend
• Bloeiperiode grosso modo 16e-17eeeuw
o Neergang vanaf Franse revolutie (maar 1874: bouw groot begijnhof St Amandsberg)
o In 20e eeuw gaan meeste begijnhoven over naar stedelijke overheid (OCMW)
o Vandaag nog altijd begijnhoven in handen van OCMW, maar ook (deels) geprivatiseerd
(erfpacht of verkoop)
1
, HC4 HET BEGIJNHOF + HET MODERNISTISCH WOONENSEMBLE
beschrijf het grotere ruimtelijk-fysisch systeem waar het begijnhof deel van uitmaakt. Wat is de minimale
rationaliteit van dit systeem?
• Ruimtelijk-fysisch systeem
o +- Lage landen +- binnen grenzen van hedendaags Duitsland
o Perifere ligging aan Kernen (omdat daar gebouwd kon worden?)
o Bij water --> voor economische activiteit (lakens wassen)
o Soms dicht bij pastorij --> religieus
o Plein vorm
o Kerk (religieuze activiteiten)
• Minimale rationaliteit
o Bevat vaak wei, boomgaard, ... zelfvoorzienend
o Organisch gegroeid stratenpatroon niet gepland
o !! zelf voorzienend liggen bij groen en water
!! Examen: waarom is het begijnhof vandaag de dag nog een interessant model?
zoek een begijnhof in Limburg (die niet in de les besproken is). Plak hier een luchtfoto (en de URL) van deze stad.
Plak hier ook de Ferraris kaart van deze stad. Duidt vervolgens de ruimtelijke kenmerken aan op zowel de
luchtfoto als op de kaart.
• Tongeren
Plak hier een luchtfoto van het begijnhof van Sint Truiden. Plak hier ook de Ferraris kaart van deze kern. Duidt
vervolgens de ruimtelijke kenmerken aan op zowel de luchtfoto als op de kaart.
Vraag ChatGPT of Hasselt een begijnhof heeft. Plak de tekst hier. Omcirkel de centrale begrippen. Zoek een
luchtfoto en plak deze hier.
• Ja, Hasselt heeft een begijnhof.
o Het Begijnhof van Hasselt ligt in het centrum van de stad, vlak bij het
Stadspark en de Oude Gevangenis (nu een campus van de Universiteit
Hasselt).
o Een paar weetjes:
o Het begijnhof werd gesticht in de 13e eeuw
o De meeste gebouwen die je vandaag ziet, dateren uit de 17e en 18e
eeuw.
o De begijntjes verlieten het hof in de 19e eeuw, waarna het onder andere
gebruikt werd als school en klooster.
o Tegenwoordig is het een culturele en historische site, met o.a. het Kunstenhuis begijnhof,
waar regelmatig tentoonstellingen plaatsvinden.
o Je kunt er ook rustig wandelen in de mooie binnentuin met oude lindebomen.
2
Verschillende soorten kunnen herkennen op kaart (Hasselt) geen kolonie of kamp
HET BEGIJNHOF
Vragen letterlijk kunnen beantwoorden en informatie uit de PowerPoint halen
LES ANTWOORDEN
Wat zijn de ruimtelijke kenmerken van een begijnhof
• Aanvankelijk perifeer – vandaag vaak eilandjes in stedelijk weefsel
• Organisch gegroeid
• geen strakke planmatige aanleg, een vorm van aanleg maar was niet strak
• 3 types
o Rond een plein
o Regelmatig stratenpatroon
o Combinatie van beiden
• ondertussen opgeslokt in stedelijk weefsel terwijl eerder perifeer gelegen
• vaak terugkerende functies
o kerk in het begijnhof of pastorij er buiten
o huis van de grootjuffer
o identieke huizen van de begijnen
o droog/bleekweide
o infirmerie
o boerderij/boomgaard
o ommuurde gemeenschap, maar alsnog connectie met de stad
organische gegroeide fenomeen betaald door rijke families waar ook een
hiërarchie in zit
beschrijf de tijdsperiode van dit model? Wat is de socio-economische realiteit
• Referentiekader origine:
o Late middeleeuwen (12e/13eeeuw)
o Noordwest-Europa
o H. Pirenne: “te veel vrouwen”
• Socio-economische realiteit
o Pirenne zegt dat er te veel vrouwen zijn omdat de mannen voor militaire verplichtingen weg
waren
o Ommuurde gemeenschappen van vrouwen
o Een godvruchtig leven leiden,
o zonder zich volledig terug te trekken uit het wereldse leven
o “voldoen aan spirituele en materiële behoeften”
o Géén gesloten gemeenschap of klooster!
o vervulden ook economische rol in weefsel
vooral zelfvoorzienend
gemeenschap buiten te muren
zoals glasbewerking en lakens
• zelf redzaamheid van de vrouwen speelt een heel grote rol hierin
o examen vraag: waarom is dat nog steeds een aantrekkelijk” model/inspirerend
• Bloeiperiode grosso modo 16e-17eeeuw
o Neergang vanaf Franse revolutie (maar 1874: bouw groot begijnhof St Amandsberg)
o In 20e eeuw gaan meeste begijnhoven over naar stedelijke overheid (OCMW)
o Vandaag nog altijd begijnhoven in handen van OCMW, maar ook (deels) geprivatiseerd
(erfpacht of verkoop)
1
, HC4 HET BEGIJNHOF + HET MODERNISTISCH WOONENSEMBLE
beschrijf het grotere ruimtelijk-fysisch systeem waar het begijnhof deel van uitmaakt. Wat is de minimale
rationaliteit van dit systeem?
• Ruimtelijk-fysisch systeem
o +- Lage landen +- binnen grenzen van hedendaags Duitsland
o Perifere ligging aan Kernen (omdat daar gebouwd kon worden?)
o Bij water --> voor economische activiteit (lakens wassen)
o Soms dicht bij pastorij --> religieus
o Plein vorm
o Kerk (religieuze activiteiten)
• Minimale rationaliteit
o Bevat vaak wei, boomgaard, ... zelfvoorzienend
o Organisch gegroeid stratenpatroon niet gepland
o !! zelf voorzienend liggen bij groen en water
!! Examen: waarom is het begijnhof vandaag de dag nog een interessant model?
zoek een begijnhof in Limburg (die niet in de les besproken is). Plak hier een luchtfoto (en de URL) van deze stad.
Plak hier ook de Ferraris kaart van deze stad. Duidt vervolgens de ruimtelijke kenmerken aan op zowel de
luchtfoto als op de kaart.
• Tongeren
Plak hier een luchtfoto van het begijnhof van Sint Truiden. Plak hier ook de Ferraris kaart van deze kern. Duidt
vervolgens de ruimtelijke kenmerken aan op zowel de luchtfoto als op de kaart.
Vraag ChatGPT of Hasselt een begijnhof heeft. Plak de tekst hier. Omcirkel de centrale begrippen. Zoek een
luchtfoto en plak deze hier.
• Ja, Hasselt heeft een begijnhof.
o Het Begijnhof van Hasselt ligt in het centrum van de stad, vlak bij het
Stadspark en de Oude Gevangenis (nu een campus van de Universiteit
Hasselt).
o Een paar weetjes:
o Het begijnhof werd gesticht in de 13e eeuw
o De meeste gebouwen die je vandaag ziet, dateren uit de 17e en 18e
eeuw.
o De begijntjes verlieten het hof in de 19e eeuw, waarna het onder andere
gebruikt werd als school en klooster.
o Tegenwoordig is het een culturele en historische site, met o.a. het Kunstenhuis begijnhof,
waar regelmatig tentoonstellingen plaatsvinden.
o Je kunt er ook rustig wandelen in de mooie binnentuin met oude lindebomen.
2
