Monitoraat 3 Bevoegdheidsverdeling - Grondwettelijk recht - KU Leuven 25/26

Monitoraat III – BEVOEGDHEIDSVERDELING

Materiele bevoegdheidsverdeling

1. onderverdeling
 Taalgebieden (art 4 GW) gemeentenverdeling in taalwet bestuurzaken
 Gemeenschappen (geen brusselse gemeenschap)
 Gewesten (geen duitstalig gewest)
 Assymetrieën
o Art 137 gewest kan bevoegdheden overdragen naar de gemeenschap
 Gebeurd in Vlaanderen (nog steeds wel 2 RP)
o Art 138 Frans gemeenschap kan bevoegdheden overdragen anar het Waalse gewest
(want waals gewest heeft meer geld)
 Wel nog elk hun eigen RP, regering, bevoegdheden
o Art 139 bevoegdheden van het Waalse gewest overdragen aan de Duitstalige
gemeenschap
o Brussel



2. Bevoegdheidsverdeling
 Residuaire bevoegdheden: zijn niet toebedeeld
 Toegewezen bevoegdheden: expliciet aan een overheid toegeweze. ( bwhi of gw)

 Federale staat: residuaire (art 35) en toegewezen (GW + BWHI) bevoegdheden
 Gemeenschappen en de Gewesten: toegewezen bevoegdheden (GW + BWHI)
o Wet: voor 1980 => wet, ordonnantie of decreet
o Wet: na 1980 => wet in federale context (enkel wet)
o Belangrijk om te kunnen weten of ze willen toewijzen aan federale staat of gem/gew

o Gemeenschappen: 127-130 GW + art 4 + 5 BWHI

 Culturele aangelegenheden
 Onderwijs (uitzonderingen bij onderwijs)
 Persoonsgebonden aangelegenheden

o Gewesten: art 39 GW + art 6 BWHI
 Grondgebonden aangelegenheden


3. Beperkingen op bevoegdheden
 Economische monetaire unie art 6 §1 VI lid 3 BWHI
 Federale loyauteit en evenredeigheidsbeginsel art 143 GW



4. Soorten bevoegdheden
1

,  Exclusieve bevoegdheid: 1 OH voor 1 materie op een bepaald grondgebied
o Basisprincipe in belgie: wetten decreten en ordonnanties op hetzelfde niveau duq
zorgen dat ze niet in conflict komen (anderss voorrangsproblemen)
 Parallelle bevoegdheid: overheden mogen die enkel uitvoeren binnen hun eigen materiele
bevoegdheid
o vb ontwikkelingssamenwerking => gemeenschappen mogen hieraan doen op vlak
van onderwijs etc etc…
 Concurrerende bevoegdheid
o Eigenlijke: waarin de deelstaten enkel mogen optreden zolang de federale OH dat
niet heeft gedaan vb belastingsbevoeegdheid art 170 §2 GW
o Oneigenlijke: federale OH creert de basisregels en de deelstaten mogen dan verder
ontwikkelen en aanvullen art 5 62 V 7° BWHI

Territoriale bevoegdheidsvereling

Bevoegdheid gem Culturele Onderwijs Persoonsgebonden
aangelegenheden aangelegenheden
Vl gem Nederlandstalige tg Nederlandstalige tg Nederlandstalige tg
Eentalige instellingen Eentalige instellingen Instellingen Brussel
Brussel op basis van Brussel op basis van die wegens hun
activiteiten activiteiten organisatie behoren
tot vl gem
Fr gem franstalige tg franstalige tg franstalige tg
Eentalige instellingen Eentalige instellingen instellingen Brussel
Brussel op basis van Brussel op basis van die wegens hun
activiteiten activiteiten organisatie
Dui gem Duitse tg Duitse tg Duitse tg
Federale OH Biculturele Tweetalige /
aangelegenheden onderwijsinstellingen
GGC / / T a v personen
Bipersoonsgebonden
instellingen
gezinsbijslagen
BHG Enkele biculturele / /
aangelelgenhden van
gewestelijk belang


Taalgebruik Vl gem Fr gem Fed (gew Fed (bij D gem Fed (gew
wet wet) wet)
Onderwijs Nl tg Fr tg Tweetalig Faciliteit D tg
gebied gmenten
brussel
hoofdstald
Bestuurszaken = D tg
bedrijfsleven = D tg


Gerecgtzaken leger en wetgeving = federaal


2