2024-
2025
Revalidatie en
kinesitherapie van het
cardiovasculair
systeem
PROF.H. DEMEYER
,METABOLE AANDOENINGEN
1. OBESITAS
1.1. Definitie
Gebaseerd op BMI of verhoogde buikomtrek.
A) BMI
= gewicht (kg) / lengte (m2).
- Wordt het meeste gebruikt.
- Maar: houdt geen rekening met de lichaamslengte.
Cut-off waarden:
BMI
<18.5 Ondergewicht
18.5-25 Normaal
25-30 Overgewicht
30-40 Obees
>40 Morbide obees
Bij kinderen:
- <5 jaar: gewicht tov lengte
o Interpretatie: afwijking tov de mediaan (het gemiddelde).
- 5-19 jaar: BMI tov leeftijd
o Interpretatie tov mediaan.
>1 z-score hoger = overgewicht
>2 z-scores hoger = obesitas.
B) Visceraal vet (buikomtrek)
1
,BMI geeft geen aanwijzingen over de verdeling van vetgehalte.
Buikomtrek geeft een idee van distributie van abdominaal (visceraal) vet
en is een betere voorspelling van cardiovasculaire en metabole ziekten.
Cut-off waarden:
Buikomtrek
Mannen Vrouwen
<94 <80 Normaal
94-102 80-88 Verhoogd risico
>102 >88 Sterk verhoogd risico
1.2. Prevalentie (obesitas epidemie)
- Obesitas (BMI>30kg/m2)
o België: 20%
o Wereldwijd: 8 miljoen volwassen met obesitas.
- Overgewicht (BMI>25 kg/ m2)
o België: 57%
- Wereldwijd:
o 43% van volwassenen met overgewicht.
o 16% van volwassenen met obesitas.
- Sinds 1990:
o Verdubbeling van obesitas bij volwassenen.
o Verviervoudiging van obesitas bij adoloscenten.
1.3. Oorzaak
1) Dysbalans tussen inname en verbruik van energie.
Energie intake:
- Gemiddeld actieve man: 25000 cal
- Gemiddeld actieve vrouw: 2000 cal
2) Obesogene omgeving:
= Omgeving die zodanig ingericht is dat deze inactiviteit bevordert en
meer (en ongezond) eten stimuleert.
De etiologie van obesitas is complex en multifactorieel. Er zijn
verschillende factoren (biologische factoren en gedragingen) die beide
kanten van de energiebalans kunnen beïnvloeden.
3) Genetische vatbaarheid:
De mate van erfelijkheid van BMIl is hoog, variërend van 40-70%.
2
, Personen die genetisch meer vatbaar zijn zullen meer gewicht toenemen
in een obese omgeving. Obesitas is het resultaat van een genetische
predispositie in combinatie met obesogene omgeving.
Genetische vatbaarheid kan afgevlakt worden door een fysieke activieve
levensstijl aan te nemen.
Er is niet heel veel verschil tussen in BMI tussen de mensen die vatbaar
zijn en de mensen die niet vatbaar zijn, maar mensen die vatbaar zijn
zullen een grotere BMI stijging hebben in een obese omgeving, dan
mensen die niet vatbaar
zijn.
1.4. Gevolgen
Verhoogd risico op niet overdraagbare aandoeningen (non-
communicable disease).
- Cardiovasculaire aandoeningen (hypertensie, dyslipidemie).
- Diabetes type 2.
- Musculoskeletale problemen (OA)
- Slaapproblemen (obstructief slaapapneu)
- Sommige kankers
- Leververvetting
- Mentale problemen
1.5. Metabool gezonde obesitas
= Personen die obees zijn maar zonder dyslipidemie, hyperglycemie/
diabetes mellitus of hypertensie.
= ‘fat but fit’
Risico op het ontwikkelen van cardiometabole aandoeningen is lager dan
metabool ongezonde personen, maar nog steeds hoger dan personen met
een gezond BMI.
3
2025
Revalidatie en
kinesitherapie van het
cardiovasculair
systeem
PROF.H. DEMEYER
,METABOLE AANDOENINGEN
1. OBESITAS
1.1. Definitie
Gebaseerd op BMI of verhoogde buikomtrek.
A) BMI
= gewicht (kg) / lengte (m2).
- Wordt het meeste gebruikt.
- Maar: houdt geen rekening met de lichaamslengte.
Cut-off waarden:
BMI
<18.5 Ondergewicht
18.5-25 Normaal
25-30 Overgewicht
30-40 Obees
>40 Morbide obees
Bij kinderen:
- <5 jaar: gewicht tov lengte
o Interpretatie: afwijking tov de mediaan (het gemiddelde).
- 5-19 jaar: BMI tov leeftijd
o Interpretatie tov mediaan.
>1 z-score hoger = overgewicht
>2 z-scores hoger = obesitas.
B) Visceraal vet (buikomtrek)
1
,BMI geeft geen aanwijzingen over de verdeling van vetgehalte.
Buikomtrek geeft een idee van distributie van abdominaal (visceraal) vet
en is een betere voorspelling van cardiovasculaire en metabole ziekten.
Cut-off waarden:
Buikomtrek
Mannen Vrouwen
<94 <80 Normaal
94-102 80-88 Verhoogd risico
>102 >88 Sterk verhoogd risico
1.2. Prevalentie (obesitas epidemie)
- Obesitas (BMI>30kg/m2)
o België: 20%
o Wereldwijd: 8 miljoen volwassen met obesitas.
- Overgewicht (BMI>25 kg/ m2)
o België: 57%
- Wereldwijd:
o 43% van volwassenen met overgewicht.
o 16% van volwassenen met obesitas.
- Sinds 1990:
o Verdubbeling van obesitas bij volwassenen.
o Verviervoudiging van obesitas bij adoloscenten.
1.3. Oorzaak
1) Dysbalans tussen inname en verbruik van energie.
Energie intake:
- Gemiddeld actieve man: 25000 cal
- Gemiddeld actieve vrouw: 2000 cal
2) Obesogene omgeving:
= Omgeving die zodanig ingericht is dat deze inactiviteit bevordert en
meer (en ongezond) eten stimuleert.
De etiologie van obesitas is complex en multifactorieel. Er zijn
verschillende factoren (biologische factoren en gedragingen) die beide
kanten van de energiebalans kunnen beïnvloeden.
3) Genetische vatbaarheid:
De mate van erfelijkheid van BMIl is hoog, variërend van 40-70%.
2
, Personen die genetisch meer vatbaar zijn zullen meer gewicht toenemen
in een obese omgeving. Obesitas is het resultaat van een genetische
predispositie in combinatie met obesogene omgeving.
Genetische vatbaarheid kan afgevlakt worden door een fysieke activieve
levensstijl aan te nemen.
Er is niet heel veel verschil tussen in BMI tussen de mensen die vatbaar
zijn en de mensen die niet vatbaar zijn, maar mensen die vatbaar zijn
zullen een grotere BMI stijging hebben in een obese omgeving, dan
mensen die niet vatbaar
zijn.
1.4. Gevolgen
Verhoogd risico op niet overdraagbare aandoeningen (non-
communicable disease).
- Cardiovasculaire aandoeningen (hypertensie, dyslipidemie).
- Diabetes type 2.
- Musculoskeletale problemen (OA)
- Slaapproblemen (obstructief slaapapneu)
- Sommige kankers
- Leververvetting
- Mentale problemen
1.5. Metabool gezonde obesitas
= Personen die obees zijn maar zonder dyslipidemie, hyperglycemie/
diabetes mellitus of hypertensie.
= ‘fat but fit’
Risico op het ontwikkelen van cardiometabole aandoeningen is lager dan
metabool ongezonde personen, maar nog steeds hoger dan personen met
een gezond BMI.
3
