Arts en Maatschappij 4 – partim sociale epidemiologie en gezondheidsbeleid: Organisatie van de Gezondheidszorg
1. Bevoegdheidsverdeling
Regeringen in België (aantal):
1. Federaal (Belgsische staat) (1)
2. Gemeenschap: obv taal (3) (zie figuur) → geen bevoegheid over:
1. Beroepsuitoefening in GHZ (bv. huisarts die cardiale chirurgie wilt uitvoeren)
2. Geneesmiddelen → ministerie van economie)
3. Sociale zekerheid (ziekteverzekering – terugbetaling)
3. Gewest: obv grondgebied (2)
a. Vlaams gewest = samenvoeging Nederlandstalige gemeenschap + Vlaams ~
b. Brussels hoofdstedelijk
c. Waals: & Franstalige Gemeenschap beiden met bevoegdheden in GHZ & gezondheidsbeleid
• → aanpassing = 1 minister van Volksgezondheid in Franstalig België
→ 7 regeringen! met elks eigen bevoegdheid (& ministeries) over gezondheidszorg (GHZ) = gespleten bevoegdheid GHZ
NB: ook ministeries in andere sectoren met bevoegdheid in GHZ:
Arbeid (bedrijfsarts), Economie (farmaceutische producten), Binnenlandse Zaken (dringende medische zaken), Onderwijs (Universiteit)
NB : Géén volledig gesplitst gezondheidsbeleid tss Noorden & Zuiden (wel evt Federale regering)
→ Kritiek & voorbeelden = Kafkaiaans & versnipperd → GEEN hiërarchie (dus niemand kan zeggen: ‘Dit moet gebeuren’)
a) Dolle-koeien-ziekte (1985-86): Levende koeien komen onder ministerie van Landouw (Pinxten), Dode koeien onder ministerie van Volksgezondheid (Colla)
b) Theoretisch: Salmonella in zeewater bij eb onder Federale regering, maar bij vloed onder Vlaams Gewest (indicator van vervuiling) & Vlaas gemeenshap (bescherming baders)
c) Screeningsmammografie
d) Commissie van Opdrachtgevers voor EU-verplichte gezondheidsenquête < 9 ministeries (meeste landen slechts 1)
2. Preventieve gezondheidszorg
Raadgevende organen
1. Hoge Gezondheidsraad (HGR) = hoogste adviesorgaan voor Ministerie van Gezondheid
2. Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) : kennisgeving & rapportering
3. Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (Sciensano) : opvolging griepepidemiën
4. Vlaamse Werkgroep Bevolkingsonderzoek (BVO) :
- Bv. Dr. Pedro Brugada → screening 12-jarige sporters → advies BVO = neen tgv magnitude
Preventieve gezondheidszorg voor:
1. Bevolkingsgroepen:
a. Kind & Gezin/opgroeien:
i. Populatie: ≤6j
ii. Functie:
1. Oprichten/verlenen van subsidies aan kinderkribben/diensten voor onthaalmoeders
2. Toezicht kinderkribben/dienste (kindermisbruik) & adoptiediensten
3. Kansarmoede-atlas = # kinderen geboren in kansarmoede
b. Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB):
i. Populatie: leerlingen, leerkrachten, schooldirecties, ouders
ii. Multidisciplinair & Gratis: artsen, maatschappelijk werkers, pedagogen, psychologen (assistenten), verpleegkundigen
c. Bedrijfsgezondheidszorg (bGZZ)
i. Rationale = ARAB (Algemeen Reglement voor Arbeidsbescherming) + Codex over Bedrijfsgezondheid:
1. ≥1 werknemer → werkgever verplicht voor (betaling) BGZZ
ii. Functie bedrijfsarts (onafhankelijke werkname)
1. Regelmatige controle voor bv. veiligheid-functies
a. MAAR geen controle bij werknemers uitvoeren! (rationale = verloop arts-werknemer contact)
b. WEL begeleiding in FU
2. Ergonomie: bij aanvraag nieuwe toestellen → medisch verantwoord?
3. Aanvraag vrije consultaties: bv. zichtverslechtering door schermgebruik + opsporen beroepsziekten
d. Medisch verantwoord sporten
i. Functie (decreet)
1. Keuringsartsen: sportmedische keuring
2. Toezichthoudende artsen (diploma sportgeneeskunde): bv. bij bokswedstrijd: bepaling doorgaan wedstrijd of niet
3. Controle-artsen/-laboratoria voor doping (professioneel & amateur): bv. nagaan waar en wanneer professionals er zijn
a. na 3x missen = doping als directe oorzaak
1. Bevoegdheidsverdeling
Regeringen in België (aantal):
1. Federaal (Belgsische staat) (1)
2. Gemeenschap: obv taal (3) (zie figuur) → geen bevoegheid over:
1. Beroepsuitoefening in GHZ (bv. huisarts die cardiale chirurgie wilt uitvoeren)
2. Geneesmiddelen → ministerie van economie)
3. Sociale zekerheid (ziekteverzekering – terugbetaling)
3. Gewest: obv grondgebied (2)
a. Vlaams gewest = samenvoeging Nederlandstalige gemeenschap + Vlaams ~
b. Brussels hoofdstedelijk
c. Waals: & Franstalige Gemeenschap beiden met bevoegdheden in GHZ & gezondheidsbeleid
• → aanpassing = 1 minister van Volksgezondheid in Franstalig België
→ 7 regeringen! met elks eigen bevoegdheid (& ministeries) over gezondheidszorg (GHZ) = gespleten bevoegdheid GHZ
NB: ook ministeries in andere sectoren met bevoegdheid in GHZ:
Arbeid (bedrijfsarts), Economie (farmaceutische producten), Binnenlandse Zaken (dringende medische zaken), Onderwijs (Universiteit)
NB : Géén volledig gesplitst gezondheidsbeleid tss Noorden & Zuiden (wel evt Federale regering)
→ Kritiek & voorbeelden = Kafkaiaans & versnipperd → GEEN hiërarchie (dus niemand kan zeggen: ‘Dit moet gebeuren’)
a) Dolle-koeien-ziekte (1985-86): Levende koeien komen onder ministerie van Landouw (Pinxten), Dode koeien onder ministerie van Volksgezondheid (Colla)
b) Theoretisch: Salmonella in zeewater bij eb onder Federale regering, maar bij vloed onder Vlaams Gewest (indicator van vervuiling) & Vlaas gemeenshap (bescherming baders)
c) Screeningsmammografie
d) Commissie van Opdrachtgevers voor EU-verplichte gezondheidsenquête < 9 ministeries (meeste landen slechts 1)
2. Preventieve gezondheidszorg
Raadgevende organen
1. Hoge Gezondheidsraad (HGR) = hoogste adviesorgaan voor Ministerie van Gezondheid
2. Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) : kennisgeving & rapportering
3. Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (Sciensano) : opvolging griepepidemiën
4. Vlaamse Werkgroep Bevolkingsonderzoek (BVO) :
- Bv. Dr. Pedro Brugada → screening 12-jarige sporters → advies BVO = neen tgv magnitude
Preventieve gezondheidszorg voor:
1. Bevolkingsgroepen:
a. Kind & Gezin/opgroeien:
i. Populatie: ≤6j
ii. Functie:
1. Oprichten/verlenen van subsidies aan kinderkribben/diensten voor onthaalmoeders
2. Toezicht kinderkribben/dienste (kindermisbruik) & adoptiediensten
3. Kansarmoede-atlas = # kinderen geboren in kansarmoede
b. Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB):
i. Populatie: leerlingen, leerkrachten, schooldirecties, ouders
ii. Multidisciplinair & Gratis: artsen, maatschappelijk werkers, pedagogen, psychologen (assistenten), verpleegkundigen
c. Bedrijfsgezondheidszorg (bGZZ)
i. Rationale = ARAB (Algemeen Reglement voor Arbeidsbescherming) + Codex over Bedrijfsgezondheid:
1. ≥1 werknemer → werkgever verplicht voor (betaling) BGZZ
ii. Functie bedrijfsarts (onafhankelijke werkname)
1. Regelmatige controle voor bv. veiligheid-functies
a. MAAR geen controle bij werknemers uitvoeren! (rationale = verloop arts-werknemer contact)
b. WEL begeleiding in FU
2. Ergonomie: bij aanvraag nieuwe toestellen → medisch verantwoord?
3. Aanvraag vrije consultaties: bv. zichtverslechtering door schermgebruik + opsporen beroepsziekten
d. Medisch verantwoord sporten
i. Functie (decreet)
1. Keuringsartsen: sportmedische keuring
2. Toezichthoudende artsen (diploma sportgeneeskunde): bv. bij bokswedstrijd: bepaling doorgaan wedstrijd of niet
3. Controle-artsen/-laboratoria voor doping (professioneel & amateur): bv. nagaan waar en wanneer professionals er zijn
a. na 3x missen = doping als directe oorzaak
