PSYCHOLOGIE
Een psychologisch kader
1. Onenigheid over de definitie
Geen duidelijke definitie van psychologie
Intern en extern discussie over de definitie
1.1 Interne onenigheid
Intern (binnen de psychologie) is er geen eenduidigheid over het object
van de psychologie
Letterlijke betekenis: zielkunde afkomstig uit het Griekse psyche (ziel,
geest) en logos (de leer over)
Verschillende benaderingen hebben elk hun eigen opvatting over wat die
psychè is:
- studie van de mentale processen
- Bewustzijnsverschijnselen
- Denken, voelen en handelen van mensen
- Wetenschap over de ervaringen van mensen
1.2 Externe onenigheid
Extern (vanuit andere wetenschappen) is er ook geen eenduidigheid over
het object psychologie
Onderwerpen die in de pscho bestudeerd worden, worden ook in andere
wetenschappen bestudeerd
Verschil: pscho benadert het gedrag op het niveau van het individu
Telkens gaat het evenwel over het gedrag
van mensen gemeenschappelijke factor
van de verschillende wetenschappen
Er zijn ook heel wat raakvlakken tussen de
verschillende wetenschappelijke
benaderingen
, 2. Een definitie van wat psychologie is
Psychologie is een wetenschappelijke benadering van menselijke
gedragingen, gevoelens, gedachten en interacties en de verschillende
factoren die het gedrag, de gedachten, de gevoelens en de interacties van
mensen beïnvloeden
Drie belangrijke elementen:
- Psychologie is een wetenschappelijke benadering
Hierin onderscheidt psychologische kennis over het gedrag
van mensen zich tegenover andere kennis over het gedrag
van mensen
- Psychologie gaat over menselijke gedragingen, gevoelens,
gedachten en interacties
uitgelokt door allerlei prikkels en situaties
- Psychologie gaat over de verschillende factoren die het
gedrag, de gevoelens, de gedachten en de interacties van
mensen beïnvloeden
Hoe dit gedrag, gevoelens, gedachten en interacties tot
stand komen
2.1 Een wetenschappelijke benadering van gedragingen,
gevoelens, gedachten en interacties
2.1.1 Wetenschappelijke kennis versus mensenkennis
Psychologie onderscheidt zich van mensenkennis door de
wetenschappelijke kennis
Mensenkennis is het inzicht dat mensen tijdens hun leven opbouwen over
hoe andere mensen zich gedragen.
Wetenschappelijke kennis is kennis die werd verzameld op basis van een
wetenschappelijke methode dat aan duidelijke voorwaarden moet voldoen
en daardoor heeft die kennis een zekere kwaliteitsgarantie
Wetenschappelijke kennis is gebaseerd op wat wetenschappers
waarnemen → ze beschrijven wat ze waarnemen op een systematische en
geordende manier → ze bedenken een verklaring voor wat ze waarnemen
→ ze checken die verklaring door een voorspelling te doen op basis van
die verklaring → ze controleren die dan
Wetenschappelijke kennis onderscheidt zich van mensenkennis doordat:
- Wetenschappelijke kennis geobjectiveerde kennis is
- Wetenschappelijke kennis betrouwbare kennis
, - Wetenschappelijke kennis valide kennis is (peer reviewed)
Wetenschappelijke kennis Mensenkennis
Geobjectiveer Streeft naar de werkelijkheid te Vaak gebaseerd op
de kennis objectiveren: subjectieve indrukken
Baseren op feiten, empirisch of een vooringenomen
materiaal standpunt en de waan
Onderzoeker zo objectief van het moment
mogelijk zijn
Betrouwbare Wordt verzameld op basis van Vaak gebaseerd op
kennis wetenschappelijk ondz dat aan warrige, selectieve en
regels, afspraken over de toevallige indrukken;
methoden die je moet zaken worden
gebruiken om tot die kennis te blindelings
bekomen moet voldoen aangenomen op basis
Deze garanderen: haalbaarheid van een eenmalige
of repliceerbaarheid en de ervaring of
controleerbaarheid gebeurtenis, zonder
dat gecheckt kan
worden of men tot
dezelfde conclusies
zou komen in ander
situaties
Valide kennis Kennis is valide in de mate Kan alleen worden
waarin de resultaten van een toegepast op de
ondz kunnen worden toegepast specifieke mensen, in
op andere populaties, situaties de specifieke situaties
en momenten dan degene en op het specifieke
waarop het onderzoek is tijdstip waarop het
uitgevoerd (daardoor wordt die werd verzameld.
kennis generaliseerbaar)
Psycho is geen wetenschap zoals fysica of scheikunde meestal, vaak,
soms vs altijd, nooit
Psycho helpt om de waarschijnlijkheid van bepaalde gedragingen,
gedachten, gevoelens en interacties in te schatten en maakt duidelijk hoe
mensen doorgaans en gemiddeld genomen reageren, maar heeft ons nooit
absolute zekerheid over iets.
2.1.2 Twee wetenschappelijke tradities: kwantitatief en kwalitatief
onderzoek
, We onderscheiden 2 wetenschappelijke tradities: de
natuurwetenschappelijke en menswetenschappelijke benadering
Natuurwetenschappelijke Menswetenschappelijke benadering
benadering
kwantitatief Kwalitatief
willen de methoden van de willen specifiek
natuurwetenschappen overnemen menswetenschappelijke methoden
i.f.v. een sterke wetenschappelijke ontwikkelen omdat de
status natuurwetenschappelijke
methoden altijd ontoereikend
Gebruikt kwantitatieve methoden zullen om de complexiteit en de
waarbij cijfergegevens worden specificiteit van het menselijke
verzameld en geanalyseerd om gedrag te bestuderen.
objectieve conclusies te trekken.
In rapporten vind je vaak tabellen richt zich op het begrijpen en
en grafieken waarin de interpreteren van de betekenissen,
cijfergegevens worden getoond en ervaringen en percepties van
gebruikt. mensen
In rapporten vind je vaak een
Kwantitatief onderzoek kan je samenvatting in woorden en
herkennen aan: quotes van deelnemers terug.
gebruik van gestandaardiseerde
meetinstrumenten (vragenlijsten, Kwalitatief onderzoek kan je
testen) gebruik van allerlei herkennen aan:
statistische technieken gebruik van diepte-interviews,
(gemiddelden, stan-daarddeviaties, participerende observaties en de
correlaties en significante analyse van documenten en
verschillen) verhalen
gebruik van representatieve gebruik van een ‘verstehende’
steekproeven en grote benadering waarbij onderzoekers
onderzoeksgroepen op zoek gaan naar terugkerende
thema's, patronen en betekenissen
gebruik van kleine steekproeven
waarbij de nadruk ligt op
diepgaande en uitgebreide
informatie van individuele
gevallen.
Vb. Pagina 32
Het onderscheid ligt in de aard van de gegevens die worden verzameld en
in de methodologie en de analytische technieken die worden gebruikt.
Vaak werkt men in de praktijk vandaag echter met een combinatie van
beide benaderingen en probeert men zowel kwantitatief als kwalitatief te
werken
Een psychologisch kader
1. Onenigheid over de definitie
Geen duidelijke definitie van psychologie
Intern en extern discussie over de definitie
1.1 Interne onenigheid
Intern (binnen de psychologie) is er geen eenduidigheid over het object
van de psychologie
Letterlijke betekenis: zielkunde afkomstig uit het Griekse psyche (ziel,
geest) en logos (de leer over)
Verschillende benaderingen hebben elk hun eigen opvatting over wat die
psychè is:
- studie van de mentale processen
- Bewustzijnsverschijnselen
- Denken, voelen en handelen van mensen
- Wetenschap over de ervaringen van mensen
1.2 Externe onenigheid
Extern (vanuit andere wetenschappen) is er ook geen eenduidigheid over
het object psychologie
Onderwerpen die in de pscho bestudeerd worden, worden ook in andere
wetenschappen bestudeerd
Verschil: pscho benadert het gedrag op het niveau van het individu
Telkens gaat het evenwel over het gedrag
van mensen gemeenschappelijke factor
van de verschillende wetenschappen
Er zijn ook heel wat raakvlakken tussen de
verschillende wetenschappelijke
benaderingen
, 2. Een definitie van wat psychologie is
Psychologie is een wetenschappelijke benadering van menselijke
gedragingen, gevoelens, gedachten en interacties en de verschillende
factoren die het gedrag, de gedachten, de gevoelens en de interacties van
mensen beïnvloeden
Drie belangrijke elementen:
- Psychologie is een wetenschappelijke benadering
Hierin onderscheidt psychologische kennis over het gedrag
van mensen zich tegenover andere kennis over het gedrag
van mensen
- Psychologie gaat over menselijke gedragingen, gevoelens,
gedachten en interacties
uitgelokt door allerlei prikkels en situaties
- Psychologie gaat over de verschillende factoren die het
gedrag, de gevoelens, de gedachten en de interacties van
mensen beïnvloeden
Hoe dit gedrag, gevoelens, gedachten en interacties tot
stand komen
2.1 Een wetenschappelijke benadering van gedragingen,
gevoelens, gedachten en interacties
2.1.1 Wetenschappelijke kennis versus mensenkennis
Psychologie onderscheidt zich van mensenkennis door de
wetenschappelijke kennis
Mensenkennis is het inzicht dat mensen tijdens hun leven opbouwen over
hoe andere mensen zich gedragen.
Wetenschappelijke kennis is kennis die werd verzameld op basis van een
wetenschappelijke methode dat aan duidelijke voorwaarden moet voldoen
en daardoor heeft die kennis een zekere kwaliteitsgarantie
Wetenschappelijke kennis is gebaseerd op wat wetenschappers
waarnemen → ze beschrijven wat ze waarnemen op een systematische en
geordende manier → ze bedenken een verklaring voor wat ze waarnemen
→ ze checken die verklaring door een voorspelling te doen op basis van
die verklaring → ze controleren die dan
Wetenschappelijke kennis onderscheidt zich van mensenkennis doordat:
- Wetenschappelijke kennis geobjectiveerde kennis is
- Wetenschappelijke kennis betrouwbare kennis
, - Wetenschappelijke kennis valide kennis is (peer reviewed)
Wetenschappelijke kennis Mensenkennis
Geobjectiveer Streeft naar de werkelijkheid te Vaak gebaseerd op
de kennis objectiveren: subjectieve indrukken
Baseren op feiten, empirisch of een vooringenomen
materiaal standpunt en de waan
Onderzoeker zo objectief van het moment
mogelijk zijn
Betrouwbare Wordt verzameld op basis van Vaak gebaseerd op
kennis wetenschappelijk ondz dat aan warrige, selectieve en
regels, afspraken over de toevallige indrukken;
methoden die je moet zaken worden
gebruiken om tot die kennis te blindelings
bekomen moet voldoen aangenomen op basis
Deze garanderen: haalbaarheid van een eenmalige
of repliceerbaarheid en de ervaring of
controleerbaarheid gebeurtenis, zonder
dat gecheckt kan
worden of men tot
dezelfde conclusies
zou komen in ander
situaties
Valide kennis Kennis is valide in de mate Kan alleen worden
waarin de resultaten van een toegepast op de
ondz kunnen worden toegepast specifieke mensen, in
op andere populaties, situaties de specifieke situaties
en momenten dan degene en op het specifieke
waarop het onderzoek is tijdstip waarop het
uitgevoerd (daardoor wordt die werd verzameld.
kennis generaliseerbaar)
Psycho is geen wetenschap zoals fysica of scheikunde meestal, vaak,
soms vs altijd, nooit
Psycho helpt om de waarschijnlijkheid van bepaalde gedragingen,
gedachten, gevoelens en interacties in te schatten en maakt duidelijk hoe
mensen doorgaans en gemiddeld genomen reageren, maar heeft ons nooit
absolute zekerheid over iets.
2.1.2 Twee wetenschappelijke tradities: kwantitatief en kwalitatief
onderzoek
, We onderscheiden 2 wetenschappelijke tradities: de
natuurwetenschappelijke en menswetenschappelijke benadering
Natuurwetenschappelijke Menswetenschappelijke benadering
benadering
kwantitatief Kwalitatief
willen de methoden van de willen specifiek
natuurwetenschappen overnemen menswetenschappelijke methoden
i.f.v. een sterke wetenschappelijke ontwikkelen omdat de
status natuurwetenschappelijke
methoden altijd ontoereikend
Gebruikt kwantitatieve methoden zullen om de complexiteit en de
waarbij cijfergegevens worden specificiteit van het menselijke
verzameld en geanalyseerd om gedrag te bestuderen.
objectieve conclusies te trekken.
In rapporten vind je vaak tabellen richt zich op het begrijpen en
en grafieken waarin de interpreteren van de betekenissen,
cijfergegevens worden getoond en ervaringen en percepties van
gebruikt. mensen
In rapporten vind je vaak een
Kwantitatief onderzoek kan je samenvatting in woorden en
herkennen aan: quotes van deelnemers terug.
gebruik van gestandaardiseerde
meetinstrumenten (vragenlijsten, Kwalitatief onderzoek kan je
testen) gebruik van allerlei herkennen aan:
statistische technieken gebruik van diepte-interviews,
(gemiddelden, stan-daarddeviaties, participerende observaties en de
correlaties en significante analyse van documenten en
verschillen) verhalen
gebruik van representatieve gebruik van een ‘verstehende’
steekproeven en grote benadering waarbij onderzoekers
onderzoeksgroepen op zoek gaan naar terugkerende
thema's, patronen en betekenissen
gebruik van kleine steekproeven
waarbij de nadruk ligt op
diepgaande en uitgebreide
informatie van individuele
gevallen.
Vb. Pagina 32
Het onderscheid ligt in de aard van de gegevens die worden verzameld en
in de methodologie en de analytische technieken die worden gebruikt.
Vaak werkt men in de praktijk vandaag echter met een combinatie van
beide benaderingen en probeert men zowel kwantitatief als kwalitatief te
werken
