Samenvatting Vroedvrouw als Professionele Begeleider 1 | Arteveldehogeschool | 2026/27

VROEDVROUW ALS PROFESSIONELE BEGELEIDER
1
Inhoudstafel!!

KWALITEITSSYTEMEN IN DE PERINATALE ZORGVERLENING

ZIEKENHUISHYGIËNE DEEL 1


HOOFDSTUK 1: ZIEKENHUISHYGIËNE EN INFECTIEPREVENTIE

1.HYGIENE

Gezondheid (WHO): toestand van optimaal lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn.

Hygiëne: positief gericht op bevordering van welzijn, bevordering van evenwichtige verhouding met de
gehele omgeving, zowel op lichamelijk, geestelijk als maatschappelijk vlak.


2.ZIEKENHUISHYGIENE

De wetenschap die bestudeert hoe de gezondheid van patiënten die in het ziekenhuis of zorginstelling
verblijven, gevrijwaard kan worden.

 Patiënt staat centraal
 Hospitalisme!!
= bijkomende ziektes die je kan ondervinden -> infecties


3. INFECTIEPREVENTIE

! Zorginfecties!
-> infectiepreventiemaatregelen


4.HOSPITALISME

4.1 PSYCHOSOCIALE SCHADE => ZIEKMAKENDE FACTOREN:

 verlies van contact met de eigen sociale omgeving
o mama’s die niet uit bed mogen, bv vroegtijdig gebroken vliezen
 Inactiviteit en verlies van zelfstandigheid
 Gebruik van kalmerende en slaapmiddelen
 Zakelijke houding van het personeel en de weinig huiselijke sfeer
 Verlies van het persoonlijke
 Toestand van angst, hulpeloosheid en onwetendheid
 Verlies van toekomstperspectief
 Geluidshinder

4.1 PSYCHOSOCIALE SCHADE => RISICOGROEPEN – GROTE GEVOELIGHEID

 kinderen
 chronisch zieken
 psychiatrisch patiënten

,  patiënten op een intensieve zorgafdeling

4.2 FYSIEKE SCHADE

1.4.2 Fysieke schade

 Lichamelijk: infectieuze en niet-infectieuze fysieke schade, materiële of financiële schade
 Belangrijkste vorm: zorginfecties
 Niet – infectieuze fysieke schade:
 schade aan goederen
 ongevallen (ptgebonden en omgevingsgebonden risicofactoren)
 nevenwerkingen van ontsmettingsmiddelen
 schade ten gevolge van ingreep
 doorligwonden
 medicatiefouten: 5 J’s!!
o juiste medicatie
o juiste tijdstip
o juiste patient
o juiste hoeveelheid
o juiste toedieningswijze


HOOFDSTUK 2: ZORGINFECTIES

2 vormen


1 HISTORIEK:

 kraamvrouwenkoorts via handen
 Semmelweis (1862)
 Nightingale
 Pasteur (steriliteit)
 Fleming (Penicilline – 1929)
o antibiotica resistentie gekweekt hievoor


2. BEGRIPPEN:

infectie, besmetting, kolonisatie

Het op jouw krijgen van micro-organisme is er een besmetting. Bij een besmetting kan je ziek worden,
wanneer je ziek bent dan is er een infectie.

Kolonisatie is gewoon het feit dat er bacteriën op of in jouw hebt

Zorg- of ziekenhuisinfecties

 ! Na 48u na opname
 ! laattijdige infectie!!
o Hepatitis B
 zorginfecties

- synoniemen: nosocomiale infectie(= door in het ziekenhuis te verblijven), secundaire infectie
(bijgekomen) , iatrogene infectie(= door een behandeling),…

Twee soorten

 endogene of auro-infectie: jouwzelf ziek maken omdat je een verzwakt persoon ben
 kruisinfectie of exogene infectie: patiënt in contant met besmet voorwerp/ persoon
-> voor komen door hygiëne

,Endemie :regelmatige basisch, verspreid gewoon. Meestal een simpele ziekte
Epidemie : op een bepaalde tijd en in een bepaalde groep : een griep
pandemie: wereldwijd (infectie ziekte en is vaak een nieuwe ziekte en de mensen worden er heel erg
zeik van.


3.BESMETTINGSCYCLUS

kruisbesmetting voorkomen  besmettingscyclus kennen, cyclus onderbreken

kiemen:

 Besmetting
 Infectie: Niet iedere besmetting veroorzaakt dit, wel
beïnvloed dr:
o aantal MO
 MID= minimale infectie dosis
vb/ salmonella
o virulentie MO (mate van schade dat het virus veroorzaakt
 conventioneel pathogene kiemen
 gezonde mensen kunnen infectie hebben
 conditioneel pathogene kiemen
 in bepaalde omstandigheden zal er een infectie ontstaan
 opporthnist pathogene kiemen
 enkel bij zwakke of al zieke mensen zullen ziek worden(premature baby’s)
o groeisnelheid
 afhankelijk van het soort bacterie of virus
 milieu

meest voorkomende MO verantwoordelijk voor zkhinfectie: Staphylococcus aureus, Escherichia coli,
Candida albicans,…P41: tabel 1 niet kennen, wel herkennen micro-organismen


4. MEESTVOORKOMENDE ZIEKENHUISINFECTIES

SOORTEN INFECTIES

 urineweginfectie
o tgv urinaire katheterisatie (10% krijgt katheter)
o darmbacteriën!
o ! Diabetes, afwijkingen thv urinair stelsel, stoornis in afweermechanisme



 Luchtwegeninfecties
 exogene infecties
 - kolonisatie van farynx è lagere luchtweg è pneumonie
 overbrengen mo via lucht of secundaire bron


SOORTEN WONDINFECTIES

 wondinfecties:
- besmetting tijdens operatie, verwisselen verband
- onderliggende ziekten bevorderen vb: stoornis immuniteit
- Factoren die lokale weerstand beïnvloeden vb weefselbeschadiging
- Besmetting via lucht of secundaire bron
 Bloedbaaninfecties: ernstig ziek
- hoge koorts, koude rillingen, bloeddrukschommelingen en oligurie (= weinig plassen)
kenmerken v infectie

, HOOFDSTUK 4: REINIGING, ONTSMETTING EN STERILISATIE VAN OPPERVLAKKEN,
MATERIALEN, INSTRUMENTEN EN LEVENDE WEEFSELS + BIJKOMENDE SLIDES DIE
NIET IN HANDBOEK STAAN!

1 REINIGEN, ONTSMETTING,STERILISATIE
 Doel? Zo weinig mogelijke ziekte kiemen te hebben dus ze zoveel mogelijk te verwijderen
 sterilisatie: ?
Nadeel: duur en het tast de materialen aan
 è ontsmetting of desinfectie: ? ! Sporen!
MO doden, maar sporen blijven aanwezig.
 reiniging: ?
Vooraf reinigen en dus verdunnen

 Ontsmetten of steriliseren?
 Steriliseren = duur en tast materiaal aan
 Alles steriliseren indien huid of slijmvlies barrière doorbroken wordt vb operatie
 Pt met verminderde weerstand


2 REINIGING EN ONTSMETTING VAN OPPERVLAKKEN
  Bronnen:
 Buitenaf
 Personeel
 Patiënten
  Lokalisatie van kiemen:
 Horizontale oppervlakte-> de vloer
 Sanitair
 Rechtstreeks contact
  (Beperking van besmettingsgraad niet kennen)


3 REINIGING EN ONTSMETTING VAN MATERIAAL EN INSTRUMENTEN
kritische voorwerpen:

 steriliseren, geautoclaveerd
 hoog besmettingsrisico (vrij zijn van alle MO, ook bacteriële sporen)
 huid en slijmvlies barrière doorboren

semi-kritische voorwerpen: - contact met slijmvliezen of niet-intacte huid

 vrij zijn van mo uitz bacteriële sporen
 eist hoogwaardige ontsmetting

vb.: thermische ontsmetting of krachtige chemische onderdompeling

Niet-kritische voorwerpen: - intacte huid

 (reinigen) of ontsmetten

Reiniging

 meestal voor ontsmetten of steriliseren
o ! Corrosie of inwerking verhinderen
o Zo snel mogelijk
 ! Bescherming personeel!
 vuile en zuivere handelingen zoveel mogelijk scheiden
 - oppervlakken ontsmetten na behandeling van vuil materiaal
 Naspoelen en drogen is heel belangrijk!
 Vooral machinaal, soms handmatig (ultrasoon reiniger)

ontsmetten van materiaal, 3 mogelijkheden: