Sociologie
HOOFDSTUK 1: OP ONTDEKKINGSTOCHT DOOR EEN BEKEND GEBIED,
OVER DE EIGEN AARD V/D SL
Sociologie: samenlevingskunde socius > Latijn = metgezel
logos > Grieks = kennis
Sociologen willen meer weten over hoe mensen SL in allerhande sociale
verbanden en wat kenmerkend is voor die SL-verbanden.
1 Het dagelijkse leven door de bril v/d socioloog
Onze dagelijkse waarnemingen geven niet altijd weer wat er werkelijk
gebeurt.
Als je puur kijkt naar wat je ziet, het G, dan ga je nooit het G van mensen
echt kunnen begrijpen. Je gaat een oppervlakkige verklaring kunnen
geven… Je moet verder kijken, wat breder kijken (bv in welke context
leeft die persoon, wat zijn de motivaties van die persoon, …) en vooral
kritische vragen stellen aan elkaar.
Sociologische verbeelding: het BWZ dat onze individuele ervarings- en
belevingswereld verband houdt met de bredere SL – Mills
‘Loskomen van je eigen perspectief, je zet een stapje achteruit en je stelt
de wrm-vraag’
Een individuele ervaring i/d SL is vaak geen individuele ervaring want als
je die ervaring 100x hoort van anderen, dan is het beïnvloedt door andere
beslissingen in de SL
bv als je werkloos bent kan je dat individueel voelen, maar als er veel
zijn in een leeftijdsgroep dan moet je eens verder kijken
Sociologische verbeelding bestaat uit 3 componenten (processen waar je
rekening mee moet houden):
1. Geschiedenis
Leert ons hoe de SL tot stand kwam en hoe ze verandert. We
moeten het verleden kennen om te begrijpen wat er vandaag
gebeurt.
bv onderwijs is er niet plots gekomen
2. Biografie
Gebeurtenissen in ons persoonlijke leven die ons hebben gemaakt
tot wie we zijn als sociaal wezen. Kijken naar patronen… ‘hoe komt
, het dat mensen vluchten, vrouwen later zwanger worden’ –allemaal
keuzes die mensen maken in hun leven
bv kiezen om ortho te doen, scheiden, veranderen van job, …
3. Sociale structuur
De instituties die ons leven bepalen
Bv kerk, politieke partijen, vakbonden, ondernemingen, scholen,
…
1.1 Over eten en drinken
Op het eerste zicht zijn eten en drinken primaire behoeften en heeft de SL
daar weinig mee te maken, maar toch eten en drinken we op andere
manieren.
Bv Westerlingen eten met mes en vork, Indiërs eten met handen, …
Ook binnen dezelfde SL treffen we verschillen aan
Bv niet iedereen bruncht op zondag en niet iedereen eet om 8u.
Door naar de manier van eten te kijken, worden sociale patronen
zichtbaar.
Alleen de kookboeken getuigen van de verandering in sociale patronen.
Statussymbool: een teken dat niet functioneel wordt gebruikt, maar als
verwijzing naar rijkdom, macht en prestige.
Niet alleen de MTS rol van eten is veranderd, maar ook drinken
Bv koffie was vroeger heel normaal, nu wordt koffie als ‘sexy’ gezien.
Koffie is niet langer om dorst te lessen of om wakker te blijven, maar het is
een deel van onze sociale rituelen.
Geschiedenis = verandering in voedingsindustrie,
productie, transport
Biografie = voedingspatroon
Sociale structuur = sociale klasse, cultuur, trends,
…
1.2 Over sport
Sport is een drager van symbolische codes van smaken en leefstijlen.
,‘hogere’ sporten drukken ‘distance en finesse’ uit: lichaamscontact
wordt vermeden door het gebruik van hulpmiddelen die afstandelijkheid
suggereren.
Bv hockey met hockeysticks, tennis met rackets, golf, surfen met
surfboard, skiën, …
Sporten die bij de arbeidsklasse hebben meer een lijf-aan-lijfgevechten
‘blood sports’ evolueerde meer en meer, het vormde een onderdeel van
de algemene disciplinering van de arbeidersklasse.
Sport is geen individuele keuze want het wordt door de SL beslist, je
hebt een positie. Want als jij tot een exclusieve golfclub behoort, dan
kom je sowieso machtiger en rijker over.
Geschiedenis = evolutie van betekenis, standing
van sport (sociale klassen)
Biografie = sport
Sociale structuur = sociale klasse, cultuur, trends
1.3 Over lifestyle en lijfstijl
Levensstijl: hoe je in het leven staat, wat je denkt en belangrijk vindt,
jouw muziekvoorkeuren, vrijetijdsbesteding, mediagebruik, culturele
smaak…
De buitenkant van de mens wordt sociaal vormgegeven, want ondanks
de diverse lifestyles blijft er 1 duidelijk voorbeeld van een vrouwen- of
mannenlichaam.
Bv trends op tiktok, we worden dus beïnvloed door het internet. Terwijl
jij misschien denkt dat je kledingstijl je eigen idee is, maar iedereen heeft
die kleren
Via massamedia dringen de nieuwe cultuur- en lichaamsidealen door
tot de bevolking. Zodra het zover is, verliezen ze hun trendy karakter. De
elites moeten dan een nieuwe look vinden om zich te onderscheiden van
de massa
Bv paardje was vroeger een luxemerk, maar nu draagt de normale
mens dat ook dus moeten ze een ander mooi merk vinden.
, Conspicious consumption: de elite onderscheiden zich niet langer meer
door het kinkomen of de materiele consumptie, maar a.d.h.v. subtiele
vormen van consumptie – Veblen.
Bv ik leef super duurzaam, we moeten meer yoga doen, …
1.4 Over liefde
Mensen huwen meestal iemand binnen hetzelfde sociale milieu
(dezelfde religie, overtuiging, etnische herkomst, opleiding, …). Met
iemand uit dezelfde groep is het makkelijker praten + het risico op
conflicten is kleiner.
Er is ook sociale druk v/d omgeving, het is ook mogelijk om je partner in
eigen kring te ontmoeten.
In de wereld worden er ere-moorden gepleegd omdat sommige koppels
ingaan tegen de cultuur en gemeenschap.
Geschiedenis = evolutie rol kerngezin, emancipatie
vrouw, superdiversiteit, …
Biografie = partnerkeuze
Sociale structuur = sociale klasse, cultuur, …
1.5 Contigent maar niet arbitrair?
Alles is contigent, maar niet arbitrair – Elchardus, Spruyt, Vanroelen
=> ALLES IS ZOALS VANDAAG IS, MAAR DAT IS NIET TOEVALLIG ZO
Contigent: niet noodzakelijk Het had anders kunnen zijn dan
nu.
Bv hoe we elkaar begroeten, hoe we werken, … we denken nu zo maar
we hadden het ook anders kunnen doen.
Niet arbitrair: niet willekeurig
Het is niet omdat we ons zo organiseren dat het toevallig is, er is een
historisch proces
Bv we hebben ooit beslist om rechts te rijden, dat is een keuze die we
gemaakt hebben maar het moet niet. We hadden ook voor links kunnen
kiezen, maar dat is niet willekeurig gekomen. Er zit een redenering achter,
vergaderingen, …
HOOFDSTUK 1: OP ONTDEKKINGSTOCHT DOOR EEN BEKEND GEBIED,
OVER DE EIGEN AARD V/D SL
Sociologie: samenlevingskunde socius > Latijn = metgezel
logos > Grieks = kennis
Sociologen willen meer weten over hoe mensen SL in allerhande sociale
verbanden en wat kenmerkend is voor die SL-verbanden.
1 Het dagelijkse leven door de bril v/d socioloog
Onze dagelijkse waarnemingen geven niet altijd weer wat er werkelijk
gebeurt.
Als je puur kijkt naar wat je ziet, het G, dan ga je nooit het G van mensen
echt kunnen begrijpen. Je gaat een oppervlakkige verklaring kunnen
geven… Je moet verder kijken, wat breder kijken (bv in welke context
leeft die persoon, wat zijn de motivaties van die persoon, …) en vooral
kritische vragen stellen aan elkaar.
Sociologische verbeelding: het BWZ dat onze individuele ervarings- en
belevingswereld verband houdt met de bredere SL – Mills
‘Loskomen van je eigen perspectief, je zet een stapje achteruit en je stelt
de wrm-vraag’
Een individuele ervaring i/d SL is vaak geen individuele ervaring want als
je die ervaring 100x hoort van anderen, dan is het beïnvloedt door andere
beslissingen in de SL
bv als je werkloos bent kan je dat individueel voelen, maar als er veel
zijn in een leeftijdsgroep dan moet je eens verder kijken
Sociologische verbeelding bestaat uit 3 componenten (processen waar je
rekening mee moet houden):
1. Geschiedenis
Leert ons hoe de SL tot stand kwam en hoe ze verandert. We
moeten het verleden kennen om te begrijpen wat er vandaag
gebeurt.
bv onderwijs is er niet plots gekomen
2. Biografie
Gebeurtenissen in ons persoonlijke leven die ons hebben gemaakt
tot wie we zijn als sociaal wezen. Kijken naar patronen… ‘hoe komt
, het dat mensen vluchten, vrouwen later zwanger worden’ –allemaal
keuzes die mensen maken in hun leven
bv kiezen om ortho te doen, scheiden, veranderen van job, …
3. Sociale structuur
De instituties die ons leven bepalen
Bv kerk, politieke partijen, vakbonden, ondernemingen, scholen,
…
1.1 Over eten en drinken
Op het eerste zicht zijn eten en drinken primaire behoeften en heeft de SL
daar weinig mee te maken, maar toch eten en drinken we op andere
manieren.
Bv Westerlingen eten met mes en vork, Indiërs eten met handen, …
Ook binnen dezelfde SL treffen we verschillen aan
Bv niet iedereen bruncht op zondag en niet iedereen eet om 8u.
Door naar de manier van eten te kijken, worden sociale patronen
zichtbaar.
Alleen de kookboeken getuigen van de verandering in sociale patronen.
Statussymbool: een teken dat niet functioneel wordt gebruikt, maar als
verwijzing naar rijkdom, macht en prestige.
Niet alleen de MTS rol van eten is veranderd, maar ook drinken
Bv koffie was vroeger heel normaal, nu wordt koffie als ‘sexy’ gezien.
Koffie is niet langer om dorst te lessen of om wakker te blijven, maar het is
een deel van onze sociale rituelen.
Geschiedenis = verandering in voedingsindustrie,
productie, transport
Biografie = voedingspatroon
Sociale structuur = sociale klasse, cultuur, trends,
…
1.2 Over sport
Sport is een drager van symbolische codes van smaken en leefstijlen.
,‘hogere’ sporten drukken ‘distance en finesse’ uit: lichaamscontact
wordt vermeden door het gebruik van hulpmiddelen die afstandelijkheid
suggereren.
Bv hockey met hockeysticks, tennis met rackets, golf, surfen met
surfboard, skiën, …
Sporten die bij de arbeidsklasse hebben meer een lijf-aan-lijfgevechten
‘blood sports’ evolueerde meer en meer, het vormde een onderdeel van
de algemene disciplinering van de arbeidersklasse.
Sport is geen individuele keuze want het wordt door de SL beslist, je
hebt een positie. Want als jij tot een exclusieve golfclub behoort, dan
kom je sowieso machtiger en rijker over.
Geschiedenis = evolutie van betekenis, standing
van sport (sociale klassen)
Biografie = sport
Sociale structuur = sociale klasse, cultuur, trends
1.3 Over lifestyle en lijfstijl
Levensstijl: hoe je in het leven staat, wat je denkt en belangrijk vindt,
jouw muziekvoorkeuren, vrijetijdsbesteding, mediagebruik, culturele
smaak…
De buitenkant van de mens wordt sociaal vormgegeven, want ondanks
de diverse lifestyles blijft er 1 duidelijk voorbeeld van een vrouwen- of
mannenlichaam.
Bv trends op tiktok, we worden dus beïnvloed door het internet. Terwijl
jij misschien denkt dat je kledingstijl je eigen idee is, maar iedereen heeft
die kleren
Via massamedia dringen de nieuwe cultuur- en lichaamsidealen door
tot de bevolking. Zodra het zover is, verliezen ze hun trendy karakter. De
elites moeten dan een nieuwe look vinden om zich te onderscheiden van
de massa
Bv paardje was vroeger een luxemerk, maar nu draagt de normale
mens dat ook dus moeten ze een ander mooi merk vinden.
, Conspicious consumption: de elite onderscheiden zich niet langer meer
door het kinkomen of de materiele consumptie, maar a.d.h.v. subtiele
vormen van consumptie – Veblen.
Bv ik leef super duurzaam, we moeten meer yoga doen, …
1.4 Over liefde
Mensen huwen meestal iemand binnen hetzelfde sociale milieu
(dezelfde religie, overtuiging, etnische herkomst, opleiding, …). Met
iemand uit dezelfde groep is het makkelijker praten + het risico op
conflicten is kleiner.
Er is ook sociale druk v/d omgeving, het is ook mogelijk om je partner in
eigen kring te ontmoeten.
In de wereld worden er ere-moorden gepleegd omdat sommige koppels
ingaan tegen de cultuur en gemeenschap.
Geschiedenis = evolutie rol kerngezin, emancipatie
vrouw, superdiversiteit, …
Biografie = partnerkeuze
Sociale structuur = sociale klasse, cultuur, …
1.5 Contigent maar niet arbitrair?
Alles is contigent, maar niet arbitrair – Elchardus, Spruyt, Vanroelen
=> ALLES IS ZOALS VANDAAG IS, MAAR DAT IS NIET TOEVALLIG ZO
Contigent: niet noodzakelijk Het had anders kunnen zijn dan
nu.
Bv hoe we elkaar begroeten, hoe we werken, … we denken nu zo maar
we hadden het ook anders kunnen doen.
Niet arbitrair: niet willekeurig
Het is niet omdat we ons zo organiseren dat het toevallig is, er is een
historisch proces
Bv we hebben ooit beslist om rechts te rijden, dat is een keuze die we
gemaakt hebben maar het moet niet. We hadden ook voor links kunnen
kiezen, maar dat is niet willekeurig gekomen. Er zit een redenering achter,
vergaderingen, …
