GESCHIEDENIS
HOOFDSTUK 3 - Het Interbellum (1919-1939)
3.1 - Leven in de Sovjet-Unie
De Russische Revolutie
In Rusland waren in de negentiende eeuw rijkdom en macht zeer ongelijk verdeeld. De meeste
mensen leefden in diepe armoede en konden daar niets aan veranderen.
Door de ellende van de Eerste Wereldoorlog kwam er een volksopstand.
Wie moest tijdens deze Russische revolutie aftreden?: In 1917 tsaar Nicolaas ||
Konden de nieuwe machthebbers de grote problemen van het land oplossen?:
Echter niet, zij werden ook na driekwart jaar afgezet. Dit keer door de groep communisten.
Wat brak er toen uit?: Daarop brak er een burgeroorlog uit.
Het leger van de communisten vocht tegen zijn
vijanden.
Dat waren niet alleen soldaten, want ook veel burgers waren tegen het communisme. Om hen te
vinden, stelden de communisten een geheime politie in.
Miljoenen mensen zijn door geheime agenten opgepakt, gemarteld of doodgeschoten.
Wie hadden de burgeroorlog gewonnen en wanneer?:
De communisten en in 1922
Rusland kreeg een nieuwe naam: het land heette voortaan de Sovjet-Unie.
Maar hoewel het vrede was, bleef de geheime politie bestaan en werden de strafkampen zelfs
uitgebreid. De Sovjet-Unie werd een totalitaire samenleving.
Waarom kwam het volk juist in 1917 in opstand?:
Door de ellende van de Eerste Wereldoorlog: dat was de druppel die de emmer deed overlopen.
Welk groot gevolg had de Russische Revolutie voor Rusland?:
Het gevolg van de Russische Revolutie was dat er een nieuw bestuur kwam: geen tsaar meer, maar
communisten.
Zet de zinnen in de juiste volgorde van tijd:
1. Tsaar heeft de macht
2. De Russische revolutie breekt uit.
3. Een groep communisten zet de nieuwe machthebbers af.
4. Burgeroorlog
,5. Rusland heet voortaan Sovjet-Unie.
Leg uit waarom de communisten een geheime politie en strafkampen nodig hadden:
omdat veel mensen het oneens waren met de communisten. Die mensen moesten opgespoord en
gestraft worden.
Wie was Lenin?
Lenin (1870-1924): was de schuilnaam die Vladimir Oeljanov koos toen hij
communist werd.
Wanneer werd zijn broer Aleksandr Oeljanov ter dood veroordeeld en waarom?:
In 1887 en omdat hij een aanslag op de tsaar zou hebben voorbereid.
De toen zeventienjarige Lenin werd hierdoor een nog grotere tegenstander van de tsaar dan hij al
was. Lenin werd de leider van een groep communisten, maar hij werd opgepakt en uit Rusland
verbannen.
Wanneer kwam hij terug naar zijn land?:
Tijdens de Russische Revolutie kwam hij terug naar zijn land. Toen de communisten eenmaal aan
de macht waren, werd Lenin de eerste leider van de Sovjet-Unie.
Wie was Stalin?
Josif Vissarionovitsj (1878-1953) groeide op in een arm gezin. Zijn vader was een alcoholist die zijn
zoon vaak mishandelde en vernederde.
Tijdens zijn studie besloot Josif dat hij zich wilde inzetten tegen de tsaar en voor het communisme.
Hoe noemde Stalin zichzelf?: Man van staal. T
oen de communisten aan de macht kwamen, nam zijn invloed snel toe. In 1928 werd hij de leider
van de communistische partij en daarmee leider van de Sovjet-Unie. Stalin vertrouwde niemand.
Zijn wantrouwen was ziekelijk: hij zag in alles een aanval op het communisme
en dacht voortdurend dat de mensen om hem
heen tegen hem samenspannen.
Stalin liet lijsten opstellen van groepen vijanden:
legerofficieren, boeren, mensen die in Polen waren geboren, Stalins persoonlijke vrienden,
dokters… Iedereen kon kortom het slachtoffer worden van Stalin en door de geheime politie worden
opgepakt. Dat bleef zo tot aan Stalins dood in 1953.
Terreur
Stalin maakte gebruik van terreur: hij liet miljoenen mensen oppakken en
martelen. Nadat ze hadden bekend tegen het
communisme te zijn, werden ze
doodgeschoten of opgesloten in een
, strafkamp.
De bewoners van de Sovjet-Unie hielden hun mening voor zich en probeerden zo onzichtbaar
mogelijk door het leven te gaan. Niemand kon ook geloven dat al die mensen die werden opgepakt,
volkomen onschuldig waren.
De overheid zou toch geen onschuldige mensen straffen? Om die gedachte te versterken,
organiseerde Stalin showprocessen:
openbare rechtszaken waarin mensen zichzelf moeten beschuldigen van allerlei misdaden.
Leg het verschil uit tussen ‘vijanden oppakken’ en ‘terreur’:
Bij terreur kan iedereen slachtoffer worden, ongeacht wat die persoon wel of niet gedaan heeft. Als
er vijanden worden opgepakt, kan niet iedereen het slachtoffer worden (alleen de vijanden).
Planeconomie
Onder Stalin werd de SU een planeconomie:
Dat wil zeggen dat de overheid besliste wat het land nodig had en hoe dat het best geproduceerd
kon worden.
Ook in de landbouw kwam een grote verandering:
Veel boerderijen werden samengevoegd tot één groot boerenbedrijf. De grond, het vee, de
gereedschappen, de oogst: alles was van iedereen.
Waar moest deze voor zorgen?: voor een hogere opbrengst.
Boeren die zich hiertegen verzetten omdat ze hun eigen boerderijtje niet wilden opgeven, werden
gezien als vijanden van het communisme. Miljoenen boeren zijn om die reden vermoord.
Wie bepaalt in een planeconomie wat bedrijven en fabrikanten produceren? Welke gedachte
zit daarachter?:
De overheid bepaalde dat. Zo kon de overheid bedrijven dwingen meer te produceren dan andere
landen.
Leg uit dat het bij de collectivisatie, net als bij de planeconomie, draaide om meer productie:
Honderd boeren die met elkaar in één grote boerderij samenwerken, produceren meer dan wanneer
ze allemaal los van elkaar op hun kleine bedrijfje werken.
Begrippen:
Collectivisatie: Samenvoegen van kleine zelfstandige bedrijven tot
één groot, gemeenschappelijk bedrijf.
Planeconomie: Economisch systeem waarin de overheid besluit
wat en hoeveel er geproduceerd wordt.
Showproces: Rechtszaak waarvan de uitkomst vooraf al
vaststaat
HOOFDSTUK 3 - Het Interbellum (1919-1939)
3.1 - Leven in de Sovjet-Unie
De Russische Revolutie
In Rusland waren in de negentiende eeuw rijkdom en macht zeer ongelijk verdeeld. De meeste
mensen leefden in diepe armoede en konden daar niets aan veranderen.
Door de ellende van de Eerste Wereldoorlog kwam er een volksopstand.
Wie moest tijdens deze Russische revolutie aftreden?: In 1917 tsaar Nicolaas ||
Konden de nieuwe machthebbers de grote problemen van het land oplossen?:
Echter niet, zij werden ook na driekwart jaar afgezet. Dit keer door de groep communisten.
Wat brak er toen uit?: Daarop brak er een burgeroorlog uit.
Het leger van de communisten vocht tegen zijn
vijanden.
Dat waren niet alleen soldaten, want ook veel burgers waren tegen het communisme. Om hen te
vinden, stelden de communisten een geheime politie in.
Miljoenen mensen zijn door geheime agenten opgepakt, gemarteld of doodgeschoten.
Wie hadden de burgeroorlog gewonnen en wanneer?:
De communisten en in 1922
Rusland kreeg een nieuwe naam: het land heette voortaan de Sovjet-Unie.
Maar hoewel het vrede was, bleef de geheime politie bestaan en werden de strafkampen zelfs
uitgebreid. De Sovjet-Unie werd een totalitaire samenleving.
Waarom kwam het volk juist in 1917 in opstand?:
Door de ellende van de Eerste Wereldoorlog: dat was de druppel die de emmer deed overlopen.
Welk groot gevolg had de Russische Revolutie voor Rusland?:
Het gevolg van de Russische Revolutie was dat er een nieuw bestuur kwam: geen tsaar meer, maar
communisten.
Zet de zinnen in de juiste volgorde van tijd:
1. Tsaar heeft de macht
2. De Russische revolutie breekt uit.
3. Een groep communisten zet de nieuwe machthebbers af.
4. Burgeroorlog
,5. Rusland heet voortaan Sovjet-Unie.
Leg uit waarom de communisten een geheime politie en strafkampen nodig hadden:
omdat veel mensen het oneens waren met de communisten. Die mensen moesten opgespoord en
gestraft worden.
Wie was Lenin?
Lenin (1870-1924): was de schuilnaam die Vladimir Oeljanov koos toen hij
communist werd.
Wanneer werd zijn broer Aleksandr Oeljanov ter dood veroordeeld en waarom?:
In 1887 en omdat hij een aanslag op de tsaar zou hebben voorbereid.
De toen zeventienjarige Lenin werd hierdoor een nog grotere tegenstander van de tsaar dan hij al
was. Lenin werd de leider van een groep communisten, maar hij werd opgepakt en uit Rusland
verbannen.
Wanneer kwam hij terug naar zijn land?:
Tijdens de Russische Revolutie kwam hij terug naar zijn land. Toen de communisten eenmaal aan
de macht waren, werd Lenin de eerste leider van de Sovjet-Unie.
Wie was Stalin?
Josif Vissarionovitsj (1878-1953) groeide op in een arm gezin. Zijn vader was een alcoholist die zijn
zoon vaak mishandelde en vernederde.
Tijdens zijn studie besloot Josif dat hij zich wilde inzetten tegen de tsaar en voor het communisme.
Hoe noemde Stalin zichzelf?: Man van staal. T
oen de communisten aan de macht kwamen, nam zijn invloed snel toe. In 1928 werd hij de leider
van de communistische partij en daarmee leider van de Sovjet-Unie. Stalin vertrouwde niemand.
Zijn wantrouwen was ziekelijk: hij zag in alles een aanval op het communisme
en dacht voortdurend dat de mensen om hem
heen tegen hem samenspannen.
Stalin liet lijsten opstellen van groepen vijanden:
legerofficieren, boeren, mensen die in Polen waren geboren, Stalins persoonlijke vrienden,
dokters… Iedereen kon kortom het slachtoffer worden van Stalin en door de geheime politie worden
opgepakt. Dat bleef zo tot aan Stalins dood in 1953.
Terreur
Stalin maakte gebruik van terreur: hij liet miljoenen mensen oppakken en
martelen. Nadat ze hadden bekend tegen het
communisme te zijn, werden ze
doodgeschoten of opgesloten in een
, strafkamp.
De bewoners van de Sovjet-Unie hielden hun mening voor zich en probeerden zo onzichtbaar
mogelijk door het leven te gaan. Niemand kon ook geloven dat al die mensen die werden opgepakt,
volkomen onschuldig waren.
De overheid zou toch geen onschuldige mensen straffen? Om die gedachte te versterken,
organiseerde Stalin showprocessen:
openbare rechtszaken waarin mensen zichzelf moeten beschuldigen van allerlei misdaden.
Leg het verschil uit tussen ‘vijanden oppakken’ en ‘terreur’:
Bij terreur kan iedereen slachtoffer worden, ongeacht wat die persoon wel of niet gedaan heeft. Als
er vijanden worden opgepakt, kan niet iedereen het slachtoffer worden (alleen de vijanden).
Planeconomie
Onder Stalin werd de SU een planeconomie:
Dat wil zeggen dat de overheid besliste wat het land nodig had en hoe dat het best geproduceerd
kon worden.
Ook in de landbouw kwam een grote verandering:
Veel boerderijen werden samengevoegd tot één groot boerenbedrijf. De grond, het vee, de
gereedschappen, de oogst: alles was van iedereen.
Waar moest deze voor zorgen?: voor een hogere opbrengst.
Boeren die zich hiertegen verzetten omdat ze hun eigen boerderijtje niet wilden opgeven, werden
gezien als vijanden van het communisme. Miljoenen boeren zijn om die reden vermoord.
Wie bepaalt in een planeconomie wat bedrijven en fabrikanten produceren? Welke gedachte
zit daarachter?:
De overheid bepaalde dat. Zo kon de overheid bedrijven dwingen meer te produceren dan andere
landen.
Leg uit dat het bij de collectivisatie, net als bij de planeconomie, draaide om meer productie:
Honderd boeren die met elkaar in één grote boerderij samenwerken, produceren meer dan wanneer
ze allemaal los van elkaar op hun kleine bedrijfje werken.
Begrippen:
Collectivisatie: Samenvoegen van kleine zelfstandige bedrijven tot
één groot, gemeenschappelijk bedrijf.
Planeconomie: Economisch systeem waarin de overheid besluit
wat en hoeveel er geproduceerd wordt.
Showproces: Rechtszaak waarvan de uitkomst vooraf al
vaststaat
