H5 PARAGRAAF 1 RENAISSANCE EN HUMANISME
RENAISSANCE:
In de middeleeuwen had de kerk weinig waardering voor kennis uit de oudheid, daardoor was veel
van de kennis voor Europa verloren gegaan. Middeleeuwen: Vroeg Moderne tijd:
- Momento Mori (gedenk te sterven) - Carpe Diem (pluk de dag)
- Leven is maar tijdelijk, je gaat toch dood - Je hebt maar één leven, maak het iets
- Invloed van de kerk - Wetenschappers + geloof
Door de kruistochten en de handel waren Europeanen in contact gekomen met Arabische
wetenschappers, die hadden veel wetenschappelijke kennis overgenomen uit de oudheid. Aan het
einde van de middeleeuwen nam in Noord-Italië de interesse in deze kennis toe. Dankzij de handel
een welvarende en zelfbewuste burgerij opgekomen.
De kerk die benadrukte dat het heden veel minder belangrijk was dan het hiernamaals, sloot niet
goed aan op hun rijke levensstijl. De Grieken en Romeinse levensstijl paste daar wel bij. Ook wisten ze
in grote steden niet hoe ze een stad moesten besturen, de romeinen lukte dat wel en dus namen ze
dat over. Dit verklaart de hernieuwde belangstelling voor klassieke kennis, ook het klassieke erfgoed
werd naar jaren weer belanggesteld. Terugkeer van architectuur uit de Griekse en Romeinse
bouwcultuur en beeldhouwkunst geloofsverhaal.
• Van ‘het is wel duidelijk hoe en wat je ziet boeie’ naar ‘er moet emotie in zitten en het moet
duidelijk te herkennen zijn’.
De interesse in de oudheid vertaalde zich ook in het imiteren van Grieks-Romeinse bouw en
kunststijlen. De klassieke kunst beleefde hierdoor een renaissance → wedergeboorte
Geef je leven een andere functie (heeft niks met het hiernamaals te maken):
- Je leert voort door je daden
- Goed doen voor de stad
- Kennis te verwerken
- Kunst te maken
Bekende Italiaanse renaissancekunstenaars zijn Leonardo Da Vinci en Michelangelo.
Kenmerken renaissance kunst:
- Geloof staat minder centraal, maar niet helemaal weg
- Terugverwezen naar de klassieke architectuur en beeldhouw
- Realisme
- Mens staat centraal
- Emotie
- Maker zit soms in het werk
- Licht/donker contrast
- Perspectief, diepte
Uitvindingen werden gedaan om (nieuwe) kennis te verspreiden. Nieuwe burgers moet die nieuwe
kennis kunnen lezen en mondig zijn, hun verstand gebruiken en uitzoeken wat?, waarom? en hoe?
Burgers werden alleskunners genoemd → Homo Universales
Nieuwe manier van denken = nieuw opvoedingsideaal burgerij
, HUMANISME:
In de middeleeuwen had het christelijke geloof het denken van kunstenaars en wetenschappers
beheerst. Renaissancekunstenaars en wetenschappers keken neer op de middeleeuwen omdat ze dat
een donkere periode vonden waarin de idealen van de Grieken en Romeinen verloren waren gegaan.
Monniken/ kloosters ontdekte dat de onderzoeken die zij moesten overschrijven niet
overeenkwamen met de bijbel. Alles wat niet overeenkwam, haalde ze weg. Hierdoor bleef de bijbel
en viel de wetenschap terug. Degene die schrijft → bepaald de geschiedenis.
Humanisten gaan zelf onderzoek doen, want zien dat de bijbel en de wetenschap niet klopt. Maar alle
kennis uit Europa was vernietigd. Humanisten gaan kritisch onderzoek doen en door handelen komen
ze erachter dat het Midden-Oosten die kennis wel had.
Wetenschappers uit de renaissance wilden met hun verstand verschijnselen verklaren ent zoals
wetenschappers uit de Oudheid. Het geloof en de uitleg van de Bijbel door de Kerk niet meer de basis
van alle kennis over het leven en de wereld. Deze nieuwe manier van denken heet het → humanisme
(de mens staat centraal)
Ze benadrukten individualiteit en het verstand van de mens. Ze bediscussieerden:
- Sociale, politieke, religieuze en morele waarden met als doel de wereld te verbeteren.
3 bekende humanisten:
- Erasmus → universiteiten, bruggen (Nederlands)
- Copernicus → sterrenkunde, navigatie (Oost-Europa)
- Da Vinci → schilderijen, uitvindingen
Erasmus maakte op basis van de oudst overgebleven teksten (bijbel) een wetenschappelijk
verantwoorde Bijbelvertaling. Hij ontdekte allerlei vertaalfouten. Daarmee bracht hij de kerk in een
lastige positie aangezien de kerk zich baseerde op de regels van de Bijbel (Vulgaat)
Humanistische onderzoeken vernieuwde het geestelijke en het fysieke mensbeeld. Artsen
bestudeerde het menselijk lichaam waarbij ze uit gingen van klassieke theorieën. De arts Vesalius
onderzocht kritisch het werk van de Grieks-Romeinse arts Galenus door zelf lichamen van mensen te
onderzoeken. Hij controleerde Galenus en kwam erachter dat hij enkele verkeerde conclusies had
getrokken.
RENAISSANCE:
In de middeleeuwen had de kerk weinig waardering voor kennis uit de oudheid, daardoor was veel
van de kennis voor Europa verloren gegaan. Middeleeuwen: Vroeg Moderne tijd:
- Momento Mori (gedenk te sterven) - Carpe Diem (pluk de dag)
- Leven is maar tijdelijk, je gaat toch dood - Je hebt maar één leven, maak het iets
- Invloed van de kerk - Wetenschappers + geloof
Door de kruistochten en de handel waren Europeanen in contact gekomen met Arabische
wetenschappers, die hadden veel wetenschappelijke kennis overgenomen uit de oudheid. Aan het
einde van de middeleeuwen nam in Noord-Italië de interesse in deze kennis toe. Dankzij de handel
een welvarende en zelfbewuste burgerij opgekomen.
De kerk die benadrukte dat het heden veel minder belangrijk was dan het hiernamaals, sloot niet
goed aan op hun rijke levensstijl. De Grieken en Romeinse levensstijl paste daar wel bij. Ook wisten ze
in grote steden niet hoe ze een stad moesten besturen, de romeinen lukte dat wel en dus namen ze
dat over. Dit verklaart de hernieuwde belangstelling voor klassieke kennis, ook het klassieke erfgoed
werd naar jaren weer belanggesteld. Terugkeer van architectuur uit de Griekse en Romeinse
bouwcultuur en beeldhouwkunst geloofsverhaal.
• Van ‘het is wel duidelijk hoe en wat je ziet boeie’ naar ‘er moet emotie in zitten en het moet
duidelijk te herkennen zijn’.
De interesse in de oudheid vertaalde zich ook in het imiteren van Grieks-Romeinse bouw en
kunststijlen. De klassieke kunst beleefde hierdoor een renaissance → wedergeboorte
Geef je leven een andere functie (heeft niks met het hiernamaals te maken):
- Je leert voort door je daden
- Goed doen voor de stad
- Kennis te verwerken
- Kunst te maken
Bekende Italiaanse renaissancekunstenaars zijn Leonardo Da Vinci en Michelangelo.
Kenmerken renaissance kunst:
- Geloof staat minder centraal, maar niet helemaal weg
- Terugverwezen naar de klassieke architectuur en beeldhouw
- Realisme
- Mens staat centraal
- Emotie
- Maker zit soms in het werk
- Licht/donker contrast
- Perspectief, diepte
Uitvindingen werden gedaan om (nieuwe) kennis te verspreiden. Nieuwe burgers moet die nieuwe
kennis kunnen lezen en mondig zijn, hun verstand gebruiken en uitzoeken wat?, waarom? en hoe?
Burgers werden alleskunners genoemd → Homo Universales
Nieuwe manier van denken = nieuw opvoedingsideaal burgerij
, HUMANISME:
In de middeleeuwen had het christelijke geloof het denken van kunstenaars en wetenschappers
beheerst. Renaissancekunstenaars en wetenschappers keken neer op de middeleeuwen omdat ze dat
een donkere periode vonden waarin de idealen van de Grieken en Romeinen verloren waren gegaan.
Monniken/ kloosters ontdekte dat de onderzoeken die zij moesten overschrijven niet
overeenkwamen met de bijbel. Alles wat niet overeenkwam, haalde ze weg. Hierdoor bleef de bijbel
en viel de wetenschap terug. Degene die schrijft → bepaald de geschiedenis.
Humanisten gaan zelf onderzoek doen, want zien dat de bijbel en de wetenschap niet klopt. Maar alle
kennis uit Europa was vernietigd. Humanisten gaan kritisch onderzoek doen en door handelen komen
ze erachter dat het Midden-Oosten die kennis wel had.
Wetenschappers uit de renaissance wilden met hun verstand verschijnselen verklaren ent zoals
wetenschappers uit de Oudheid. Het geloof en de uitleg van de Bijbel door de Kerk niet meer de basis
van alle kennis over het leven en de wereld. Deze nieuwe manier van denken heet het → humanisme
(de mens staat centraal)
Ze benadrukten individualiteit en het verstand van de mens. Ze bediscussieerden:
- Sociale, politieke, religieuze en morele waarden met als doel de wereld te verbeteren.
3 bekende humanisten:
- Erasmus → universiteiten, bruggen (Nederlands)
- Copernicus → sterrenkunde, navigatie (Oost-Europa)
- Da Vinci → schilderijen, uitvindingen
Erasmus maakte op basis van de oudst overgebleven teksten (bijbel) een wetenschappelijk
verantwoorde Bijbelvertaling. Hij ontdekte allerlei vertaalfouten. Daarmee bracht hij de kerk in een
lastige positie aangezien de kerk zich baseerde op de regels van de Bijbel (Vulgaat)
Humanistische onderzoeken vernieuwde het geestelijke en het fysieke mensbeeld. Artsen
bestudeerde het menselijk lichaam waarbij ze uit gingen van klassieke theorieën. De arts Vesalius
onderzocht kritisch het werk van de Grieks-Romeinse arts Galenus door zelf lichamen van mensen te
onderzoeken. Hij controleerde Galenus en kwam erachter dat hij enkele verkeerde conclusies had
getrokken.
