NEONATOLOGIE
PATHOLOGIE (PPT → EXAMEN)
1. GECOMPLICEERDE ZWANGERSCHAP
CONGENITALE INFECTIES (INFECTIES DIE OPTREDEN TDS ZWS )
Maternele infectie tijdens zwangerschap:
• Aangeboren afwijkingen
• Ernst afhankelijk van tijdstip infectie
1. CONGENITALE TOXOPLASMOSE
Pathofysiologie:
• Verwekker = parasiet toxoplasma gondii
• Hoofdgastheer: kat-achtigen
• Infectie → levenslange immuniteit
1. Congenitale toxoplasmose
• 30-40% foetale transmissie
Klinische symptomen:
• •Klinische symptomen:
Aantasting van:
o Hersenen:
– Aantasting van: cerebrale verkalkingen,
microcephalie,
• Hersenen: cerebralehydrocephalie (grote hersenkamers),
verkalkingen, microcephalie, psychomotore
hydrocephalie, retardatie
psychomotore
Ogen: chorioretinitis (blindheid)
oretardatie
Lever:
• oOgen: hepatosplenomegalie, icterus
chorioretinitis
o Huid: exantheem (roodheid),
• Lever: hepatosplenomegalie, petechieën (kleine puntbloedingen die je niet kan
icterus
• Huid:wegduwen)
exantheem, tgvpetechieën
trombocytopenie
tgv trombocytopenie
• Ernst afhankelijk van tijdstip infectie: (hoe vroeger besmet tds zws, hoe groter gevolgen)
– Ernst afhankelijk van tijdstip infectie:
Transmissierisico 10-25% 75-90%
Ernst klinische verschijnselen 65% 10%
1e trim - 2e trim - 3e trim
Diagnose:
• Labo-onderzoeken
o Maternele seroconversie: IgM-specifieke antistoffen
o PCR-onderzoek op amnionvocht
, o Bloedonderzoek bij neonaat: algemene beenmergdepressie, leverfunctiestoornissen
o Isolatie van Toxoplasma gondii uit lichaamsvochten
Behandeling:
• Indicatie: bevestigde neonatale toxoplasmose-infectie (ongeacht aanwezigheid van klinische
symptomen)
• Antiparasitaire middelen
• Doel:
o Minder nieuwe oogltsels
o Minder gehoorverlies op langere termijn
2. SYPHILIS
Pathofysiologie:
• Verwekker : spirocheet Treponema
pallidum
• Transplacentaire transmissie (via
bloedbaan mama → via placenta in
bloed foetus)
• Voornamelijk 3e trimester van
zwangerschap
• Huid van baby = bij infectie aan het vervellen op handpalmen en voetzolen + vieze snuffelneus
(goed verkouden precies)
Klinische symptomen:
• Vroege fase
o 70% symptomen bij geboorte
o Huidafwijkingen thv handpalmen en voetzolen
o Slijmvliesletsels (‘snuffelneus’)
o Skeletafwijkingen: osteochondritis
o Aspecifieke verschijnselen: koorts, prikkelbaarheid, anemie, hepatosplenomegalie
• Late fase
o Persisterende infectie of overgevoeligheidsreactie
o Skeletafwijkingen
o Tandafwijkingen
o Neurologische symptomen
Diagnose:
• Serologisch onderzoek
Behandeling:
• Penicilline IV
o Aan mama tijdens zwangerschap
- Onbehandelde zwangere vrouw met syphilisinfectie in stadium I of II à 100% kans op
infectie foetus met ernstig beloop
,Prognose:
• 30-40% overlijden in utero
• 25% mortaliteit postnataal
3. RUBELLA (KOMT BIJNA NIET VOOR → OMDAT WE ALLEMAAL IMMUUN ZIJN
DOOR VACCINATIE)
Pathofysiologie:
• ‘Rode hond’
• Rubellavirus
• Ernst ziektebeeld ~ moment van besmetting:
o < 8w: 50-80% kans op transmissie
Congenitale afwijkingen
o 2e trimester: 10-20%
Perinatale afwijkingen
o 3 trimester: besmetting zeldzaam
e
Klinische symptomen:
• Oogafwijkingen
o Cataract, ontbreken van lens
• Neurologische symptomen
o Microcephalie, mentale retardatie, gehoorsverlies, encephalitis
• Hartafwijkingen
Diangose:
• IgM specifieke antistoffen
Behandeling:
• Preventie: vaccinatie!
4. CMV
Pathofysiologie:
• Herpesvirus
• 40% volwassenen: antistoffen
• Primaire infectie → latente fase → reactivatie
• Transmissie:
o Transplacentair
o Tijdens baring via besmette secreties
o Postnataal via besmette moedermelk
, • Primaire infectie:
o 50% congenitale cytomegalie
- Meerderheid asymptomatisch bij geboorte,
MAAR 30% restverschijnselen op latere leeftijd
- 10% ernstig klinisch beeld, waarvan 20%
mortaliteit
- Hoe vroeger infectie in zws, hoe groter
gevolgen baby
- Ouders kiezen vaak voor zws afbraak, want
80% kans op ernstige gevolgen
Klinische symptomen:
• Bij geboorte
o Laag geboortegewicht (dysmatuur)
o Microcephalie
o Hepatosplenomegalie
o Trombocytopenie
o Chorioretinitis
• Latere leeftijd
o Blindheid
o Doofheid (tot leeftijd van 10 jaar blijven controleren)
o Convulsies
o Psychomotore retardatie
Diagnose:
• Maternele seroconversie tijdens zwangerschap
• Detectie van virus in speeksel of urine (speeksel + ? → ook bepalen op urine!!)
• PCR CMV op PKU-kaartje
• Aanvullende onderzoeken à in kaart brengen van gevolgen
o Transfontanellaire echografie
o Gehooronderzoek
o Oogfundusonderzoek
o Bloedonderzoek
o MRI hersenen
Behandeling:
• Indicatie: bevestigde congenitale CMV-infectie + matig tot ernstig
• symptomatisch
• Voornamelijk positief effect op gehoor (baby’s die al doof zijn langs beide kanten → geen
behandeling meer)
o Bij zeer ernstig bilateraal gehoorsverlies waarschijnlijk weinig meerwaarde
• Valganiciclovir siroop
o Starten binnen 4 weken na geboorte
o Behandeling gedurende 6 maanden
5. HERPES NEONATORUM
PATHOLOGIE (PPT → EXAMEN)
1. GECOMPLICEERDE ZWANGERSCHAP
CONGENITALE INFECTIES (INFECTIES DIE OPTREDEN TDS ZWS )
Maternele infectie tijdens zwangerschap:
• Aangeboren afwijkingen
• Ernst afhankelijk van tijdstip infectie
1. CONGENITALE TOXOPLASMOSE
Pathofysiologie:
• Verwekker = parasiet toxoplasma gondii
• Hoofdgastheer: kat-achtigen
• Infectie → levenslange immuniteit
1. Congenitale toxoplasmose
• 30-40% foetale transmissie
Klinische symptomen:
• •Klinische symptomen:
Aantasting van:
o Hersenen:
– Aantasting van: cerebrale verkalkingen,
microcephalie,
• Hersenen: cerebralehydrocephalie (grote hersenkamers),
verkalkingen, microcephalie, psychomotore
hydrocephalie, retardatie
psychomotore
Ogen: chorioretinitis (blindheid)
oretardatie
Lever:
• oOgen: hepatosplenomegalie, icterus
chorioretinitis
o Huid: exantheem (roodheid),
• Lever: hepatosplenomegalie, petechieën (kleine puntbloedingen die je niet kan
icterus
• Huid:wegduwen)
exantheem, tgvpetechieën
trombocytopenie
tgv trombocytopenie
• Ernst afhankelijk van tijdstip infectie: (hoe vroeger besmet tds zws, hoe groter gevolgen)
– Ernst afhankelijk van tijdstip infectie:
Transmissierisico 10-25% 75-90%
Ernst klinische verschijnselen 65% 10%
1e trim - 2e trim - 3e trim
Diagnose:
• Labo-onderzoeken
o Maternele seroconversie: IgM-specifieke antistoffen
o PCR-onderzoek op amnionvocht
, o Bloedonderzoek bij neonaat: algemene beenmergdepressie, leverfunctiestoornissen
o Isolatie van Toxoplasma gondii uit lichaamsvochten
Behandeling:
• Indicatie: bevestigde neonatale toxoplasmose-infectie (ongeacht aanwezigheid van klinische
symptomen)
• Antiparasitaire middelen
• Doel:
o Minder nieuwe oogltsels
o Minder gehoorverlies op langere termijn
2. SYPHILIS
Pathofysiologie:
• Verwekker : spirocheet Treponema
pallidum
• Transplacentaire transmissie (via
bloedbaan mama → via placenta in
bloed foetus)
• Voornamelijk 3e trimester van
zwangerschap
• Huid van baby = bij infectie aan het vervellen op handpalmen en voetzolen + vieze snuffelneus
(goed verkouden precies)
Klinische symptomen:
• Vroege fase
o 70% symptomen bij geboorte
o Huidafwijkingen thv handpalmen en voetzolen
o Slijmvliesletsels (‘snuffelneus’)
o Skeletafwijkingen: osteochondritis
o Aspecifieke verschijnselen: koorts, prikkelbaarheid, anemie, hepatosplenomegalie
• Late fase
o Persisterende infectie of overgevoeligheidsreactie
o Skeletafwijkingen
o Tandafwijkingen
o Neurologische symptomen
Diagnose:
• Serologisch onderzoek
Behandeling:
• Penicilline IV
o Aan mama tijdens zwangerschap
- Onbehandelde zwangere vrouw met syphilisinfectie in stadium I of II à 100% kans op
infectie foetus met ernstig beloop
,Prognose:
• 30-40% overlijden in utero
• 25% mortaliteit postnataal
3. RUBELLA (KOMT BIJNA NIET VOOR → OMDAT WE ALLEMAAL IMMUUN ZIJN
DOOR VACCINATIE)
Pathofysiologie:
• ‘Rode hond’
• Rubellavirus
• Ernst ziektebeeld ~ moment van besmetting:
o < 8w: 50-80% kans op transmissie
Congenitale afwijkingen
o 2e trimester: 10-20%
Perinatale afwijkingen
o 3 trimester: besmetting zeldzaam
e
Klinische symptomen:
• Oogafwijkingen
o Cataract, ontbreken van lens
• Neurologische symptomen
o Microcephalie, mentale retardatie, gehoorsverlies, encephalitis
• Hartafwijkingen
Diangose:
• IgM specifieke antistoffen
Behandeling:
• Preventie: vaccinatie!
4. CMV
Pathofysiologie:
• Herpesvirus
• 40% volwassenen: antistoffen
• Primaire infectie → latente fase → reactivatie
• Transmissie:
o Transplacentair
o Tijdens baring via besmette secreties
o Postnataal via besmette moedermelk
, • Primaire infectie:
o 50% congenitale cytomegalie
- Meerderheid asymptomatisch bij geboorte,
MAAR 30% restverschijnselen op latere leeftijd
- 10% ernstig klinisch beeld, waarvan 20%
mortaliteit
- Hoe vroeger infectie in zws, hoe groter
gevolgen baby
- Ouders kiezen vaak voor zws afbraak, want
80% kans op ernstige gevolgen
Klinische symptomen:
• Bij geboorte
o Laag geboortegewicht (dysmatuur)
o Microcephalie
o Hepatosplenomegalie
o Trombocytopenie
o Chorioretinitis
• Latere leeftijd
o Blindheid
o Doofheid (tot leeftijd van 10 jaar blijven controleren)
o Convulsies
o Psychomotore retardatie
Diagnose:
• Maternele seroconversie tijdens zwangerschap
• Detectie van virus in speeksel of urine (speeksel + ? → ook bepalen op urine!!)
• PCR CMV op PKU-kaartje
• Aanvullende onderzoeken à in kaart brengen van gevolgen
o Transfontanellaire echografie
o Gehooronderzoek
o Oogfundusonderzoek
o Bloedonderzoek
o MRI hersenen
Behandeling:
• Indicatie: bevestigde congenitale CMV-infectie + matig tot ernstig
• symptomatisch
• Voornamelijk positief effect op gehoor (baby’s die al doof zijn langs beide kanten → geen
behandeling meer)
o Bij zeer ernstig bilateraal gehoorsverlies waarschijnlijk weinig meerwaarde
• Valganiciclovir siroop
o Starten binnen 4 weken na geboorte
o Behandeling gedurende 6 maanden
5. HERPES NEONATORUM
