Samenvatting Intellectueel Eigendomsrecht
Inhoudsopgave
Blok 1: Algemene inleiding ............................................................................................................ 3
Algemene kenmerken van intellectuele rechten ................................................................................ 3
Relevante wetgeving ........................................................................................................................ 3
Categorieën van Intellectuele Eigendomsrechten .............................................................................. 4
Blok 2: Het octrooirecht ................................................................................................................ 6
Voorwaarden ................................................................................................................................... 6
Aanvraagprocedure ......................................................................................................................... 7
Bescherming & omvang ................................................................................................................... 9
Procedure Nederlands octrooi ........................................................................................................11
Speciale procedures .......................................................................................................................12
Blok 3: Handelsnaamrecht ........................................................................................................... 14
Kenmerken.....................................................................................................................................14
Handelsnaamgerechtigde ...............................................................................................................14
De bescherming .............................................................................................................................15
Handhaving en sancties ..................................................................................................................16
Jurisprudentie ................................................................................................................................16
Blok 4: Merkenrecht ..................................................................................................................... 17
Kenmerken.....................................................................................................................................17
Beschermingsvoorwaarden.............................................................................................................18
Aanvraagprocedure ........................................................................................................................21
Bescherming ..................................................................................................................................22
Inbreukgronden ..............................................................................................................................23
Sub a – identiek teken voor identieke waren/diensten ................................................................... 24
Sub b – gelijk/overeenstemmend teken voor overeenstemmende waren/diensten +
verwarringsgevaar ...................................................................................................................... 25
Sub c – gelijk/overeenstemmend teken voor gelijke of andere waren/diensten + bekend merk ........ 25
Sub d – anders gebruik (alleen mogelijk binnen de Benelux) ......................................................... 26
Gebruiksplicht................................................................................................................................26
Beperkingen en einde merkrecht .....................................................................................................28
Gastcollege: slaafse nabootsing .................................................................................................. 30
Voorwaarden slaafse nabootsing .....................................................................................................30
Belangrijke arresten ........................................................................................................................31
Samenloop met IE-rechten .............................................................................................................32
Blok 5: Auteursrecht .................................................................................................................... 33
1
, Beschermingsvoorwaarden.............................................................................................................33
De rechthebbende..........................................................................................................................34
De bescherming .............................................................................................................................34
Overzicht exploitatierechten: ...................................................................................................... 35
Beperkingen ...................................................................................................................................38
Overdracht & licentie ......................................................................................................................40
Blok 6: Databanken ...................................................................................................................... 42
Voorwaarden ..................................................................................................................................42
Kenmerken.....................................................................................................................................42
Bescherming ..................................................................................................................................43
Blok 7: Naburige rechten .............................................................................................................. 44
Kenmerken.....................................................................................................................................44
Categorieën & rechtssubjecten .......................................................................................................44
Uitzonderingen ...............................................................................................................................45
Blok 8: Bedrijfsgeheimen ............................................................................................................. 46
Kenmerken.....................................................................................................................................46
Bescherming ..................................................................................................................................46
Handhaving ....................................................................................................................................47
2
,Blok 1: Algemene inleiding
Algemene kenmerken van intellectuele rechten
Wat is IE-recht?
• Beschermt onstoffelijke crea:es van de menselijke geest.
• Niet het idee zelf, maar de concrete uitwerking van beschermd worden.
® Voorbeeld: Het idee “een toverman op een toverschool” is niet beschermd.
Het concreet uitgewerkte boek Harry PoNer is wel beschermd.
Basisprincipes van IE-recht:
1. Legaliteitsbeginsel: Alleen de wetgever kan IE-rechten toekennen In het Nederlands
recht worden intellectuele eigendomsrechten beschouwd als vermogensrechten. Het
is een absoluut recht dat tegenover iedereen werkt, ongeacht of een derde te goeder
trouw handelt..
2. Corpus mys7cum vs. Corpus mechanicum:
o Corpus mys:cum = het immateriële werk zelf.
o Corpus mechanicum = de drager (bijv. boek of canvas).
o OnaVankelijkheidsbeginsel: de rechthebbende op de drager is niet automa:sch
ook rechthebbende op het werk.
3. Drempelvereisten: Elke IE-categorie kent een drempel om bescherming te verkrijgen.
4. Territorialiteitsbeginsel: IE-rechten gelden per land, tenzij via verdrag/unie geregeld.
o Rome II ar:kel 8 à Het toepasselijk recht bij IE-inbreuk is recht van het land waar
bescherming wordt gevraagd.
5. Duur: Intellectuele eigendomsrechten zijn :jdelijk en vervallen na verloop van :jd. De
maximale beschermingsduur varieert per type recht.
® Uitzondering: het merkenrecht kan onbeperkt worden verlengd.
6. Toekenning: Intellectuele eigendomsrechten kunnen ontstaan van rechtswege of
door registra:e. De registra:eprocedure bestaat uit drie fasen:
1. Depot (aanvraag indienen)
2. Registra:e (eventuele toekenning)
3. Publica:e (openbaar maken).
7. Cumula7e van IE-rechten: Het is mogelijk dat er meerdere intellectuele
eigendomsrechten rusten op hetzelfde voorwerp. Dan is voor gebruik of exploita:e
de instemming van alle rechthebbenden vereist.
8. Overdraagbaarheid: Omdat het vermogensrechten zijn kunnen deze vrij worden
overgedragen.
Relevante wetgeving
Unieverdrag van Parijs (VvP) & Berner Coven7e:
3
, Beide verdragen zijn belangrijk voor het interna:onale IE-recht en beide gelden in
Nederland.
• Het Unieverdrag van Parijs regelt industriële eigendom (zoals octrooien, modellen,
merken) en bevat:
o Het assimila:ebeginsel = gelijke behandeling voor buitenlanders.
o Het minimumbeschermingsbeginsel = landen moeten minimaal bepaalde
rechten toekennen.
o Een prioriteitsregeling = één aanvraag geldt :jdelijk in meerdere landen.
• De Berner Conven:e richt zich op het auteursrecht.
Overige belangrijke verdragen:
• TRIPS-overeenkomst (1994): Onderdeel van WTO. Stelt minimumstandaarden voor
bescherming van IE-rechten in de handel. TRIPS behandelt o.a. handhaving,
douanemaatregelen en bevat:
o Het assimila:ebeginsel.
o Regels voor gebruikersvoorwaarden, duur, beperkingen, uitzonderingen en
dwanglicen:es.
o Naleving van het VvP en de Berner Conven:e.
• Europees Octrooiverdrag (1973): Is de basis voor het systeem waarmee Europese
octrooien worden verleend.
• Overeenkomst Eengemaakt Octrooirecht (2013): Maakt één uniforme procedure voor
rechtsgeldigheid van octrooien binnen deelnemende EU-landen mogelijk.
Categorieën van Intellectuele Eigendomsrechten
1. Auteursrecht:
o Beschermt originele werken in de literatuur, kunst, muziek, soeware, enz.
o Ontstaat automa:sch bij crea:e.
o Geee de maker het exclusieve recht op verveelvoudiging en openbaarmaking van
het werk.
2. Merkenrecht:
o Beschermt tekens zoals een naam, logo of vorm die producten of diensten
onderscheiden.
o Registra:e geee de houder het exclusieve recht om het merk te gebruiken en zich
te verzeNen tegen inbreuk.
3. Octrooirecht:
o Beschermt technische uitvindingen die nieuw, inven:ef en industrieel toepasbaar
zijn.
o Geee :jdelijk het exclusieve recht om de uitvinding te exploiteren.
4. Handelsnaamrecht:
o Beschermt de naam van een onderneming zoals die in de prak:jk wordt gebruikt.
o Voorkomt verwarring met andere bedrijven die vergelijkbare namen gebruiken.
5. Naburige rechten:
o Beschermen uitvoerende ar4esten, producenten van films en muziek, en
omroeporganisa4es.
o Lijken op auteursrechten, maar gelden voor presta:es in plaats van crea:es.
6. Sui-generis databankenrecht:
4
Inhoudsopgave
Blok 1: Algemene inleiding ............................................................................................................ 3
Algemene kenmerken van intellectuele rechten ................................................................................ 3
Relevante wetgeving ........................................................................................................................ 3
Categorieën van Intellectuele Eigendomsrechten .............................................................................. 4
Blok 2: Het octrooirecht ................................................................................................................ 6
Voorwaarden ................................................................................................................................... 6
Aanvraagprocedure ......................................................................................................................... 7
Bescherming & omvang ................................................................................................................... 9
Procedure Nederlands octrooi ........................................................................................................11
Speciale procedures .......................................................................................................................12
Blok 3: Handelsnaamrecht ........................................................................................................... 14
Kenmerken.....................................................................................................................................14
Handelsnaamgerechtigde ...............................................................................................................14
De bescherming .............................................................................................................................15
Handhaving en sancties ..................................................................................................................16
Jurisprudentie ................................................................................................................................16
Blok 4: Merkenrecht ..................................................................................................................... 17
Kenmerken.....................................................................................................................................17
Beschermingsvoorwaarden.............................................................................................................18
Aanvraagprocedure ........................................................................................................................21
Bescherming ..................................................................................................................................22
Inbreukgronden ..............................................................................................................................23
Sub a – identiek teken voor identieke waren/diensten ................................................................... 24
Sub b – gelijk/overeenstemmend teken voor overeenstemmende waren/diensten +
verwarringsgevaar ...................................................................................................................... 25
Sub c – gelijk/overeenstemmend teken voor gelijke of andere waren/diensten + bekend merk ........ 25
Sub d – anders gebruik (alleen mogelijk binnen de Benelux) ......................................................... 26
Gebruiksplicht................................................................................................................................26
Beperkingen en einde merkrecht .....................................................................................................28
Gastcollege: slaafse nabootsing .................................................................................................. 30
Voorwaarden slaafse nabootsing .....................................................................................................30
Belangrijke arresten ........................................................................................................................31
Samenloop met IE-rechten .............................................................................................................32
Blok 5: Auteursrecht .................................................................................................................... 33
1
, Beschermingsvoorwaarden.............................................................................................................33
De rechthebbende..........................................................................................................................34
De bescherming .............................................................................................................................34
Overzicht exploitatierechten: ...................................................................................................... 35
Beperkingen ...................................................................................................................................38
Overdracht & licentie ......................................................................................................................40
Blok 6: Databanken ...................................................................................................................... 42
Voorwaarden ..................................................................................................................................42
Kenmerken.....................................................................................................................................42
Bescherming ..................................................................................................................................43
Blok 7: Naburige rechten .............................................................................................................. 44
Kenmerken.....................................................................................................................................44
Categorieën & rechtssubjecten .......................................................................................................44
Uitzonderingen ...............................................................................................................................45
Blok 8: Bedrijfsgeheimen ............................................................................................................. 46
Kenmerken.....................................................................................................................................46
Bescherming ..................................................................................................................................46
Handhaving ....................................................................................................................................47
2
,Blok 1: Algemene inleiding
Algemene kenmerken van intellectuele rechten
Wat is IE-recht?
• Beschermt onstoffelijke crea:es van de menselijke geest.
• Niet het idee zelf, maar de concrete uitwerking van beschermd worden.
® Voorbeeld: Het idee “een toverman op een toverschool” is niet beschermd.
Het concreet uitgewerkte boek Harry PoNer is wel beschermd.
Basisprincipes van IE-recht:
1. Legaliteitsbeginsel: Alleen de wetgever kan IE-rechten toekennen In het Nederlands
recht worden intellectuele eigendomsrechten beschouwd als vermogensrechten. Het
is een absoluut recht dat tegenover iedereen werkt, ongeacht of een derde te goeder
trouw handelt..
2. Corpus mys7cum vs. Corpus mechanicum:
o Corpus mys:cum = het immateriële werk zelf.
o Corpus mechanicum = de drager (bijv. boek of canvas).
o OnaVankelijkheidsbeginsel: de rechthebbende op de drager is niet automa:sch
ook rechthebbende op het werk.
3. Drempelvereisten: Elke IE-categorie kent een drempel om bescherming te verkrijgen.
4. Territorialiteitsbeginsel: IE-rechten gelden per land, tenzij via verdrag/unie geregeld.
o Rome II ar:kel 8 à Het toepasselijk recht bij IE-inbreuk is recht van het land waar
bescherming wordt gevraagd.
5. Duur: Intellectuele eigendomsrechten zijn :jdelijk en vervallen na verloop van :jd. De
maximale beschermingsduur varieert per type recht.
® Uitzondering: het merkenrecht kan onbeperkt worden verlengd.
6. Toekenning: Intellectuele eigendomsrechten kunnen ontstaan van rechtswege of
door registra:e. De registra:eprocedure bestaat uit drie fasen:
1. Depot (aanvraag indienen)
2. Registra:e (eventuele toekenning)
3. Publica:e (openbaar maken).
7. Cumula7e van IE-rechten: Het is mogelijk dat er meerdere intellectuele
eigendomsrechten rusten op hetzelfde voorwerp. Dan is voor gebruik of exploita:e
de instemming van alle rechthebbenden vereist.
8. Overdraagbaarheid: Omdat het vermogensrechten zijn kunnen deze vrij worden
overgedragen.
Relevante wetgeving
Unieverdrag van Parijs (VvP) & Berner Coven7e:
3
, Beide verdragen zijn belangrijk voor het interna:onale IE-recht en beide gelden in
Nederland.
• Het Unieverdrag van Parijs regelt industriële eigendom (zoals octrooien, modellen,
merken) en bevat:
o Het assimila:ebeginsel = gelijke behandeling voor buitenlanders.
o Het minimumbeschermingsbeginsel = landen moeten minimaal bepaalde
rechten toekennen.
o Een prioriteitsregeling = één aanvraag geldt :jdelijk in meerdere landen.
• De Berner Conven:e richt zich op het auteursrecht.
Overige belangrijke verdragen:
• TRIPS-overeenkomst (1994): Onderdeel van WTO. Stelt minimumstandaarden voor
bescherming van IE-rechten in de handel. TRIPS behandelt o.a. handhaving,
douanemaatregelen en bevat:
o Het assimila:ebeginsel.
o Regels voor gebruikersvoorwaarden, duur, beperkingen, uitzonderingen en
dwanglicen:es.
o Naleving van het VvP en de Berner Conven:e.
• Europees Octrooiverdrag (1973): Is de basis voor het systeem waarmee Europese
octrooien worden verleend.
• Overeenkomst Eengemaakt Octrooirecht (2013): Maakt één uniforme procedure voor
rechtsgeldigheid van octrooien binnen deelnemende EU-landen mogelijk.
Categorieën van Intellectuele Eigendomsrechten
1. Auteursrecht:
o Beschermt originele werken in de literatuur, kunst, muziek, soeware, enz.
o Ontstaat automa:sch bij crea:e.
o Geee de maker het exclusieve recht op verveelvoudiging en openbaarmaking van
het werk.
2. Merkenrecht:
o Beschermt tekens zoals een naam, logo of vorm die producten of diensten
onderscheiden.
o Registra:e geee de houder het exclusieve recht om het merk te gebruiken en zich
te verzeNen tegen inbreuk.
3. Octrooirecht:
o Beschermt technische uitvindingen die nieuw, inven:ef en industrieel toepasbaar
zijn.
o Geee :jdelijk het exclusieve recht om de uitvinding te exploiteren.
4. Handelsnaamrecht:
o Beschermt de naam van een onderneming zoals die in de prak:jk wordt gebruikt.
o Voorkomt verwarring met andere bedrijven die vergelijkbare namen gebruiken.
5. Naburige rechten:
o Beschermen uitvoerende ar4esten, producenten van films en muziek, en
omroeporganisa4es.
o Lijken op auteursrechten, maar gelden voor presta:es in plaats van crea:es.
6. Sui-generis databankenrecht:
4
