Aandrijflijn en prestaties
De automatische versnellingsbak met koppelomvormer
Inleiding
def. automatische versnellingsbak met koppelomvormer: Versnellingsbak waarbij na het
inschakelen van versnelling niet meer hoeft te worden geschakeld. Overbrenging= trappen.
4 voordelen automatische transmissie:
- Veel rijcomfort, voornamelijk bij filerijden.
- Meer trekkracht bij wegrijden.
- Kruipgedrag bij manoeuvreren is handig.
- Volledig automatische werking, concentratie bestuurder.
4 nadelen automatische transmissie:
- Hoger verbruik (maar winst door snelle lock-up).
- Minder hoge topsnelheid.
- Meer geschikt voor sterke motoren.
- Duurder in aanschaf en duurder bij reparaties.
Klassieke, volledig hydraulisch gestuurde, automatische gangwissel omvat:
Koppelomvormer (meestal overbruggingskoppeling= lock-up).
Planetaire tandwielstelsel.
Hydraulische regeleenheid. Elektronisch geregelde
Bedieningsmechanismen. versnellingsbak krijgt daarboven:
Automatische transmissievloeistof (ATF). elektronische regeleenheid/ CAN
Differentieel (bij voorwielaandrijving). module, sensoren en actuatoren.
Koppelomvormer Examen!
TAKEN
4 taken koppelomvormer:
- Koppeling realiseren tussen motorkrukas en ingaande as van transmissie.
- Functioneert als vliegwiel.
- Koppelvergroting.
- Vangt torsietrillingen van motor en aandrijflijn op.
ONDERDELEN EN CONSTRUCTIE
Bestaat uit pompwiel, turbine en stator. Gevuld met automatische transmissievloeistof
(ATF).
Wanneer motor draait, gaat pomp werken
en de vloeistof rondpompen.
Stator zit op een éénrichtingskoppel.
DE WERKING VAN DE KOPPELOMVORMER Ingaande as
versnellingsbak
Krukas
Basisprincipe
Vloeistofkoppeling, berust op de vloeistof impuls overdracht van motorkoppel via pomp naar
ingaande as van de versnellingsbak via de turbine.
Werking: Examen!
,1. Wagen staat stil, motor draait en we
geven gas. Oliedruppels worden
door pompschoepen versneld en
naar buiten geslingerd.
2. Druppel olie botst tegen schoepen
van turbine.
, 3. Oliedruppel botst tegen achterzijde
van turbineschoep en geeft
kinetische energie af en brengt
turbine in beweging.
4. Als oliedruppel turbine verlaat kan er
zich een probleem voordoen.
5. Oliedruppel botst tegen
aanstromende pompschoep.
Pompschoenen die sneller draaien
dan de turbineschoepen halen
turbineschoepen in zodat
oliedruppel tegen naderende
pompschoepen botst. Hierdoor wordt
pomp en ook motor afremt.
6. Stator zorgt voor oplossing.
Oliestroom wordt door
statorschoepen in dezelfde richting
van draaiende pompschoenen geleid
zodat pomp niet wordt afgeremd.
Stator staat in deze omstandigheden
geblokkeerd door
eenrichtingskoppeling.
7. Als toerental van turbine- en
pompschoepen ong. gelijk is dan
botst oliestroom tegen achterzijde
van stator. Stator mag nu niet meer
geblokkeerd zijn.
8. Stator draait mee met pomp en
turbine op hetzelfde toerental en
rijdt wagen met constante snelheid.
Hoe ontstaat de koppelvergroting? Examen!
Hoe? Ontstaat tijdens het wegrijden en bij het
veranderen van versnelling.
, Fase 1
1. Pomp draait met omtreksnelheid en turbine staat stil.
2. Oliestroom (pomp) oefent kracht uit op turbineschroeven.
3. Oliestroom uit turbine oefent op stator grote
kracht uit. Stator is geblokkeerd
(eenrichtingskoppel) zal laatste kracht als
reactiekracht werkzaam zijn op turbineschroeven.
Resultaat: Op turbine werkt twee resulterende
krachten.
Koppel van turbine 2,5x zo groot als koppel pomp.
Volgorde altijd: pomp, turbine en stator.
Fase 2
1. Turbine begint te draaien, wagen versnelt.
2. Daardoor krijgt oliestroom van turbine naar stator
een andere richting. Richting reactiekracht
verandert (stator nog geblokkeerd).
3. Richting van reactiekracht verandert en zijn
component in draairichting van turbine wordt
kleiner.
4. Resultante van twee krachten zijn nu kleiner
geworden: koppelvergroting neemt af.
Fase 3
1. Pomp en turbine draaien op dezelfde snelheid,
de wagen rijdt met constante snelheid.
2. Olie die turbine verlaat botst tegen achterzijde
van statorschoepen, waardoor deze meedraaien.
3. Reactiekracht nu verdwenen zodat
koppelvergroting niet meer bestaat.
Invloed koppelvergroting op verschillende versnellingen:
Begin altijd een groot koppel, makkelijk bij het vertrekken
van voertuig.
OVERBRENGINGSKOPPELING OF LOCK-UP Examen!
De automatische versnellingsbak met koppelomvormer
Inleiding
def. automatische versnellingsbak met koppelomvormer: Versnellingsbak waarbij na het
inschakelen van versnelling niet meer hoeft te worden geschakeld. Overbrenging= trappen.
4 voordelen automatische transmissie:
- Veel rijcomfort, voornamelijk bij filerijden.
- Meer trekkracht bij wegrijden.
- Kruipgedrag bij manoeuvreren is handig.
- Volledig automatische werking, concentratie bestuurder.
4 nadelen automatische transmissie:
- Hoger verbruik (maar winst door snelle lock-up).
- Minder hoge topsnelheid.
- Meer geschikt voor sterke motoren.
- Duurder in aanschaf en duurder bij reparaties.
Klassieke, volledig hydraulisch gestuurde, automatische gangwissel omvat:
Koppelomvormer (meestal overbruggingskoppeling= lock-up).
Planetaire tandwielstelsel.
Hydraulische regeleenheid. Elektronisch geregelde
Bedieningsmechanismen. versnellingsbak krijgt daarboven:
Automatische transmissievloeistof (ATF). elektronische regeleenheid/ CAN
Differentieel (bij voorwielaandrijving). module, sensoren en actuatoren.
Koppelomvormer Examen!
TAKEN
4 taken koppelomvormer:
- Koppeling realiseren tussen motorkrukas en ingaande as van transmissie.
- Functioneert als vliegwiel.
- Koppelvergroting.
- Vangt torsietrillingen van motor en aandrijflijn op.
ONDERDELEN EN CONSTRUCTIE
Bestaat uit pompwiel, turbine en stator. Gevuld met automatische transmissievloeistof
(ATF).
Wanneer motor draait, gaat pomp werken
en de vloeistof rondpompen.
Stator zit op een éénrichtingskoppel.
DE WERKING VAN DE KOPPELOMVORMER Ingaande as
versnellingsbak
Krukas
Basisprincipe
Vloeistofkoppeling, berust op de vloeistof impuls overdracht van motorkoppel via pomp naar
ingaande as van de versnellingsbak via de turbine.
Werking: Examen!
,1. Wagen staat stil, motor draait en we
geven gas. Oliedruppels worden
door pompschoepen versneld en
naar buiten geslingerd.
2. Druppel olie botst tegen schoepen
van turbine.
, 3. Oliedruppel botst tegen achterzijde
van turbineschoep en geeft
kinetische energie af en brengt
turbine in beweging.
4. Als oliedruppel turbine verlaat kan er
zich een probleem voordoen.
5. Oliedruppel botst tegen
aanstromende pompschoep.
Pompschoenen die sneller draaien
dan de turbineschoepen halen
turbineschoepen in zodat
oliedruppel tegen naderende
pompschoepen botst. Hierdoor wordt
pomp en ook motor afremt.
6. Stator zorgt voor oplossing.
Oliestroom wordt door
statorschoepen in dezelfde richting
van draaiende pompschoenen geleid
zodat pomp niet wordt afgeremd.
Stator staat in deze omstandigheden
geblokkeerd door
eenrichtingskoppeling.
7. Als toerental van turbine- en
pompschoepen ong. gelijk is dan
botst oliestroom tegen achterzijde
van stator. Stator mag nu niet meer
geblokkeerd zijn.
8. Stator draait mee met pomp en
turbine op hetzelfde toerental en
rijdt wagen met constante snelheid.
Hoe ontstaat de koppelvergroting? Examen!
Hoe? Ontstaat tijdens het wegrijden en bij het
veranderen van versnelling.
, Fase 1
1. Pomp draait met omtreksnelheid en turbine staat stil.
2. Oliestroom (pomp) oefent kracht uit op turbineschroeven.
3. Oliestroom uit turbine oefent op stator grote
kracht uit. Stator is geblokkeerd
(eenrichtingskoppel) zal laatste kracht als
reactiekracht werkzaam zijn op turbineschroeven.
Resultaat: Op turbine werkt twee resulterende
krachten.
Koppel van turbine 2,5x zo groot als koppel pomp.
Volgorde altijd: pomp, turbine en stator.
Fase 2
1. Turbine begint te draaien, wagen versnelt.
2. Daardoor krijgt oliestroom van turbine naar stator
een andere richting. Richting reactiekracht
verandert (stator nog geblokkeerd).
3. Richting van reactiekracht verandert en zijn
component in draairichting van turbine wordt
kleiner.
4. Resultante van twee krachten zijn nu kleiner
geworden: koppelvergroting neemt af.
Fase 3
1. Pomp en turbine draaien op dezelfde snelheid,
de wagen rijdt met constante snelheid.
2. Olie die turbine verlaat botst tegen achterzijde
van statorschoepen, waardoor deze meedraaien.
3. Reactiekracht nu verdwenen zodat
koppelvergroting niet meer bestaat.
Invloed koppelvergroting op verschillende versnellingen:
Begin altijd een groot koppel, makkelijk bij het vertrekken
van voertuig.
OVERBRENGINGSKOPPELING OF LOCK-UP Examen!
