De Invloed van Speelgoedkeuze op Genderidentiteit bij Peuters:
Een Literatuuronderzoek naar de Rol van Opvoeders.
Literatuuronderzoek
Namen:
Docent:
Faculteit der Sociale Wetenschappen, Radboud Universiteit
PWPM010: Academische Vaardigheden Pre-master
8 juni 2025
Aantal woorden: 3553
,INVLOED VAN SPEELGOEDKEUZE OP GENDERIDENTITEIT PEUTERS 1
Abstract
Het huidig literatuuronderzoek richt zich op de invloed van de speelgoedkeuze van opvoeders
op de vorming van genderidentiteit bij peuters. Om inzicht te krijgen in deze invloed, is de
volgende onderzoeksvraag opgesteld: In hoeverre speelt de speelgoedkeuze van opvoeders
een rol in de vorming van genderidentiteit bij peuters? Het huidig literatuuronderzoek beoogt
bij te dragen aan bewustwording onder opvoeders en aan een beter begrip van hoe
speelgoedkeuzes samenhangen met de genderontwikkeling van peuters. De resultaten zijn
verkregen door middel van een literatuuronderzoek dat zich richt op de rol van stereotypen,
opvoedgedrag en het type speelgoed dat wordt aangeboden.
Uit het literatuuronderzoek is gebleken dat genderidentiteit zich ontwikkelt vanaf de geboorte
en mede wordt gevormd door sociale invloeden zoals opvoeders en spelomgeving. Opvoeders
spelen een centrale rol in het overdragen van gendernormen door middel van speelgoedkeuzes
en spelinteracties. Door bewust en onbewust gebruik te maken van genderspecifiek speelgoed,
beïnvloeden opvoeders de voorkeuren, sociale interacties en de cognitieve ontwikkeling van
peuters. Uit de bevindingen blijkt dat traditionele genderrollen worden versterkt, wat de
sociale interacties en cognitieve groei van peuters beïnvloedt.
Het literatuuronderzoek benadrukt het belang om opvoeders inzicht te geven in hun rol in de
vorming van genderidentiteit bij peuters. Het inzicht van opvoeders is van belang om bewuste
keuzes te kunnen maken in het aanbieden van speelgoed en het begeleiden van spelgedrag,
waarmee genderstereotiepe rolpatronen kunnen worden doorbroken.
, INVLOED VAN SPEELGOEDKEUZE OP GENDERIDENTITEIT PEUTERS 2
De Invloed van Speelgoedkeuze op Genderidentiteit bij Peuters: Een Onderzoek naar de
Rol van Opvoeders.
Peuters worden vanaf de geboorte geconfronteerd met opvattingen over wat ‘typisch’
is voor jongens en meisjes (Boe & Woods, 2018). Dit onderscheid komt onder andere tot
uiting in speelgoed. Vanaf jonge leeftijd worden peuters omringd door speelgoed. Peuters
hebben een leeftijd van 2 tot 4 jaar en gebruiken speelgoed om nieuwe vaardigheden te
verwerven (Christie, 2022). Een groot gedeelte van het speelgoed is stereotypisch voor
jongens of meisjes door gebruik van kleur, thema en genderlabels (Dinella & Weisgram,
2018). Peuters kiezen doorgaans voor speelgoed dat geassocieerd wordt met hun eigen
geslacht en wijzen ander speelgoed af (Caldera et al., 1989; Li & Wong, 2016). Zo spelen
jongens vaker met vrachtwagens, terwijl meisjes eerder voor poppen kiezen (Boe & Woods,
2018). Het verschil in spel tussen geslachten kan volgens Li en Wong (2016) leiden tot
verschillen in gedrag en interactie.
Het gedrag van peuters wordt daarnaast beïnvloed door de gendernormen waaraan
peuters op jonge leeftijd worden blootgesteld. Gendernormen verwijzen naar de
verwachtingen van de omgeving omtrent het genderspecifieke gedrag van peuters, gebaseerd
op stereotypen (Eisen et al., 2021). Skocajic et al. (2019) benoemen dat peuters zich bewust
zijn van gendernormen. Het bewustzijn van normen en waarden rondom gender wordt
bijvoorbeeld zichtbaar in de voorkeuren van peuters voor genderspecifiek speelgoed.
De gendernormen waarmee een kind opgroeit hebben invloed op de ontwikkeling van
de genderidentiteit (Skocajic et al., 2019). Onder genderidentiteit wordt de persoonlijke
beleving van een individu met betrekking tot het man-zijn of vrouw-zijn verstaan (Dessens &
Cohen-Kettenis, 2003). Hoewel de term gender in bredere zin verschillende culturele, sociale
en psychologische aspecten van mannelijkheid en vrouwelijkheid omvat, wordt in het huidig
onderzoek gender gekoppeld aan de definitie van geslacht. Met geslacht wordt in het huidig