lOMoARcPSD|35277690
Samenvatting Verbintenissenrecht
Verbintenissenrecht (Hogeschool Inholland)
Scan to open on Studeersnel
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by quinty de vos ()
, lOMoARcPSD|35277690
Samenvatting Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1: verbintenissenrecht: plaatsbepaling
Hoofdonderwerpen verbintenissenrecht: contracten (overeenkomsten) en aansprakelijkheid voor
schade.
Verbintenis:
- iets wat je volgens het recht verplicht ben om te doen of te laten.
- We spreken alleen van verbintenissen als het gaat om een verplichting tot prestaties die
‘geld waard zijn’.
- Altijd minimaal twee partijen betrokken
- De ene partij heeft recht op iets, waartoe de andere partij verplicht is
Ontstaan van een verbintenis:
1. Uit de wet
2. Uit overeenkomst
Verbintenis uit overeenkomst
- Een overeenkomst is eigenlijk niets anders dan een afspraak tussen twee partijen.
- Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en een aanvaarding. Uit het aanbod en
de aanvaarding moet blijken dat de wil van de twee partijen overeenstemt.
(wilsovereenstemming).
- Als een verbintenis wordt nagekomen, houdt zij op te bestaan. Dit is het tenietgaan van een
verbintenis.
- Er ontstaan ook vaak twee verbintenissen. Bijvoorbeeld wanneer je een
telefoonabonnement afsluit. Zie tabel.
Plicht Recht
Telefoonbedrijf Verbintenis 1 Jij
schuldenaar/debiteur Schuldeiser/crediteur
Prestatie: leveren diensten
Jij Verbintenis 2 Telefoonbedrijf
Schuldenaar/debiteur Schuldeiser/crediteur
Prestatie: abonnement
betalen
Als jij, of het telefoonbedrijf, de verbintenis niet goed zou nakomen, noemen we dit
wanprestatie. Wanprestatie is een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis.
- Een verbintenis kan ook een verplichitng inhouden om iets te laten. De prestatie bestaan dan
niet uit een doen, maar uit een nalaten. Bijvoorbeeld het concurrentiebeding bij een
arbeidsovereenkomst.
- De prestatie is het object van de verbintenis en kan bestaan uit een doen of nalaten.
Verbintenissen uit de wet
1. Onrechtmatige daad
Iets gebeurd onopzettelijk, maar toch ontstaat er voor jou wettelijke aansprakelijkheid.
Anders dan bij een overeenkomst ontstaat er bij een onrechtmatige daad, normaal
gesproken, maar één verbintenis.
Voor aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad kun je een WA-verzekering sluiten; een
verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid. Het afsluiten van een WA-verzekering is weer
het sluiten van een overeenkomst tussen jou en de verzekeraar.
Downloaded by quinty de vos ()
, lOMoARcPSD|35277690
De algemene voorwaarden van de verzekeringsovereenkomst staat dat de verzekeraar alleen
uitbetaald als de schade onopzettelijk wordt veroorzaakt. Maar opzettelijk of niet,
verbintenisrechtelijk spreken we nog steeds van een onrechtmatige daad.
Bij een onrechtmatige daad is dus geen wilsovereenstemming. De verbintenis ontstaat voor
een gebeurtenis.
Bij een onrechtmatige daad de verbintenis volgt direct uit de wet door de feitelijke handeling
van het inrijden op de auto bijvoorbeeld.
2. Rechtmatige daad
a. Onverschuldigde betaling
Er ontstaat een verbintenis zonder dat er een overeenkomst voor nodig is.
Bijvoorbeeld als iemand per ongeluk een bedrag van twee miljoen op je rekening
stort.
b. Ongerechtvaardigde verrijking
Bijvoorbeeld in de periode dat die twee miljoen op je rekening heeft gestaan, heb je
hierover ook rente ontvangen. De wet bepaalt nu dat je niet alleen het
onverschuldigd betaalde bedrag moet terug betalen, maar ook de rente. Er ontstaat
een verbintenis tot terugbetaling op grond van ongerechtvaardigde verrijking. Ook
hier geldt dat het er niet toe doet of je het bedrag van de rente wel wilt
terugbetalen. De verbintenis ontstaat uit de wet, los van jouw wil.
c. Zaakwaarneming
Bijvoorbeeld als je op vakantie bent en je raam is door de storm kapot. De buurman
repareert dit tijdens je vakantie. Je bent dat verplicht je buurman de kosten te
vergoeden die hij heeft gemaakt voor het zetten van het raam. Deze verbintenis
ontstaat ook uit de wet, direct nadat je buurman de kosten maakte, toen jij er niet
van op de hoogte was en dit dus al helemaal niet kon willen.
Verbintenissenrecht: onderdeel van het privaatrecht
Het verbintenissenrecht is onderdeel van het privaatrecht. Privaatrecht ook wel burgerlijk recht of
civiel recht, is het recht dat de betrekking tussen burgers onderling regelt, alsmede de verhouding
van burgers toto hun vermogen.
Het privaatrecht kan worden onderverdeeld in:
- Vermogensrecht
- Personenrecht
Nv’s, bv’s, stichtingen en verenigingen zijn rechtspersonen. Rechtspersonen kunnen, net zoals
natuurlijke personen, eigenaar zijn van zaken, gebouwen kopen, mensen in dienst nemen,
huurovereenkomsten sluiten, enz. Omdat rechtspersonen juridische constructies zijn, moeten er wel
altijd natuurlijke personen zijn die namens de rechtspersoon handelen.
Downloaded by quinty de vos ()
, lOMoARcPSD|35277690
Vermogensrecht
In het vermogensrecht staan alle regels omtrent het vermogen centraal. Onder vermogen verstaan
we: alles dat een natuurlijke persoon (of rechtspersoon) bezit en op geld waardeerbaar is.
personen- en familierecht
personenrecht
rechtspersonenrecht
privaatrecht
goederenrecht
vermogensrecht overeenkomstenrecht
verbintenissenrecht
overig verbintenissenrecht
- rechtmatige daad
- onrechtmatige daad
Een verbintenis is een vermogensrechtelijke relatie tussen twee (of meer) partijen, waarbij de ene
partij verplicht is tot een prestatie, waarop de andere partij recht heeft.
Het Burgerlijk Wetboek kent een gelaagde opbouw, van algemeen naar bijzonder. Als je een specifiek
onderwerp hebt kijk je eerst in de verdere boeken voor specifiekere artikelen en als het daar niet
staat ga je naar de meest algemene. Bijzonder gaat voor algemeen.
Beginselen van het privaatrecht
1. Contractsvrijheid
Uitgangspunt is dat partijen in het verbintenissenrecht vrij zijn om overeen te komen wat zij
willen, zolang dit niet expliciet verboden is, of in strijd komt met de openbare orde of goede
zeden.
2. Pacta sunt servanda
Overeenkomsten moeten worden nagekomen.
3. Vormvrijheid
Zolang de wetgever niet expliciet anders bepaalt, geldt er geen speciale vorm waarin
handelingen verricht moeten worden. Ook hier geldt dus als uitgangspunt: alles mag op de
manier zoals partijen dat willen, tenzij de wetgever hiervan expliciet afwijkt.
Hierbij speelt dwingend recht en regelend recht wel een rond. Dwingend wil zeggen er mag
niet van worden afgeweken. En regelend/aanvullend mogen ze van afwijken als ze dat willen.
4. De redelijkheid en billijkheid
partijen zijn verplicht zich redelijk en billijk naar elkaar te gedragen. De redelijkheid verwijst
naar het verstand, de billijkheid meer naar ons rechtsgevoel.
De redelijkheid en billijkheid kent een aanvullende en een derogerende werking. Als partijen
iets niet hebben afgesproken dan kan het aanvullende regels geven om het gat te vullen,
maar het kan ook zijn dat de regels die ze hebben afgesproken niet redelijk en billijk zijn, dan
worden ze beperkt of gewijzigd.
Objectief gezien hoe anderen het zouden doen/ wat ‘normaal’ is.
5. Bijzonder gaat voor algemeen
Downloaded by quinty de vos ()
Samenvatting Verbintenissenrecht
Verbintenissenrecht (Hogeschool Inholland)
Scan to open on Studeersnel
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by quinty de vos ()
, lOMoARcPSD|35277690
Samenvatting Verbintenissenrecht
Hoofdstuk 1: verbintenissenrecht: plaatsbepaling
Hoofdonderwerpen verbintenissenrecht: contracten (overeenkomsten) en aansprakelijkheid voor
schade.
Verbintenis:
- iets wat je volgens het recht verplicht ben om te doen of te laten.
- We spreken alleen van verbintenissen als het gaat om een verplichting tot prestaties die
‘geld waard zijn’.
- Altijd minimaal twee partijen betrokken
- De ene partij heeft recht op iets, waartoe de andere partij verplicht is
Ontstaan van een verbintenis:
1. Uit de wet
2. Uit overeenkomst
Verbintenis uit overeenkomst
- Een overeenkomst is eigenlijk niets anders dan een afspraak tussen twee partijen.
- Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en een aanvaarding. Uit het aanbod en
de aanvaarding moet blijken dat de wil van de twee partijen overeenstemt.
(wilsovereenstemming).
- Als een verbintenis wordt nagekomen, houdt zij op te bestaan. Dit is het tenietgaan van een
verbintenis.
- Er ontstaan ook vaak twee verbintenissen. Bijvoorbeeld wanneer je een
telefoonabonnement afsluit. Zie tabel.
Plicht Recht
Telefoonbedrijf Verbintenis 1 Jij
schuldenaar/debiteur Schuldeiser/crediteur
Prestatie: leveren diensten
Jij Verbintenis 2 Telefoonbedrijf
Schuldenaar/debiteur Schuldeiser/crediteur
Prestatie: abonnement
betalen
Als jij, of het telefoonbedrijf, de verbintenis niet goed zou nakomen, noemen we dit
wanprestatie. Wanprestatie is een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis.
- Een verbintenis kan ook een verplichitng inhouden om iets te laten. De prestatie bestaan dan
niet uit een doen, maar uit een nalaten. Bijvoorbeeld het concurrentiebeding bij een
arbeidsovereenkomst.
- De prestatie is het object van de verbintenis en kan bestaan uit een doen of nalaten.
Verbintenissen uit de wet
1. Onrechtmatige daad
Iets gebeurd onopzettelijk, maar toch ontstaat er voor jou wettelijke aansprakelijkheid.
Anders dan bij een overeenkomst ontstaat er bij een onrechtmatige daad, normaal
gesproken, maar één verbintenis.
Voor aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad kun je een WA-verzekering sluiten; een
verzekering tegen wettelijke aansprakelijkheid. Het afsluiten van een WA-verzekering is weer
het sluiten van een overeenkomst tussen jou en de verzekeraar.
Downloaded by quinty de vos ()
, lOMoARcPSD|35277690
De algemene voorwaarden van de verzekeringsovereenkomst staat dat de verzekeraar alleen
uitbetaald als de schade onopzettelijk wordt veroorzaakt. Maar opzettelijk of niet,
verbintenisrechtelijk spreken we nog steeds van een onrechtmatige daad.
Bij een onrechtmatige daad is dus geen wilsovereenstemming. De verbintenis ontstaat voor
een gebeurtenis.
Bij een onrechtmatige daad de verbintenis volgt direct uit de wet door de feitelijke handeling
van het inrijden op de auto bijvoorbeeld.
2. Rechtmatige daad
a. Onverschuldigde betaling
Er ontstaat een verbintenis zonder dat er een overeenkomst voor nodig is.
Bijvoorbeeld als iemand per ongeluk een bedrag van twee miljoen op je rekening
stort.
b. Ongerechtvaardigde verrijking
Bijvoorbeeld in de periode dat die twee miljoen op je rekening heeft gestaan, heb je
hierover ook rente ontvangen. De wet bepaalt nu dat je niet alleen het
onverschuldigd betaalde bedrag moet terug betalen, maar ook de rente. Er ontstaat
een verbintenis tot terugbetaling op grond van ongerechtvaardigde verrijking. Ook
hier geldt dat het er niet toe doet of je het bedrag van de rente wel wilt
terugbetalen. De verbintenis ontstaat uit de wet, los van jouw wil.
c. Zaakwaarneming
Bijvoorbeeld als je op vakantie bent en je raam is door de storm kapot. De buurman
repareert dit tijdens je vakantie. Je bent dat verplicht je buurman de kosten te
vergoeden die hij heeft gemaakt voor het zetten van het raam. Deze verbintenis
ontstaat ook uit de wet, direct nadat je buurman de kosten maakte, toen jij er niet
van op de hoogte was en dit dus al helemaal niet kon willen.
Verbintenissenrecht: onderdeel van het privaatrecht
Het verbintenissenrecht is onderdeel van het privaatrecht. Privaatrecht ook wel burgerlijk recht of
civiel recht, is het recht dat de betrekking tussen burgers onderling regelt, alsmede de verhouding
van burgers toto hun vermogen.
Het privaatrecht kan worden onderverdeeld in:
- Vermogensrecht
- Personenrecht
Nv’s, bv’s, stichtingen en verenigingen zijn rechtspersonen. Rechtspersonen kunnen, net zoals
natuurlijke personen, eigenaar zijn van zaken, gebouwen kopen, mensen in dienst nemen,
huurovereenkomsten sluiten, enz. Omdat rechtspersonen juridische constructies zijn, moeten er wel
altijd natuurlijke personen zijn die namens de rechtspersoon handelen.
Downloaded by quinty de vos ()
, lOMoARcPSD|35277690
Vermogensrecht
In het vermogensrecht staan alle regels omtrent het vermogen centraal. Onder vermogen verstaan
we: alles dat een natuurlijke persoon (of rechtspersoon) bezit en op geld waardeerbaar is.
personen- en familierecht
personenrecht
rechtspersonenrecht
privaatrecht
goederenrecht
vermogensrecht overeenkomstenrecht
verbintenissenrecht
overig verbintenissenrecht
- rechtmatige daad
- onrechtmatige daad
Een verbintenis is een vermogensrechtelijke relatie tussen twee (of meer) partijen, waarbij de ene
partij verplicht is tot een prestatie, waarop de andere partij recht heeft.
Het Burgerlijk Wetboek kent een gelaagde opbouw, van algemeen naar bijzonder. Als je een specifiek
onderwerp hebt kijk je eerst in de verdere boeken voor specifiekere artikelen en als het daar niet
staat ga je naar de meest algemene. Bijzonder gaat voor algemeen.
Beginselen van het privaatrecht
1. Contractsvrijheid
Uitgangspunt is dat partijen in het verbintenissenrecht vrij zijn om overeen te komen wat zij
willen, zolang dit niet expliciet verboden is, of in strijd komt met de openbare orde of goede
zeden.
2. Pacta sunt servanda
Overeenkomsten moeten worden nagekomen.
3. Vormvrijheid
Zolang de wetgever niet expliciet anders bepaalt, geldt er geen speciale vorm waarin
handelingen verricht moeten worden. Ook hier geldt dus als uitgangspunt: alles mag op de
manier zoals partijen dat willen, tenzij de wetgever hiervan expliciet afwijkt.
Hierbij speelt dwingend recht en regelend recht wel een rond. Dwingend wil zeggen er mag
niet van worden afgeweken. En regelend/aanvullend mogen ze van afwijken als ze dat willen.
4. De redelijkheid en billijkheid
partijen zijn verplicht zich redelijk en billijk naar elkaar te gedragen. De redelijkheid verwijst
naar het verstand, de billijkheid meer naar ons rechtsgevoel.
De redelijkheid en billijkheid kent een aanvullende en een derogerende werking. Als partijen
iets niet hebben afgesproken dan kan het aanvullende regels geven om het gat te vullen,
maar het kan ook zijn dat de regels die ze hebben afgesproken niet redelijk en billijk zijn, dan
worden ze beperkt of gewijzigd.
Objectief gezien hoe anderen het zouden doen/ wat ‘normaal’ is.
5. Bijzonder gaat voor algemeen
Downloaded by quinty de vos ()
