Visual basics
ontwerpanalyse: systematisch onderzoeken van visuele en functionele
aspecten van een ontwerp → begrijpen hoe vormgeving en inhoud de
boodschap en gebruikerservaring beïnvloeden
⇒ doel = ontwikkelen van inzicht
ontwerp keuzes ⇒ beter onderbouwd worden
helpt bij beoordelen van bestaande ontwerpen
bewuste en effectieve beslissingen nemen in eigen werk
vergroot inzicht + draagt bij aan gebruiksvriendelijke ontwerpen
📎 mediatoepassing heeft specifieke eigenschappen die invloed hebben
op hoe een boodschap w overgebracht + ervaren ⇒ begrijpen hiervan
= ‼️om ontwerp doeltreffend af te stemmen op doel en publiek
bv: flyer vs digitale advertentie, luxueuze uitnodiging vs standaard
email
Analyse-methode van visual basics
context, gebruiker, medium, ontwerpkeuzes en reflectie
→ vormen samen één denkkader: ontwerp kan enkel begrepen worden wanneer
de elementen in onderliggende samenhang w geanalyseerd
1. context: situatie vh ontwerp
de omstandigheden waarin een ontwerp w waargenomen/gebruikt
fysiek en digitaal
bepaalt hoe een ontwerp w gelezen + hoeveel aandacht het krijgt
kijkduur, afstand, beweging, concentratie en visuele concurrentie = ‼️rol
affiche in drukke straat functioneert anders dan een interface die langdurig w
gebruikt
Visual basics 1
, 2. gebruiker: voor wie w er ontworpen?
ontwerpen bestaan altijd voor een gebruiker ≠ abstract of algemeen ⇒
concreet en gesitueerd
onderzoeken hoe een ontwerp inspeelt op verwachtingen, voorkennis en
beperkingen vd gebruiker
3. medium: drager v communicatie
het kanaal waarmee de boodschap w gecommuniceerd
medium = specifieke eigenschappen en beperkingen ⇒ rechtsreeks invloed
hebben op ontwerpbeslissingen
verschil in formaat, interactiemogelijkheden, tijdsduur en mate v controle
door de gebruiker
4. ontwerpkeuzes: vorm in functie v gebruik
typografie, beeldgebruik, kleur en compositie
elke ontwerpbeslissing w bekeken in relatie tot de situatie waarin ze
functioneert
centrale vraag = wat een keuze doet voor de gebruiker, in de specifieke
context + specifiek medium
niet enkel welke keuzes → waarom de keuzes effectief zijn binnen de
omstandigheden
5. reflectie: van analyse naar inzicht
essentieel onderdeel vd methode
analyse w samengebracht + vertaald naar inzicht
analyse w een actief onderdeel vh ontwerpproces
Klein drukwerk
flyers, postkaartjes, visitekaartjes, …
eenvoudig en laagdrempelig
Visual basics 2
, snelle en directe informatie overbrengen
vraagt aandacht
vaak lokaal en gericht
w altijd bepaald door context en gebruik: waar het w verspreid, wie het
ontvangt en wat het moet communiceren
Drukwerk
flyer
papieren advertentie bedoelt voor brede verspreiding
openbare plaatsen of per post → doel = groot publiek bereiken
vast onderdeel v communicatie in de maatschappij
een vd goedkoopste vormen v drukwerk
combinatie v grafisch ontwerp, kleurgebruik en boodschap = krachtig
medium = informerend en overtuigend
vb: flyers in clubcultuur: visuele en culturele id v feesten/nachtclubs →
promotiemiddel + artistieke expressie
politieke invloed
17e eeuw: pamfletten = ‼️printmedia in Europa
18e eeuw: pamflet Common Sense (Thomas Paine) = grote impact op
Amerikaanse revolutie
19e eeuw: flyers → speelden een rol in afschaffing vd slavernij
20e eeuw: flyers → bijdrage vrouwenrechtenbeweging + strijd voor
stemrecht
tijdens wereldoorlogen w flyers en posters ingezet → propaganda,
rekrutering en verspreiding v ideologieën → bommen ontworpen om flyers
efficiënt te verspreiden
Visual basics 3
, 📎 flyer → afgeleid vh werkwoord ‘to fly’ ⇒ verwijst naar de fysieke
verspreiding door de lucht + de snelheid waarmee de boodschap w
overgebracht + korte en krachtige informatie die aandacht vh publiek
moet trekken
flyers in de moderne tijd
opkomst digitale marketing → flyer blijft impactvol communicatiemiddel
manier v verspreiden verandert → flyer blijft relevant en doeltreffend om
snel een boodschap over te brengen
postkaart
standaard: 100 x 150mm (A6), recto-verso
recto = beeld
communicatiemiddel + verzamelobject
weinig tekst: korte boodschap of quote
souvenir, reclame-item, klein kunstwerk
visitekaartje
compact en krachtig communicatiemiddel
standaard: 85 x 55mm, recto-verso → kunnen creatief afwijken in vorm en
grootte
bevatten essentiële informatie: naam, functie, contactgegevens, logo, …
hedendaags → QR-codes, interactieve elementen, …
stijl = vaak directe weerspiegeling vd persoonlijkheid/branding vd drager
uitstraling w bepaald door keuze v papiergrammage en afwerking
bv: luxe = goudfolie, reliëf, …
Klein drukwerk binnen een communicatiesysteem
ontwerper → niet enkel naar het individuele object kijken, maar naar de
samenhang tussen alle communicatiemiddelen
Visual basics 4
ontwerpanalyse: systematisch onderzoeken van visuele en functionele
aspecten van een ontwerp → begrijpen hoe vormgeving en inhoud de
boodschap en gebruikerservaring beïnvloeden
⇒ doel = ontwikkelen van inzicht
ontwerp keuzes ⇒ beter onderbouwd worden
helpt bij beoordelen van bestaande ontwerpen
bewuste en effectieve beslissingen nemen in eigen werk
vergroot inzicht + draagt bij aan gebruiksvriendelijke ontwerpen
📎 mediatoepassing heeft specifieke eigenschappen die invloed hebben
op hoe een boodschap w overgebracht + ervaren ⇒ begrijpen hiervan
= ‼️om ontwerp doeltreffend af te stemmen op doel en publiek
bv: flyer vs digitale advertentie, luxueuze uitnodiging vs standaard
Analyse-methode van visual basics
context, gebruiker, medium, ontwerpkeuzes en reflectie
→ vormen samen één denkkader: ontwerp kan enkel begrepen worden wanneer
de elementen in onderliggende samenhang w geanalyseerd
1. context: situatie vh ontwerp
de omstandigheden waarin een ontwerp w waargenomen/gebruikt
fysiek en digitaal
bepaalt hoe een ontwerp w gelezen + hoeveel aandacht het krijgt
kijkduur, afstand, beweging, concentratie en visuele concurrentie = ‼️rol
affiche in drukke straat functioneert anders dan een interface die langdurig w
gebruikt
Visual basics 1
, 2. gebruiker: voor wie w er ontworpen?
ontwerpen bestaan altijd voor een gebruiker ≠ abstract of algemeen ⇒
concreet en gesitueerd
onderzoeken hoe een ontwerp inspeelt op verwachtingen, voorkennis en
beperkingen vd gebruiker
3. medium: drager v communicatie
het kanaal waarmee de boodschap w gecommuniceerd
medium = specifieke eigenschappen en beperkingen ⇒ rechtsreeks invloed
hebben op ontwerpbeslissingen
verschil in formaat, interactiemogelijkheden, tijdsduur en mate v controle
door de gebruiker
4. ontwerpkeuzes: vorm in functie v gebruik
typografie, beeldgebruik, kleur en compositie
elke ontwerpbeslissing w bekeken in relatie tot de situatie waarin ze
functioneert
centrale vraag = wat een keuze doet voor de gebruiker, in de specifieke
context + specifiek medium
niet enkel welke keuzes → waarom de keuzes effectief zijn binnen de
omstandigheden
5. reflectie: van analyse naar inzicht
essentieel onderdeel vd methode
analyse w samengebracht + vertaald naar inzicht
analyse w een actief onderdeel vh ontwerpproces
Klein drukwerk
flyers, postkaartjes, visitekaartjes, …
eenvoudig en laagdrempelig
Visual basics 2
, snelle en directe informatie overbrengen
vraagt aandacht
vaak lokaal en gericht
w altijd bepaald door context en gebruik: waar het w verspreid, wie het
ontvangt en wat het moet communiceren
Drukwerk
flyer
papieren advertentie bedoelt voor brede verspreiding
openbare plaatsen of per post → doel = groot publiek bereiken
vast onderdeel v communicatie in de maatschappij
een vd goedkoopste vormen v drukwerk
combinatie v grafisch ontwerp, kleurgebruik en boodschap = krachtig
medium = informerend en overtuigend
vb: flyers in clubcultuur: visuele en culturele id v feesten/nachtclubs →
promotiemiddel + artistieke expressie
politieke invloed
17e eeuw: pamfletten = ‼️printmedia in Europa
18e eeuw: pamflet Common Sense (Thomas Paine) = grote impact op
Amerikaanse revolutie
19e eeuw: flyers → speelden een rol in afschaffing vd slavernij
20e eeuw: flyers → bijdrage vrouwenrechtenbeweging + strijd voor
stemrecht
tijdens wereldoorlogen w flyers en posters ingezet → propaganda,
rekrutering en verspreiding v ideologieën → bommen ontworpen om flyers
efficiënt te verspreiden
Visual basics 3
, 📎 flyer → afgeleid vh werkwoord ‘to fly’ ⇒ verwijst naar de fysieke
verspreiding door de lucht + de snelheid waarmee de boodschap w
overgebracht + korte en krachtige informatie die aandacht vh publiek
moet trekken
flyers in de moderne tijd
opkomst digitale marketing → flyer blijft impactvol communicatiemiddel
manier v verspreiden verandert → flyer blijft relevant en doeltreffend om
snel een boodschap over te brengen
postkaart
standaard: 100 x 150mm (A6), recto-verso
recto = beeld
communicatiemiddel + verzamelobject
weinig tekst: korte boodschap of quote
souvenir, reclame-item, klein kunstwerk
visitekaartje
compact en krachtig communicatiemiddel
standaard: 85 x 55mm, recto-verso → kunnen creatief afwijken in vorm en
grootte
bevatten essentiële informatie: naam, functie, contactgegevens, logo, …
hedendaags → QR-codes, interactieve elementen, …
stijl = vaak directe weerspiegeling vd persoonlijkheid/branding vd drager
uitstraling w bepaald door keuze v papiergrammage en afwerking
bv: luxe = goudfolie, reliëf, …
Klein drukwerk binnen een communicatiesysteem
ontwerper → niet enkel naar het individuele object kijken, maar naar de
samenhang tussen alle communicatiemiddelen
Visual basics 4
