Studievragen – Werkgroep 2
Casus 1: vraag 1 en 2 (Onbevoegde vertegenwoordiging)
Amir woont samen met zijn vriendin Britta in een Rotterdamse bovenwoning. Zij zijn samen eigenaar
van de woning met inboedel. Ter verduurzaming van hun woning besluiten zij een zogenoemd
‘groen’ dak te laten aanleggen. Op advies van een bevriende aannemer, Koos Koets, bezoeken zij de
Amsterdamse firma GoGreen B.V., leverancier en installateur van groene daken. GoGreen stuurt nog
diezelfde week een medewerker naar Rotterdam, die ter plekke de maten opneemt. Het dak meet 34
vierkante meter, zodat de totaalprijs uitkomt op € 3.060.
Dat is een fiks bedrag, en dus vragen Amir en Britta Koos Koets om advies. Hij adviseert om een
goedkopere leverancier te zoeken. Toevallig ontmoet Koos die avond in het café een bevriende
dakdekker, Gerards, die aangeeft een sedumdak van 34 vierkante meter te kunnen leveren en
aanleggen voor € 2.500, nu de dakmeting al is verricht. Dan houdt hij voor zichzelf een mooie
winstmarge van € 800 over, vertelt hij Koos in vertrouwen. Op eigen initiatief en zonder overleg met
Amir en Britta bestelt Koos namens het stel bij Gerards het groene dak voor € 2.500. Dat zullen Amir
en Britta zeker goed vinden, vertelt hij Gerards, omdat het binnen hun budget past.
Als Amir en Britta hiervan vernemen, reageren zij in eerste instantie afwijzend, want zij hadden Koos
helemaal niet gevraagd een andere leverancier te benaderen. Bovendien kennen zij Gerards
helemaal niet. Amir en Britta lezen op het internet slechte recensies over Gerards. Zij willen liever in
zee gaan met GoGreen. Gerards stelt zich daarentegen op het standpunt dat Amir en Britta
gebonden zijn aan de door Koos Koets met hem gesloten overeenkomst.
1. Is tussen Amir en Britta enerzijds en Gerards anderzijds een rechtsgeldige overeenkomst
tot stand gekomen? (15 punten & max 400 woorden)
Issue
Kon Koos Koets Amir en Britta binden aan de overeenkomst met Gerards, hoewel Amir en Britta hem
geen opdracht of toestemming hebben gegeven?
Rule
Totstandkoming van een overeenkomst vereist aanbod en aanvaarding (6:217 BW). Daarna stop je
met aanbod en aanvaarding, want daar gaat het verder niet om in deze casus. Een derde kan iemand
binden via:
- Volmacht (3:60 BW);
- Schijn van volmacht / toerekenbare schijn (3:61 lid 2 BW);
- Bekrachtiging (door achterman) (3:69 BW) Stel ‘B’ koopt een nieuw bureau voor ‘A’ stoel
voor ‘A’ bij ‘C’, zonder dat ‘A’ volmacht aan ‘B’ had gegeven, maar je bent wel helemaal blij
met het bureau, dan kan je ‘C’ bellen, met ik ben heel blij mee, wat zijn dat we zaken hebben
kunnen doen, dan heb je hem bekrachtigd. Maar als dat bedrijf voordat ik hen heb kunnen
bellen zegt ja maar ik vertrouw jou niet en dit klopt allemaal niet, ik wil mijn bureau stoel
terug, dan ben ik al eigenlijk….JE MOET OPTIJD BEKRACHTIGEN.
Bestaat geen van deze gronden, dan is de pseudo-vertegenwoordiger persoonlijk aansprakelijk voor
gewekte schijn (3:70 BW).
Aantekeningen:
Het is niet echt dat er 3 opties zijn. Je hebt volmacht en vervolgens kan je het repareren door:
- 3:61 lid 2 BW door toedoen en risico beginsel (ING/BERA)
- 3:69 BW bekrachtiging
,Application
Geen volmacht
Koos had geen instructie om namens Amir/Britta een overeenkomst te sluiten. Dat Koos
“adviseerde” maakt hem nog geen vertegenwoordiger. Er is dus geen gevestigde
volmacht (3:60 BW).
Geen toerekenbare schijn – 3:61 lid 2 BW
Gerards mag slechts op Koos’ bevoegdheid vertrouwen wanneer: de schijn is gewekt door
Amir/Britta zelf, of aan hen toerekenbaar is door feiten uit hun risico-sfeer. Niets in de casus
wijst erop dat Amir en Britta Koos presenteerden als vertegenwoordiger. Zij wisten niet dat
Koos handelde en hadden hem geen enkele bevoegdheid gegeven. Het gegeven dat Koos
“vriend” is en eerder adviseerde, schept geen externe schijn van volmacht. Dit is vaste HR-
lijn (o.a. ING/Bera). Gerards baseert zijn vertrouwen uitsluitend op Koos’ eigen
mededeling (“dat zullen Amir en Britta wel goed vinden”). Schijn kan nooit ontstaan door
verklaringen van de pseudo-vertegenwoordiger zelf → dus geen 3:61 lid 2 BW-situatie.
Geen bekrachtiging – 3:69 BW
Amir en Britta wijzen de overeenkomst expliciet af. Er is geen bevestiging achteraf.
Conclusion
Er is géén overeenkomst tot stand gekomen tussen Amir/Britta en Gerards. Koos had geen volmacht,
er was geen toerekenbare schijn door Amir/Britta, en zij hebben niet bekrachtigd.
2. Gesteld dat het antwoord op de vorige vraag ontkennend luidt, dient Koos Koets dan aan
Gerards de misgelopen winstmarge te vergoeden? (5 punten & max 100 woorden)
Issue
Is Koos aansprakelijk voor schade uit onbevoegde vertegenwoordiging?
Rule
Art. 3:70 BW:
De onbevoegde vertegenwoordiger staat in voor zijn bevoegdheid en is schadeplichtig, tenzij de
wederpartij wist of moest weten dat bevoegdheid ontbrak.
Volgens Wisman/Trijber omvat de schade het positief contractsbelang (gemiste winst).
Application
Gerards mocht op Koos’ bevoegdheid vertrouwen:
Koos gedroeg zich als gemachtigde,
Niets wijst erop dat Gerards had moeten twijfelen.
Er is geen onderzoeksplicht vergelijkbaar met ING/Bera.
→ Koos is onbevoegd vertegenwoordiger → 3:70 BW → schadeplichtig.
Schade = winst die Gerards had behaald (€ 800).
Conclusion
Ja. Koos is schadeplichtig op grond van art. 3:70 BW en moet het positief contractsbelang (gemiste
winst € 800) vergoeden.
, Vraag 3 (Onbevoegde vertegenwoordiging)
Marcel wil in Rotterdam een nieuwe vestiging van zijn sportschool openen. Leon, die als
fitnessinstructeur in dienst is van Marcel, weet dat Marcel nog inventaris nodig heeft voor de nieuwe
vestiging van zijn sportschool in Rotterdam. Leon wil graag initiatief tonen en gaat op een maandag in
gesprek met Mobel b.v., leverancier van fitnessapparatuur. Dit gesprek gaat zo soepel dat Leon zich
laat meeslepen en meteen namens Marcel een overeenkomst sluit voor de aankoop van vijf
loopbanden, drie squatrekken en twee halterbanken, tegen een scherpe prijs. Nog diezelfde dag
mailt de bedrijfsjurist van Mobel aan Marcel dat Mobel de door Leon gesloten overeenkomst als
ongeldig beschouwt, omdat na raadpleging van het handelsregister is gebleken dat Leon niet
bevoegd was om de overeenkomst namens Marcel te sluiten. Marcel antwoordt hierop de volgende
dag (dinsdag) dat hij blij is met de door Leon gesloten overeenkomst en graag met Mobel b.v. in
overleg treedt over het moment van aflevering. Mobel houdt echter vast aan haar standpunt dat
geen overeenkomst tot stand is gekomen.
Is er een rechtsgeldige overeenkomst tot stand gekomen tussen Marcel en Mobel b.v.? (9 punten &
max 300 woorden)
Issue
Kan Leon, werknemer van Marcel, Marcel binden ondanks het ontbreken van formele
vertegenwoordigingsbevoegdheid in het handelsregister?
Rule
Drie routes kunnen binding opleveren:
- Volmacht (3:60 BW); 3:66 als je buiten je volmacht handelt.
- Schijn van volmacht op grond van feiten toerekenbaar aan Marcel (3:61 lid 2 BW);
- Bekrachtiging (3:69 BW).
Inschrijving in het handelsregister betreft slechts interne bevoegdheid; het ontbreken daarvan sluit
schijn niet uit (HR ING/Bera).
Application
Geen volmacht
Leon is fitnessinstructeur. Er zijn geen aanwijzingen dat Marcel hem bevoegd maakte om
grote aankopen te doen.
Wel schijn van volmacht?
Mobel raadpleegt het handelsregister en ziet dat Leon niet bevoegd is. Hierdoor
ontstaat geen gerechtvaardigd vertrouwen. Wanneer de wederpartij weet dat
vertegenwoordiging ontbreekt, kan zij zich niet beroepen op schijn van volmacht.
Schijn kan niet worden gebaseerd op verklaringen van Leon zelf.
Er zijn geen gedragingen van Marcel waardoor Mobel mocht denken dat Leon bevoegd was.
Bekrachtiging (3:69 BW)
Marcel mailt de volgende dag uitdrukkelijk dat hij akkoord is met de overeenkomst en
levering wenst. Bekrachtiging werkt met terugwerkende kracht, zodat de overeenkomst
geldig is alsof de volmacht wél bestond (3:69 lid 3 BW). En het is een eenzijdige
rechtshandeling van de vertegenwoordigde. Daarnaast hoef je niet per se ingeschreven te
staan (bij kvk) om iemand volmacht te geven. 3:69 je kan bekrachtigen, dus het was
eigenlijk een onbevoegde vertegenwoordiging, maar ik ben eigenlijk heel blij met deze deal.
Lid 3: Als hij eerder is ingetrokken dan bekrachtigd, dan geldt de bekrachtiging niet.
Onbevoegde vertegenwoordiging is hier dus niet geheeld. ‘TENZIJ’ als je eigenlijk zegt
maar ja je had het kunnen weten, dat de onbevoegde vertegenwoordiger, onbevoegd was.
Bijvoorbeeld als Marcel had gebeld dat hij het had ingetrokken. Voor een of andere reden
dat mobel voordat de deal werd gesloten met leon, wist dat leon onvoldoende volmacht had
en toch ging dooronderhandelen. Maar daar is nu geen sprake van.
Casus 1: vraag 1 en 2 (Onbevoegde vertegenwoordiging)
Amir woont samen met zijn vriendin Britta in een Rotterdamse bovenwoning. Zij zijn samen eigenaar
van de woning met inboedel. Ter verduurzaming van hun woning besluiten zij een zogenoemd
‘groen’ dak te laten aanleggen. Op advies van een bevriende aannemer, Koos Koets, bezoeken zij de
Amsterdamse firma GoGreen B.V., leverancier en installateur van groene daken. GoGreen stuurt nog
diezelfde week een medewerker naar Rotterdam, die ter plekke de maten opneemt. Het dak meet 34
vierkante meter, zodat de totaalprijs uitkomt op € 3.060.
Dat is een fiks bedrag, en dus vragen Amir en Britta Koos Koets om advies. Hij adviseert om een
goedkopere leverancier te zoeken. Toevallig ontmoet Koos die avond in het café een bevriende
dakdekker, Gerards, die aangeeft een sedumdak van 34 vierkante meter te kunnen leveren en
aanleggen voor € 2.500, nu de dakmeting al is verricht. Dan houdt hij voor zichzelf een mooie
winstmarge van € 800 over, vertelt hij Koos in vertrouwen. Op eigen initiatief en zonder overleg met
Amir en Britta bestelt Koos namens het stel bij Gerards het groene dak voor € 2.500. Dat zullen Amir
en Britta zeker goed vinden, vertelt hij Gerards, omdat het binnen hun budget past.
Als Amir en Britta hiervan vernemen, reageren zij in eerste instantie afwijzend, want zij hadden Koos
helemaal niet gevraagd een andere leverancier te benaderen. Bovendien kennen zij Gerards
helemaal niet. Amir en Britta lezen op het internet slechte recensies over Gerards. Zij willen liever in
zee gaan met GoGreen. Gerards stelt zich daarentegen op het standpunt dat Amir en Britta
gebonden zijn aan de door Koos Koets met hem gesloten overeenkomst.
1. Is tussen Amir en Britta enerzijds en Gerards anderzijds een rechtsgeldige overeenkomst
tot stand gekomen? (15 punten & max 400 woorden)
Issue
Kon Koos Koets Amir en Britta binden aan de overeenkomst met Gerards, hoewel Amir en Britta hem
geen opdracht of toestemming hebben gegeven?
Rule
Totstandkoming van een overeenkomst vereist aanbod en aanvaarding (6:217 BW). Daarna stop je
met aanbod en aanvaarding, want daar gaat het verder niet om in deze casus. Een derde kan iemand
binden via:
- Volmacht (3:60 BW);
- Schijn van volmacht / toerekenbare schijn (3:61 lid 2 BW);
- Bekrachtiging (door achterman) (3:69 BW) Stel ‘B’ koopt een nieuw bureau voor ‘A’ stoel
voor ‘A’ bij ‘C’, zonder dat ‘A’ volmacht aan ‘B’ had gegeven, maar je bent wel helemaal blij
met het bureau, dan kan je ‘C’ bellen, met ik ben heel blij mee, wat zijn dat we zaken hebben
kunnen doen, dan heb je hem bekrachtigd. Maar als dat bedrijf voordat ik hen heb kunnen
bellen zegt ja maar ik vertrouw jou niet en dit klopt allemaal niet, ik wil mijn bureau stoel
terug, dan ben ik al eigenlijk….JE MOET OPTIJD BEKRACHTIGEN.
Bestaat geen van deze gronden, dan is de pseudo-vertegenwoordiger persoonlijk aansprakelijk voor
gewekte schijn (3:70 BW).
Aantekeningen:
Het is niet echt dat er 3 opties zijn. Je hebt volmacht en vervolgens kan je het repareren door:
- 3:61 lid 2 BW door toedoen en risico beginsel (ING/BERA)
- 3:69 BW bekrachtiging
,Application
Geen volmacht
Koos had geen instructie om namens Amir/Britta een overeenkomst te sluiten. Dat Koos
“adviseerde” maakt hem nog geen vertegenwoordiger. Er is dus geen gevestigde
volmacht (3:60 BW).
Geen toerekenbare schijn – 3:61 lid 2 BW
Gerards mag slechts op Koos’ bevoegdheid vertrouwen wanneer: de schijn is gewekt door
Amir/Britta zelf, of aan hen toerekenbaar is door feiten uit hun risico-sfeer. Niets in de casus
wijst erop dat Amir en Britta Koos presenteerden als vertegenwoordiger. Zij wisten niet dat
Koos handelde en hadden hem geen enkele bevoegdheid gegeven. Het gegeven dat Koos
“vriend” is en eerder adviseerde, schept geen externe schijn van volmacht. Dit is vaste HR-
lijn (o.a. ING/Bera). Gerards baseert zijn vertrouwen uitsluitend op Koos’ eigen
mededeling (“dat zullen Amir en Britta wel goed vinden”). Schijn kan nooit ontstaan door
verklaringen van de pseudo-vertegenwoordiger zelf → dus geen 3:61 lid 2 BW-situatie.
Geen bekrachtiging – 3:69 BW
Amir en Britta wijzen de overeenkomst expliciet af. Er is geen bevestiging achteraf.
Conclusion
Er is géén overeenkomst tot stand gekomen tussen Amir/Britta en Gerards. Koos had geen volmacht,
er was geen toerekenbare schijn door Amir/Britta, en zij hebben niet bekrachtigd.
2. Gesteld dat het antwoord op de vorige vraag ontkennend luidt, dient Koos Koets dan aan
Gerards de misgelopen winstmarge te vergoeden? (5 punten & max 100 woorden)
Issue
Is Koos aansprakelijk voor schade uit onbevoegde vertegenwoordiging?
Rule
Art. 3:70 BW:
De onbevoegde vertegenwoordiger staat in voor zijn bevoegdheid en is schadeplichtig, tenzij de
wederpartij wist of moest weten dat bevoegdheid ontbrak.
Volgens Wisman/Trijber omvat de schade het positief contractsbelang (gemiste winst).
Application
Gerards mocht op Koos’ bevoegdheid vertrouwen:
Koos gedroeg zich als gemachtigde,
Niets wijst erop dat Gerards had moeten twijfelen.
Er is geen onderzoeksplicht vergelijkbaar met ING/Bera.
→ Koos is onbevoegd vertegenwoordiger → 3:70 BW → schadeplichtig.
Schade = winst die Gerards had behaald (€ 800).
Conclusion
Ja. Koos is schadeplichtig op grond van art. 3:70 BW en moet het positief contractsbelang (gemiste
winst € 800) vergoeden.
, Vraag 3 (Onbevoegde vertegenwoordiging)
Marcel wil in Rotterdam een nieuwe vestiging van zijn sportschool openen. Leon, die als
fitnessinstructeur in dienst is van Marcel, weet dat Marcel nog inventaris nodig heeft voor de nieuwe
vestiging van zijn sportschool in Rotterdam. Leon wil graag initiatief tonen en gaat op een maandag in
gesprek met Mobel b.v., leverancier van fitnessapparatuur. Dit gesprek gaat zo soepel dat Leon zich
laat meeslepen en meteen namens Marcel een overeenkomst sluit voor de aankoop van vijf
loopbanden, drie squatrekken en twee halterbanken, tegen een scherpe prijs. Nog diezelfde dag
mailt de bedrijfsjurist van Mobel aan Marcel dat Mobel de door Leon gesloten overeenkomst als
ongeldig beschouwt, omdat na raadpleging van het handelsregister is gebleken dat Leon niet
bevoegd was om de overeenkomst namens Marcel te sluiten. Marcel antwoordt hierop de volgende
dag (dinsdag) dat hij blij is met de door Leon gesloten overeenkomst en graag met Mobel b.v. in
overleg treedt over het moment van aflevering. Mobel houdt echter vast aan haar standpunt dat
geen overeenkomst tot stand is gekomen.
Is er een rechtsgeldige overeenkomst tot stand gekomen tussen Marcel en Mobel b.v.? (9 punten &
max 300 woorden)
Issue
Kan Leon, werknemer van Marcel, Marcel binden ondanks het ontbreken van formele
vertegenwoordigingsbevoegdheid in het handelsregister?
Rule
Drie routes kunnen binding opleveren:
- Volmacht (3:60 BW); 3:66 als je buiten je volmacht handelt.
- Schijn van volmacht op grond van feiten toerekenbaar aan Marcel (3:61 lid 2 BW);
- Bekrachtiging (3:69 BW).
Inschrijving in het handelsregister betreft slechts interne bevoegdheid; het ontbreken daarvan sluit
schijn niet uit (HR ING/Bera).
Application
Geen volmacht
Leon is fitnessinstructeur. Er zijn geen aanwijzingen dat Marcel hem bevoegd maakte om
grote aankopen te doen.
Wel schijn van volmacht?
Mobel raadpleegt het handelsregister en ziet dat Leon niet bevoegd is. Hierdoor
ontstaat geen gerechtvaardigd vertrouwen. Wanneer de wederpartij weet dat
vertegenwoordiging ontbreekt, kan zij zich niet beroepen op schijn van volmacht.
Schijn kan niet worden gebaseerd op verklaringen van Leon zelf.
Er zijn geen gedragingen van Marcel waardoor Mobel mocht denken dat Leon bevoegd was.
Bekrachtiging (3:69 BW)
Marcel mailt de volgende dag uitdrukkelijk dat hij akkoord is met de overeenkomst en
levering wenst. Bekrachtiging werkt met terugwerkende kracht, zodat de overeenkomst
geldig is alsof de volmacht wél bestond (3:69 lid 3 BW). En het is een eenzijdige
rechtshandeling van de vertegenwoordigde. Daarnaast hoef je niet per se ingeschreven te
staan (bij kvk) om iemand volmacht te geven. 3:69 je kan bekrachtigen, dus het was
eigenlijk een onbevoegde vertegenwoordiging, maar ik ben eigenlijk heel blij met deze deal.
Lid 3: Als hij eerder is ingetrokken dan bekrachtigd, dan geldt de bekrachtiging niet.
Onbevoegde vertegenwoordiging is hier dus niet geheeld. ‘TENZIJ’ als je eigenlijk zegt
maar ja je had het kunnen weten, dat de onbevoegde vertegenwoordiger, onbevoegd was.
Bijvoorbeeld als Marcel had gebeld dat hij het had ingetrokken. Voor een of andere reden
dat mobel voordat de deal werd gesloten met leon, wist dat leon onvoldoende volmacht had
en toch ging dooronderhandelen. Maar daar is nu geen sprake van.
