VASTGOEDRECHT EGA
5. RECHTSHANDHAVING (BLAUW RECHTE)
PRIVAATRECHTELIJK PROCESRECHT LES 1
RECHTSMIDDELEN
Kernwoorden:
• eerste aanleg
• verzet
• beroep
• cassatie
EXTRA LEERSTOF: ALTERNATIEVE GESCHILLENOPLOSSING
bem iddeling verzoening arbitrage burgerrecht
elijke
procedure
BEMIDDELING: ART. 1723/1 GER.W. EV.
• De partijen doen een beroep op een neutrale, onafhankelijke en onpartijdige persoon: de
bemiddelaar. Hij komt niet tussenbeide als advocaat, noch als rechter of als arbiter. De
bemiddelaar probeert de partijen zelf een oplossing te laten uitwerken.
• Ongeacht zijn basisopleiding (jurist, architect, arts, psycholoog, boekhouder, landmeter,
vastgoedmakelaar, syndicus, ...) moet de bemiddelaar een specifieke opleiding ‘bemiddeling’
volgen.
•Volgens artikel 1727 Ger.W. kan enkel de Federale Bemiddelingscommissie een bemiddelaar
erkennen. Op die manier wordt het professionalisme van de bemiddelaar gegarandeerd.
Twee soorten:
1. Buitengerechtelijke: art. 1730 ev Ger.W.
gebeurt los van een gerechtelijke procedure.
De partijen kiezen er in onderlinge overeenstemming voor om een beroep te
doen op een derde (de bemiddelaar) om hen te helpen bij het oplossen van hun
geschil.
2. Gerechtelijke: art. 1734 Ger.W.
in het kader van een rechtszaak waarbij de rechter bemiddeling ambtshalve
kan bevelen, tenzij beide partijen zich ertegen verzetten.
Deze vorm van bemiddeling kan ook op verzoek van één of van beide partijen.
In dat geval wordt de gerechtelijke procedure opgeschort zodat de partijen via
bemiddeling samen een oplossing kunnen vinden voor het conflict
VERZOENING/MINNELIJKE SCHIKKING
• De verzoeningsprocedure wordt geregeld in artikel 731 tot en met 734 Ger.W..
• Het is een vrijwillige procedure tussen de partijen die een beroep doen op een neutrale derde
om te helpen hun geschil bij te leggen in een vertrouwelijk kader.
• De verzoener luistert naar elke partij en stelt daarna een oplossing voor. De partijen zijn vrij
om die oplossing al dan niet te aanvaarden. De verzoener doet dus geen uitspraak in het geschil
zoals een rechter dat zou doen.
• Een verzoening kan al dan niet plaatsvinden in het kader van een vordering voor een rechtbank.
In dat geval kan de verzoeningsprocedure gevoerd worden door de betrokken rechter, op
voorwaarde dat dat tot zijn bevoegdheden behoort.
1
,VERZOENING
• De eventuele oplossing wordt vervolgens op schrift gesteld.
• Mislukt de verzoeningspoging, dan kan nog steeds een arbitrageprocedure worden gestart of
naar de rechtbank worden gegaan.
• Er bestaan geen algemene modeldocumenten voor verzoening (zoals bijvoorbeeld algemene
typeclausules waarbij in geval van geschil een instantie wordt aangeduid die als verzoener
optreedt).
ARBITRAGE
• De arbitrageprocedure wordt gedefinieerd door, artikel 1676 tot en met 1723 Ger.W..
• Deze strikte procedure vereist dat de partijen de procedure schriftelijk aanvaarden (via een
arbitrageovereenkomst op te stellen op het moment dat het geschil zich voordoet tenzij een
arbitrageclausule reeds vanaf het begin werd opgenomen in de algemene voorwaarden van het
contract tussen de partijen).
• Normaal is een vordering voor de rechtbank niet mogelijk wanneer een arbitrageprocedure
werd opgestart, tenzij de arbitrageovereenkomst afgelopen of onregelmatig is.
• De arbiter (arbiters) wordt (worden) aangewezen door de partijen. In het geval er meerdere
arbiters zijn, vormen zij een college.
• De arbiter (arbiters) stelt (stellen) zijn (hun) beslissing op schrift. Die beslissing noemt men de
“arbitrale uitspraak” en moet door de arbiter (arbiters) ondertekend worden. De beslissing
over het geschil wordt dus door de arbiter(s)genomen, en niet door de partijen.
• De uitspraak moet door de partijen worden uitgevoerd. Doet een van hen dat niet, dan kan de
andere partij de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg verzoeken de uitvoering af te
dwingen (= uitvoerbaarverklaring of exequatur).
• Na de arbitrageprocedure, waarbij het tot een uitspraak is gekomen, is het niet meer mogelijk
om de zaak – in hoger beroep – voor de rechtbank te brengen. De gevallen van vernietiging
van een arbitrale uitspraak zijn strikt bepaald in het Gerechtelijk Wetboek (vb.: uitspraak in
strijd met de openbare orde, ongeldige arbitrageovereenkomst, …).
PRIVAATRECHTERLIJKPROCES LES 2
ORGANISATIE VAN DE RECHTBANKEN OVER HET BELGISCHE GRONDGEBIED
KERNWOORDEN
• sociaal recht
arbeidsrechtbank-hof
• Ondernemingsrecht
Ondernemingsrechtbank – hof van beroep
• burgerlijk recht
vrederechter – rechtbank van eerste aanleg – hof van beroep
• Strafrecht
Politierechtbank – correctionele rechtbank – hof van beroep - Assisen
o misdrijf
- overtreding
- wanbedrijf
- Misdaad
o OM
Er zijn meer lagere rechtbanken dan hogere rechtbanken,
er is maar 1 Hof van Cassatie.
Bekijk notities op papier!
2
,PRIVAATRECHTERLIJKPROCES LES 3
SCHEIDING DER MACHTEN
Moet met de scheiding der machten voorzichtig omgaan want ze mogen de rechter niet
beïnvloeden
HOE BURGERS BESCHERMEN TEGEN ONWETTIG OPTREDEN VAN DE OVERHEID?
Art. 142 Art. 160
GW. GW
KERNVRAGEN
W ELKE W AARVOOR DOOR W IE? TERM IJN ?
INSTELLIN G ?
?
• Grondwettelijk Hof: voorbeeld case:
https://www.jubel.be/de-verkorte-basisakte-moet-dat-nog-leiden-tot-een-verknipte-situatie/
5. CASUSSEN
1.
• Welk rechtscollege toetst of wetgeving strijdig is met de Grondwet, bijvoorbeeld discriminerend
is?
• Een conflict rond huwen, wettelijk samenwonen of feitelijk samenwonen wordt behandeld door
welke rechtbank in eerste aanleg? Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
- Grondwettelijk hof
- Familierechtbank in eerste aanleg, beroep is mogelijk als voldoet aan bepaalde voorwaarden:
boven 2500 euro onder dat bedrag is geen beroep mogelijk
- Beroep in hof van beroep
2.
• Welke rechtbank is bevoegd om een huurconflict op te lossen? De verhuurder wil graag €
7000 aan huurachterstallen betaald zien.
• Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
1e aanleg Vrederechter : ongeacht bedrag vrederechter bevoegd voor huur
Bekijk art 617 : bedrag is hoger dan 2000 dus kan in beroep
3.
3
, • Welke rechtbank is bevoegd bij een verkeersongeval? Het slachtoffer vordert een
schadevergoeding van € 2.300.
• Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
1e aanleg= alles met verkeer is politierechtbank
Beroep kan = want het bedrag is boven 2000 euro, in rechtbank eerste aanleg
4.
• Jouw boom heeft schade veroorzaakt aan het tuinhuis en de carport van jouw buur, de schade
bedraagt € 6.576? Welke rechtbank is bevoegd om dit geschil te beslechten?
• Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
1e aanleg (art 591 ) vrederechter (alles wat te maken heeft met burenhinder)
Hoger beroep is mogelijk wan het is boven de 2000 euro (art 617 )
Boven de 5000 euro burgelijke rechtbank (art 590)
BEWIJS (ROZE RECHTE) LES 5
AANVULLEND RECHT ART 8.2 BW
Aanvullend recht:
mag je van afwijken tenzij definities of er staat dat je niet mag afwijken zoals bij de laatste zin bij art
8.11
1. BEWIJSLAST: ART. 8.4 BW
Wie moet bewijs van bepaalde zaken leveren?
↓
BEGINSELEN
Passieve rechter
Wie iets beweert moet dit bewijzen:
Meewerken
Wat bij twijfel?
Omkering: uitzonderlijke omstandigheden
Vermoedens: art.8.7 BW
2. VOORWERP ART. 8.3 BW
• Bewijslast beperkt tot feiten (natuurlijke gebeurtenissen en menselijke daden) en
rechtshandelingen:
o Wet
o algemene bekende feiten
Iemand word meerderjarig -> een rechtsfeit
Rechtshandeling bv. Een contract
Eenzijdige rechtshandeling: testament opstellen, een bod uitbrengen, aanvaarden van een
erfenis, ontslag indienen
3. BEWIJSSTANDDAARD ART. 8. EN 8.6 BW
• redelijke mate van zekerheid
• uitzondering: waarschijnlijkheid
4
5. RECHTSHANDHAVING (BLAUW RECHTE)
PRIVAATRECHTELIJK PROCESRECHT LES 1
RECHTSMIDDELEN
Kernwoorden:
• eerste aanleg
• verzet
• beroep
• cassatie
EXTRA LEERSTOF: ALTERNATIEVE GESCHILLENOPLOSSING
bem iddeling verzoening arbitrage burgerrecht
elijke
procedure
BEMIDDELING: ART. 1723/1 GER.W. EV.
• De partijen doen een beroep op een neutrale, onafhankelijke en onpartijdige persoon: de
bemiddelaar. Hij komt niet tussenbeide als advocaat, noch als rechter of als arbiter. De
bemiddelaar probeert de partijen zelf een oplossing te laten uitwerken.
• Ongeacht zijn basisopleiding (jurist, architect, arts, psycholoog, boekhouder, landmeter,
vastgoedmakelaar, syndicus, ...) moet de bemiddelaar een specifieke opleiding ‘bemiddeling’
volgen.
•Volgens artikel 1727 Ger.W. kan enkel de Federale Bemiddelingscommissie een bemiddelaar
erkennen. Op die manier wordt het professionalisme van de bemiddelaar gegarandeerd.
Twee soorten:
1. Buitengerechtelijke: art. 1730 ev Ger.W.
gebeurt los van een gerechtelijke procedure.
De partijen kiezen er in onderlinge overeenstemming voor om een beroep te
doen op een derde (de bemiddelaar) om hen te helpen bij het oplossen van hun
geschil.
2. Gerechtelijke: art. 1734 Ger.W.
in het kader van een rechtszaak waarbij de rechter bemiddeling ambtshalve
kan bevelen, tenzij beide partijen zich ertegen verzetten.
Deze vorm van bemiddeling kan ook op verzoek van één of van beide partijen.
In dat geval wordt de gerechtelijke procedure opgeschort zodat de partijen via
bemiddeling samen een oplossing kunnen vinden voor het conflict
VERZOENING/MINNELIJKE SCHIKKING
• De verzoeningsprocedure wordt geregeld in artikel 731 tot en met 734 Ger.W..
• Het is een vrijwillige procedure tussen de partijen die een beroep doen op een neutrale derde
om te helpen hun geschil bij te leggen in een vertrouwelijk kader.
• De verzoener luistert naar elke partij en stelt daarna een oplossing voor. De partijen zijn vrij
om die oplossing al dan niet te aanvaarden. De verzoener doet dus geen uitspraak in het geschil
zoals een rechter dat zou doen.
• Een verzoening kan al dan niet plaatsvinden in het kader van een vordering voor een rechtbank.
In dat geval kan de verzoeningsprocedure gevoerd worden door de betrokken rechter, op
voorwaarde dat dat tot zijn bevoegdheden behoort.
1
,VERZOENING
• De eventuele oplossing wordt vervolgens op schrift gesteld.
• Mislukt de verzoeningspoging, dan kan nog steeds een arbitrageprocedure worden gestart of
naar de rechtbank worden gegaan.
• Er bestaan geen algemene modeldocumenten voor verzoening (zoals bijvoorbeeld algemene
typeclausules waarbij in geval van geschil een instantie wordt aangeduid die als verzoener
optreedt).
ARBITRAGE
• De arbitrageprocedure wordt gedefinieerd door, artikel 1676 tot en met 1723 Ger.W..
• Deze strikte procedure vereist dat de partijen de procedure schriftelijk aanvaarden (via een
arbitrageovereenkomst op te stellen op het moment dat het geschil zich voordoet tenzij een
arbitrageclausule reeds vanaf het begin werd opgenomen in de algemene voorwaarden van het
contract tussen de partijen).
• Normaal is een vordering voor de rechtbank niet mogelijk wanneer een arbitrageprocedure
werd opgestart, tenzij de arbitrageovereenkomst afgelopen of onregelmatig is.
• De arbiter (arbiters) wordt (worden) aangewezen door de partijen. In het geval er meerdere
arbiters zijn, vormen zij een college.
• De arbiter (arbiters) stelt (stellen) zijn (hun) beslissing op schrift. Die beslissing noemt men de
“arbitrale uitspraak” en moet door de arbiter (arbiters) ondertekend worden. De beslissing
over het geschil wordt dus door de arbiter(s)genomen, en niet door de partijen.
• De uitspraak moet door de partijen worden uitgevoerd. Doet een van hen dat niet, dan kan de
andere partij de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg verzoeken de uitvoering af te
dwingen (= uitvoerbaarverklaring of exequatur).
• Na de arbitrageprocedure, waarbij het tot een uitspraak is gekomen, is het niet meer mogelijk
om de zaak – in hoger beroep – voor de rechtbank te brengen. De gevallen van vernietiging
van een arbitrale uitspraak zijn strikt bepaald in het Gerechtelijk Wetboek (vb.: uitspraak in
strijd met de openbare orde, ongeldige arbitrageovereenkomst, …).
PRIVAATRECHTERLIJKPROCES LES 2
ORGANISATIE VAN DE RECHTBANKEN OVER HET BELGISCHE GRONDGEBIED
KERNWOORDEN
• sociaal recht
arbeidsrechtbank-hof
• Ondernemingsrecht
Ondernemingsrechtbank – hof van beroep
• burgerlijk recht
vrederechter – rechtbank van eerste aanleg – hof van beroep
• Strafrecht
Politierechtbank – correctionele rechtbank – hof van beroep - Assisen
o misdrijf
- overtreding
- wanbedrijf
- Misdaad
o OM
Er zijn meer lagere rechtbanken dan hogere rechtbanken,
er is maar 1 Hof van Cassatie.
Bekijk notities op papier!
2
,PRIVAATRECHTERLIJKPROCES LES 3
SCHEIDING DER MACHTEN
Moet met de scheiding der machten voorzichtig omgaan want ze mogen de rechter niet
beïnvloeden
HOE BURGERS BESCHERMEN TEGEN ONWETTIG OPTREDEN VAN DE OVERHEID?
Art. 142 Art. 160
GW. GW
KERNVRAGEN
W ELKE W AARVOOR DOOR W IE? TERM IJN ?
INSTELLIN G ?
?
• Grondwettelijk Hof: voorbeeld case:
https://www.jubel.be/de-verkorte-basisakte-moet-dat-nog-leiden-tot-een-verknipte-situatie/
5. CASUSSEN
1.
• Welk rechtscollege toetst of wetgeving strijdig is met de Grondwet, bijvoorbeeld discriminerend
is?
• Een conflict rond huwen, wettelijk samenwonen of feitelijk samenwonen wordt behandeld door
welke rechtbank in eerste aanleg? Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
- Grondwettelijk hof
- Familierechtbank in eerste aanleg, beroep is mogelijk als voldoet aan bepaalde voorwaarden:
boven 2500 euro onder dat bedrag is geen beroep mogelijk
- Beroep in hof van beroep
2.
• Welke rechtbank is bevoegd om een huurconflict op te lossen? De verhuurder wil graag €
7000 aan huurachterstallen betaald zien.
• Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
1e aanleg Vrederechter : ongeacht bedrag vrederechter bevoegd voor huur
Bekijk art 617 : bedrag is hoger dan 2000 dus kan in beroep
3.
3
, • Welke rechtbank is bevoegd bij een verkeersongeval? Het slachtoffer vordert een
schadevergoeding van € 2.300.
• Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
1e aanleg= alles met verkeer is politierechtbank
Beroep kan = want het bedrag is boven 2000 euro, in rechtbank eerste aanleg
4.
• Jouw boom heeft schade veroorzaakt aan het tuinhuis en de carport van jouw buur, de schade
bedraagt € 6.576? Welke rechtbank is bevoegd om dit geschil te beslechten?
• Is hiertegen hoger beroep mogelijk?
Antwoord:
1e aanleg (art 591 ) vrederechter (alles wat te maken heeft met burenhinder)
Hoger beroep is mogelijk wan het is boven de 2000 euro (art 617 )
Boven de 5000 euro burgelijke rechtbank (art 590)
BEWIJS (ROZE RECHTE) LES 5
AANVULLEND RECHT ART 8.2 BW
Aanvullend recht:
mag je van afwijken tenzij definities of er staat dat je niet mag afwijken zoals bij de laatste zin bij art
8.11
1. BEWIJSLAST: ART. 8.4 BW
Wie moet bewijs van bepaalde zaken leveren?
↓
BEGINSELEN
Passieve rechter
Wie iets beweert moet dit bewijzen:
Meewerken
Wat bij twijfel?
Omkering: uitzonderlijke omstandigheden
Vermoedens: art.8.7 BW
2. VOORWERP ART. 8.3 BW
• Bewijslast beperkt tot feiten (natuurlijke gebeurtenissen en menselijke daden) en
rechtshandelingen:
o Wet
o algemene bekende feiten
Iemand word meerderjarig -> een rechtsfeit
Rechtshandeling bv. Een contract
Eenzijdige rechtshandeling: testament opstellen, een bod uitbrengen, aanvaarden van een
erfenis, ontslag indienen
3. BEWIJSSTANDDAARD ART. 8. EN 8.6 BW
• redelijke mate van zekerheid
• uitzondering: waarschijnlijkheid
4
