Hoofdstuk 1: de verbintenis: begrip,
kenmerken en soorten
Inhoud
1. Algemene inleiding.............................................................................................................................2
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht..........................................................................2
2.1. Situering in het recht...................................................................................................................2
2.2. Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving.............................................4
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenissen..................................6
3.1. Hele begrip verbintenis................................................................................................................6
3.2. Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis......................................................................6
3.2.1. Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen....................................................6
3.2.2. Een verbintenis is afdwingbaar.............................................................................................8
4. De bronnen van verbintenissen........................................................................................................10
5. Indeling van verbintenissen..............................................................................................................13
5.1. Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan.........................................................................14
5.2. Verbintenis van hun aard...........................................................................................................15
5.2.1. Verbintenis met economische karakter – verbintenis met een burgerlijk karakter.............15
5.2.2. Verbintenis met persoonsgebonden karakter (intuitu personae).......................................16
5.3. Verbintenissen en hun voorwerp...............................................................................................16
5.3.1. Verbintenissen om iets te doen, om iets niet doen, om iets te geven of om iets te
garanderen...................................................................................................................................17
5.3.2. Resultaatverbintenissen versus inspanningenverbintenissen.............................................18
5.3.3. Verbintenissen met een deelbaar voorwerp en verbintenissen met een ondeelbaar
voorwerp......................................................................................................................................20
5.3.4. Verbintenissen met pluraliteit van voorwaarden................................................................21
5.3.5. Hoofdverbintenissen en secundaire verbintenissen...........................................................21
6. Verbintenissen met pluraliteit van subjecten (moeilijk!!!)................................................................22
6.1.1. Het beginsel van de deelbare verbintenissen.....................................................................23
6.1.2. Hoofdelijke verbintenissen..................................................................................................24
6.1.3. Ondeelbare verbintenissen.................................................................................................26
6.1.4. Verbintenissen in Solidium..................................................................................................26
6.2. Verbintenissen met bijzondere modaliteiten.............................................................................28
6.2.1. Voorwaardelijke verbintenissen (vraag hulp aan mama!!)..................................................28
6.2.2. Verbintenissen met tijdsbepaling........................................................................................31
1
,1. Algemene inleiding
Verbintenis is een juridische (je kan het afdwingen) verplicht van 1 persoon tegen over een ander
persoon.
Het is een verhouding tussen twee personen, het is ook aansprakelijk
Om iets te geven
Om iets doen
Om iets te laten
Vorderingsrecht is recht om iets te eisen van een andere persoon.
Vb: Dia 19-22
I. Als kinderen iets fout hebben gedaan, zijn de ouders en kinderen beide verantwoordelijk
voor de daden dat het kind doet. Dus als kinderen iets fout doen worden ze beide
gestraft, ouders zijn verplicht om hun kinderen goed op te voeden.
II. Als er een beloning word gegeven voor het vinden van een verloren dier. Het is een
eenzijdige rechtshandeling, voor geld.
III. Bpost krijgt 100.000 euro per maand van de overheid voor 5j in de plaats van per jaar.
Het is een onverschuldigde betaling, dat betekend eigenlijk geld waar je geen recht op
hebt. Ze hebben dus een verbintenis om terug te betalen. Het is een rechtsfeit en is er
dus geen contract van de toepassing.
IV. Voor het reserveren van een honden pension mogen ze vergoeding eisen.
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht
2.1. Situering in het recht
Publiekrecht
Regels in verhouding met partijen
2
, Er zijn geen dominante partijen van toepassing. Dit moet dus gebeuren door een
andere partij en niet de overheid zelf.
Het is aanvullend recht, dit beteken dat je er mag van afwijken met de bijkomende
afspraken,..
Privaatrecht:
Organisatie overheid
Verhouding tussen overheid en particulier
Verbintenis is een van de basistakken. Het bevat dus elementaire regels over juridhe
verplichtingen tussen personen. Ook vallen er wel veel andere takken onder.
"Het is een rechtsgebied dat aanvullend werkt ten opzichte van het publiekrecht.
Dus, indien er geen bijzondere regel van toepassing is in het publiekrecht, kan het
verbintenissenrecht aanvullend werken. We kunnen alles van verbintenissenrecht
terugvinden in het burgerlijk wetboek. Wel was er vroeger een continuïteit maar nu
is er een evolutie in. Dit komt omdat er een belang aan rechtspraak/ leer is,
wetgevende iniatieven en er zijn altijd bijkomende wetten.
Om dat de machtsverhoudingen in
verbintenissenrecht erg wisselend kan zijn
van gelijkwaardig kennisniveau tot
ongelijkwaardig. Daarom word er soms
mechanismen ingebouwd om zo de
ongelijkwaardigheid tussen partijen te
verminderen.
We kunnen alles van verbindenisrecht
terugvinden in het burgerlijk wetboek,
momenteel hebben we er twee:
De eerste was van 1804, sinds 2019
hebben we een nieuwe. Wel zijn veel delen ongewijzigd gebleven.
Rechtshandelingen en feiten voor 1/1/2019 moeten nog worden toegepast met het oud burgerlijk
wetboek. Maar ook de toekomst gevolge van deze handelingen of feiten.
We moeten dus echt kijken naar de datum van de inwerkingtreding en de eventuele
overgangsbepaling. Wel kan er van afgeweken worden en overeenkomsten dat zij meteen de nieuwe
regelgeving willen.
Oud bw (boek8) alles van bewijs valt weg, dit is omdat het anders te veel is voor aan te pakken, ze
doen boek per boek.
3
, 2.2. Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving
Enkele begrippen
Begrippen Uitleg
Rechtshandelingen zijn uitingen om rechtshandelingen te creëren.
is een wilsuiting van een persoon die gewild is
een rechtshandelingen wilt creëren.
wilsuiting voor rechtshandigen te creëren
Rechtsfeit gebeurtenis of een toestand waaraan een het
recht een gevog koppelt
Een wilsuiting die er precies is om - Een aanbod doen
rechtgevolgen te creëren ( 3 maal gezegd!! ). betekend dan ook dat
je deze tot stand moet
houden =
rechtshandeling
- Enge zin = niet gewild
heeft maar toch zijn
gebeurd. Door
toevallige
omstandigheden.
Alle personen zijn handelingen en rechts - Persoon = natuurlijk
bekwaam buiten de wet anders bepaald persoon = fysiek
persoon = mensen van
vlees en bloed “zoals u
en ik””
- Rechtspersonen =
drager van rechten en
plichten ( zoals
gesloten
vennootschap, VZW,.. )
dat zijn organisaties
van rechten en
plichten en kunnen dus
4
kenmerken en soorten
Inhoud
1. Algemene inleiding.............................................................................................................................2
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht..........................................................................2
2.1. Situering in het recht...................................................................................................................2
2.2. Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving.............................................4
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen van de verbintenissen..................................6
3.1. Hele begrip verbintenis................................................................................................................6
3.2. Karakteristieke eigenschappen van de verbintenis......................................................................6
3.2.1. Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen....................................................6
3.2.2. Een verbintenis is afdwingbaar.............................................................................................8
4. De bronnen van verbintenissen........................................................................................................10
5. Indeling van verbintenissen..............................................................................................................13
5.1. Verbintenissen en de bron waaruit zij ontstaan.........................................................................14
5.2. Verbintenis van hun aard...........................................................................................................15
5.2.1. Verbintenis met economische karakter – verbintenis met een burgerlijk karakter.............15
5.2.2. Verbintenis met persoonsgebonden karakter (intuitu personae).......................................16
5.3. Verbintenissen en hun voorwerp...............................................................................................16
5.3.1. Verbintenissen om iets te doen, om iets niet doen, om iets te geven of om iets te
garanderen...................................................................................................................................17
5.3.2. Resultaatverbintenissen versus inspanningenverbintenissen.............................................18
5.3.3. Verbintenissen met een deelbaar voorwerp en verbintenissen met een ondeelbaar
voorwerp......................................................................................................................................20
5.3.4. Verbintenissen met pluraliteit van voorwaarden................................................................21
5.3.5. Hoofdverbintenissen en secundaire verbintenissen...........................................................21
6. Verbintenissen met pluraliteit van subjecten (moeilijk!!!)................................................................22
6.1.1. Het beginsel van de deelbare verbintenissen.....................................................................23
6.1.2. Hoofdelijke verbintenissen..................................................................................................24
6.1.3. Ondeelbare verbintenissen.................................................................................................26
6.1.4. Verbintenissen in Solidium..................................................................................................26
6.2. Verbintenissen met bijzondere modaliteiten.............................................................................28
6.2.1. Voorwaardelijke verbintenissen (vraag hulp aan mama!!)..................................................28
6.2.2. Verbintenissen met tijdsbepaling........................................................................................31
1
,1. Algemene inleiding
Verbintenis is een juridische (je kan het afdwingen) verplicht van 1 persoon tegen over een ander
persoon.
Het is een verhouding tussen twee personen, het is ook aansprakelijk
Om iets te geven
Om iets doen
Om iets te laten
Vorderingsrecht is recht om iets te eisen van een andere persoon.
Vb: Dia 19-22
I. Als kinderen iets fout hebben gedaan, zijn de ouders en kinderen beide verantwoordelijk
voor de daden dat het kind doet. Dus als kinderen iets fout doen worden ze beide
gestraft, ouders zijn verplicht om hun kinderen goed op te voeden.
II. Als er een beloning word gegeven voor het vinden van een verloren dier. Het is een
eenzijdige rechtshandeling, voor geld.
III. Bpost krijgt 100.000 euro per maand van de overheid voor 5j in de plaats van per jaar.
Het is een onverschuldigde betaling, dat betekend eigenlijk geld waar je geen recht op
hebt. Ze hebben dus een verbintenis om terug te betalen. Het is een rechtsfeit en is er
dus geen contract van de toepassing.
IV. Voor het reserveren van een honden pension mogen ze vergoeding eisen.
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht
2.1. Situering in het recht
Publiekrecht
Regels in verhouding met partijen
2
, Er zijn geen dominante partijen van toepassing. Dit moet dus gebeuren door een
andere partij en niet de overheid zelf.
Het is aanvullend recht, dit beteken dat je er mag van afwijken met de bijkomende
afspraken,..
Privaatrecht:
Organisatie overheid
Verhouding tussen overheid en particulier
Verbintenis is een van de basistakken. Het bevat dus elementaire regels over juridhe
verplichtingen tussen personen. Ook vallen er wel veel andere takken onder.
"Het is een rechtsgebied dat aanvullend werkt ten opzichte van het publiekrecht.
Dus, indien er geen bijzondere regel van toepassing is in het publiekrecht, kan het
verbintenissenrecht aanvullend werken. We kunnen alles van verbintenissenrecht
terugvinden in het burgerlijk wetboek. Wel was er vroeger een continuïteit maar nu
is er een evolutie in. Dit komt omdat er een belang aan rechtspraak/ leer is,
wetgevende iniatieven en er zijn altijd bijkomende wetten.
Om dat de machtsverhoudingen in
verbintenissenrecht erg wisselend kan zijn
van gelijkwaardig kennisniveau tot
ongelijkwaardig. Daarom word er soms
mechanismen ingebouwd om zo de
ongelijkwaardigheid tussen partijen te
verminderen.
We kunnen alles van verbindenisrecht
terugvinden in het burgerlijk wetboek,
momenteel hebben we er twee:
De eerste was van 1804, sinds 2019
hebben we een nieuwe. Wel zijn veel delen ongewijzigd gebleven.
Rechtshandelingen en feiten voor 1/1/2019 moeten nog worden toegepast met het oud burgerlijk
wetboek. Maar ook de toekomst gevolge van deze handelingen of feiten.
We moeten dus echt kijken naar de datum van de inwerkingtreding en de eventuele
overgangsbepaling. Wel kan er van afgeweken worden en overeenkomsten dat zij meteen de nieuwe
regelgeving willen.
Oud bw (boek8) alles van bewijs valt weg, dit is omdat het anders te veel is voor aan te pakken, ze
doen boek per boek.
3
, 2.2. Vindplaats van het verbintenissenrecht in de Belgische wetgeving
Enkele begrippen
Begrippen Uitleg
Rechtshandelingen zijn uitingen om rechtshandelingen te creëren.
is een wilsuiting van een persoon die gewild is
een rechtshandelingen wilt creëren.
wilsuiting voor rechtshandigen te creëren
Rechtsfeit gebeurtenis of een toestand waaraan een het
recht een gevog koppelt
Een wilsuiting die er precies is om - Een aanbod doen
rechtgevolgen te creëren ( 3 maal gezegd!! ). betekend dan ook dat
je deze tot stand moet
houden =
rechtshandeling
- Enge zin = niet gewild
heeft maar toch zijn
gebeurd. Door
toevallige
omstandigheden.
Alle personen zijn handelingen en rechts - Persoon = natuurlijk
bekwaam buiten de wet anders bepaald persoon = fysiek
persoon = mensen van
vlees en bloed “zoals u
en ik””
- Rechtspersonen =
drager van rechten en
plichten ( zoals
gesloten
vennootschap, VZW,.. )
dat zijn organisaties
van rechten en
plichten en kunnen dus
4
