INDIVIDUEEL ARBEIDSRECHT
Bekijk het eerste hoofdstuk van collectief arbeidsrecht voor het sociaal pact en de
historiek
HOOFDSTUK 1: WAT IS SOCIAAL RECHT
Doel:
– evenwicht creëren tussen de belangen van WN’ers en WG’ers
– Waarborgen sociale rechtvaardigheid
– Waarborgen economische zekerheid
– Bescherming van sociale rechten en de regulering van
arbeidsverhoudingen
Individueel Arbeidsrecht:
- Regelt de verhouding tussen de individuele WG en WN
- Betreft de rechten en plichten die komen uit een
arbeidsovereenkomst zoals arbeidsomstandigheden,
lonen, werktijden, vakantiedagen en ontslag
- Dit deel beschermt dus de individuele WN tegen misbruik
- Waarborgt een eerlijk en rechtvaardig arbeidsklimaat
- Geeft juridische bescherming tijdens werk en in verband met
“werk”.
- Voorbeelden:
o Arbeidsovereenkomsten: regels van
toepassing op AO zoals duur, functie en loon
o Loon en arbeidsvoorwaarden: bepalingen over
minimumloon, uitkering bij ziekte, andere
arbeidsvoorwaarden
o Ontslagbescherming; wetgeving die WN
beschermt tegen onrechtmatig ontslag en
waarborgen biedt
Collectief recht:
- Richt zich op de collectieve relaties tssen WG en WN
- Via vakbonden en werkgeversorganisaties
- Regelt de onderhandelingen en afspraken die op
groepsniveaus gemaakt worden zoals CAO’s en rechten en
plichten van vakbonden.
- Voorbeelden
o Vakbonden en onderhandelingen:
regelgeving rond de oprichting, werking en
rechten van vakbonden en procedures voor
collectieve onderhandelingen
o Collectieve arbeidsovereenkomsten ( CAO):
overeenkomsten die door vakbonden en WG
worden afgesloten en die de arbeidsvoorwaarden
op sectoraal of bedrijfsniveau vastleggen
o Stakingsrecht: regelgeving omtrent het recht
van WN om te staken en de procedures die
daarbij moeten gevolgd worden
, Sociaal zekerheidsrecht
- Inkomensgarantie in alle omstandigheden
- Verschillende stelsels – verschillende takken (vakantie, pensioen..)
- belangrijkste takken:
o werkloosheidsverzekering: uitkeringen en
steunmaatregelen voor WN die hun baan verliezen.
o Ziekte en invaliditeitsverzekering: verzekeringen
die financiële bijstand bieden bij ziekte of
arbeidsongeschiktheid
o Pensioenstelstel: regels en voorzieningen voor
pensioenen en ouderdomsvoorzieningen
HOOFDSTUK 2 HISTORIEK
Periode kort voor de Franse Revolutie tot aan de ndustrialisering
Ambacht en gilden
- Controle toegang tot beroep
- Tradities, lokale gebruiken
- Sterke reglementering
De gevolgen van de Franse revolutie
- De Wet le Chapelier en de Allarde wet
o afschaffing gilden en ambachten: vrije toegang tot beroep
Maar ook: verbod van vereniging : ze mogen niet samen komen
maar mogen wel doen wat ze willen.
o Economisch liberalisme Adam Smit: geen overheidsinmenging
o Cijnskiesrecht: hoe meer je betaald hoe meer stemmen je mocht
uitbrengen.
19e Eeuw opkomst van arbeidswetgeving : de basis werd gelegd in de 19 de
eeuw.
Vanaf industrialisering
– Armoede wordt een samenlevingsprobleem door wegvallen sociale structuren
– Werkgever en werknemer regelen de volledig vrij in de arbeidsverhoudingen
– Er ontstaan specifieke risico’s zoals arbeidsongevallen, beroepsziekten &
werkloosheid.
– Zware onlusten: door ermbarmlijke en gevraarlijke werkomstandigheden
– Noodzaak : een wettelijke bescherming voor werknemers
– Eerste beschermingswetten voor vrouwen en kinderen
Consolidatie en uitbreiding van de wetgeving
- Introductie van de 8u-werkdagen en 48u werkweek
- Eerste arbeidsovereenkomstenwet met aandacht voor ontslagbescherming
Van de 20e eeuw tot nu
- Uitbouw arbeidsrechtelijke bescherming
- Uitbouw huidige sociale zekerheidsstelsel
,Na WO II Modernisering en sociale bescherming
In 44 werd het sociaal pact gesloten tussen WG en WN, wat leidde tot de oprichting van
de Nationale arbeidsraad (NAR) en de centrale raad voor het bedrijfsleven (CRB)
SOCIAAL PACT
- Is het sleutelmoment in Belgische sociale geschiedenis
- Gedurende en na WO II
- Beginselen
o Wederzijdse erkenning tussen WG’s en WN’s organisaties
o Gemeenschappelijk doel: dankzij economische voorspoed,
levensomstandigheden van de bevolking verbeteren
– Goede gang van zaken in de ondernemingen
– Billijke verdeling van inkomen
– Collectieve onderhandelingen
– Institutionaliseren sociale zekerheid
o Stelselmatig verdere uitbouw van de SZ
Jaren 70 en 80Hervormingen en arbeidsflexibiliteit
Bepaalde en Wet op
tijdelijke Uitzendkracht behoud van
arbeid en loon bij ziekte
Jaren 90 en 2000 Europese invloed en verdere
hervormingen
- Implementatie van EU richtlijnen
o Gelijke behandeling: de antidisciriminatie wet
o Veiligheid en gezondheid op het werk
o Goede arbeidsvoorwaarden
Het Eenheidsstatuut: (26/12/13 – 1/01:14 in werking)
Een van de meest belangrijke recente ontwikkelingen is het eenheidsstatuur:
- Tot voor kort was er een onderscheid tussen arbeids en bedienden.
Dit werd gezien als discriminerend.
- Enkele belangrijke wijzigingen:
o Opzegtermijnen worden gelijk getrokken tussen
arbeider en bediende
o Carensdag wordt afgeschaft: arbeiders krijgen geen
loon voor 1e dag ziekte
- Echter 10j na datum nog steeds geen volledig
eenheidsstatuut
o Ziekte & Vakantie geld lopen nog steeds anders
o Afschaffing van carensdag en zelfde opzegtermijn is wel
veranderd.
, Recente ontwikkelingen en conclusie
- Ruw beschermingskader uitgebreid systeem van rechten en
plichten
- Gedreven door sociale en economische veranderingen en europese
invloed
- Belangrijke uitdaging; kluseconomie
o Heel veel freelancers
o Tijdelijke contract
Kluseconomie/ GIGI economie
- is een economisch systeem waarin tijdelijke, felxibble banen de
norm zij. En bedrijven veel voudig gebruok maken van
onafhankelijke contracten en freelazncers in plaats van voltijds
medewerkers dit vaak aangeboden via online platformen zoals
bijvoorbeeld UBER, Deliveroo, Upwork..
- Werkenmers worden op projectbasis ingehuurd voor kortdurende
opdrachten= kan leiden tot onzekerheid op werkvlak,
inkomsonstabliliteit en sociale bescherming voor werknemers.
DEEL II INLEIDING
HOOFDSTUK 1
Op wie van toepassing :
- Het is van toepassing op ELKE werknemer met een arbeidsovereenskomst uit de
prive sector maar ook op sommigen van uit de publieke sector.
- Statuut werknemer:
o Bediende
o Arbeider
- Een gedeelte van de wetgeving is geheel of gedeeltelijk van
toepassing op alle WN bv arbeidsreglementenwet
Over wat gaat het/ Materieel toepassingsgebied:
- De Verhouding tussen WG-WN: Indivueel arbeidsrecht
- Verhouding van de WG’ers en het collectief van WN’ers: Collectief arbeidsrecht
- Arbeidsbescherming: Arbeidsreglementering verwijst naar het geheel van
maatregelen door de overheid genomen om WN te beschermen bij uitvoering van
hun arbeid.
- Sociaal Handhavingsrecht
Financiering van de SZ
- Loonkost = Bruto loon bedrijfsvoorheffing en nettoloon + SZ bijdrage WG
bijdrage en WN bijdrage = totale loonkost
- Totale loonkost Wg = brutoloon + WG-bijdrage
- Brutoloon= nettoloon + WN-bijdrage + bedrijfsvoorheffing + extra Kosten
Bekijk het eerste hoofdstuk van collectief arbeidsrecht voor het sociaal pact en de
historiek
HOOFDSTUK 1: WAT IS SOCIAAL RECHT
Doel:
– evenwicht creëren tussen de belangen van WN’ers en WG’ers
– Waarborgen sociale rechtvaardigheid
– Waarborgen economische zekerheid
– Bescherming van sociale rechten en de regulering van
arbeidsverhoudingen
Individueel Arbeidsrecht:
- Regelt de verhouding tussen de individuele WG en WN
- Betreft de rechten en plichten die komen uit een
arbeidsovereenkomst zoals arbeidsomstandigheden,
lonen, werktijden, vakantiedagen en ontslag
- Dit deel beschermt dus de individuele WN tegen misbruik
- Waarborgt een eerlijk en rechtvaardig arbeidsklimaat
- Geeft juridische bescherming tijdens werk en in verband met
“werk”.
- Voorbeelden:
o Arbeidsovereenkomsten: regels van
toepassing op AO zoals duur, functie en loon
o Loon en arbeidsvoorwaarden: bepalingen over
minimumloon, uitkering bij ziekte, andere
arbeidsvoorwaarden
o Ontslagbescherming; wetgeving die WN
beschermt tegen onrechtmatig ontslag en
waarborgen biedt
Collectief recht:
- Richt zich op de collectieve relaties tssen WG en WN
- Via vakbonden en werkgeversorganisaties
- Regelt de onderhandelingen en afspraken die op
groepsniveaus gemaakt worden zoals CAO’s en rechten en
plichten van vakbonden.
- Voorbeelden
o Vakbonden en onderhandelingen:
regelgeving rond de oprichting, werking en
rechten van vakbonden en procedures voor
collectieve onderhandelingen
o Collectieve arbeidsovereenkomsten ( CAO):
overeenkomsten die door vakbonden en WG
worden afgesloten en die de arbeidsvoorwaarden
op sectoraal of bedrijfsniveau vastleggen
o Stakingsrecht: regelgeving omtrent het recht
van WN om te staken en de procedures die
daarbij moeten gevolgd worden
, Sociaal zekerheidsrecht
- Inkomensgarantie in alle omstandigheden
- Verschillende stelsels – verschillende takken (vakantie, pensioen..)
- belangrijkste takken:
o werkloosheidsverzekering: uitkeringen en
steunmaatregelen voor WN die hun baan verliezen.
o Ziekte en invaliditeitsverzekering: verzekeringen
die financiële bijstand bieden bij ziekte of
arbeidsongeschiktheid
o Pensioenstelstel: regels en voorzieningen voor
pensioenen en ouderdomsvoorzieningen
HOOFDSTUK 2 HISTORIEK
Periode kort voor de Franse Revolutie tot aan de ndustrialisering
Ambacht en gilden
- Controle toegang tot beroep
- Tradities, lokale gebruiken
- Sterke reglementering
De gevolgen van de Franse revolutie
- De Wet le Chapelier en de Allarde wet
o afschaffing gilden en ambachten: vrije toegang tot beroep
Maar ook: verbod van vereniging : ze mogen niet samen komen
maar mogen wel doen wat ze willen.
o Economisch liberalisme Adam Smit: geen overheidsinmenging
o Cijnskiesrecht: hoe meer je betaald hoe meer stemmen je mocht
uitbrengen.
19e Eeuw opkomst van arbeidswetgeving : de basis werd gelegd in de 19 de
eeuw.
Vanaf industrialisering
– Armoede wordt een samenlevingsprobleem door wegvallen sociale structuren
– Werkgever en werknemer regelen de volledig vrij in de arbeidsverhoudingen
– Er ontstaan specifieke risico’s zoals arbeidsongevallen, beroepsziekten &
werkloosheid.
– Zware onlusten: door ermbarmlijke en gevraarlijke werkomstandigheden
– Noodzaak : een wettelijke bescherming voor werknemers
– Eerste beschermingswetten voor vrouwen en kinderen
Consolidatie en uitbreiding van de wetgeving
- Introductie van de 8u-werkdagen en 48u werkweek
- Eerste arbeidsovereenkomstenwet met aandacht voor ontslagbescherming
Van de 20e eeuw tot nu
- Uitbouw arbeidsrechtelijke bescherming
- Uitbouw huidige sociale zekerheidsstelsel
,Na WO II Modernisering en sociale bescherming
In 44 werd het sociaal pact gesloten tussen WG en WN, wat leidde tot de oprichting van
de Nationale arbeidsraad (NAR) en de centrale raad voor het bedrijfsleven (CRB)
SOCIAAL PACT
- Is het sleutelmoment in Belgische sociale geschiedenis
- Gedurende en na WO II
- Beginselen
o Wederzijdse erkenning tussen WG’s en WN’s organisaties
o Gemeenschappelijk doel: dankzij economische voorspoed,
levensomstandigheden van de bevolking verbeteren
– Goede gang van zaken in de ondernemingen
– Billijke verdeling van inkomen
– Collectieve onderhandelingen
– Institutionaliseren sociale zekerheid
o Stelselmatig verdere uitbouw van de SZ
Jaren 70 en 80Hervormingen en arbeidsflexibiliteit
Bepaalde en Wet op
tijdelijke Uitzendkracht behoud van
arbeid en loon bij ziekte
Jaren 90 en 2000 Europese invloed en verdere
hervormingen
- Implementatie van EU richtlijnen
o Gelijke behandeling: de antidisciriminatie wet
o Veiligheid en gezondheid op het werk
o Goede arbeidsvoorwaarden
Het Eenheidsstatuut: (26/12/13 – 1/01:14 in werking)
Een van de meest belangrijke recente ontwikkelingen is het eenheidsstatuur:
- Tot voor kort was er een onderscheid tussen arbeids en bedienden.
Dit werd gezien als discriminerend.
- Enkele belangrijke wijzigingen:
o Opzegtermijnen worden gelijk getrokken tussen
arbeider en bediende
o Carensdag wordt afgeschaft: arbeiders krijgen geen
loon voor 1e dag ziekte
- Echter 10j na datum nog steeds geen volledig
eenheidsstatuut
o Ziekte & Vakantie geld lopen nog steeds anders
o Afschaffing van carensdag en zelfde opzegtermijn is wel
veranderd.
, Recente ontwikkelingen en conclusie
- Ruw beschermingskader uitgebreid systeem van rechten en
plichten
- Gedreven door sociale en economische veranderingen en europese
invloed
- Belangrijke uitdaging; kluseconomie
o Heel veel freelancers
o Tijdelijke contract
Kluseconomie/ GIGI economie
- is een economisch systeem waarin tijdelijke, felxibble banen de
norm zij. En bedrijven veel voudig gebruok maken van
onafhankelijke contracten en freelazncers in plaats van voltijds
medewerkers dit vaak aangeboden via online platformen zoals
bijvoorbeeld UBER, Deliveroo, Upwork..
- Werkenmers worden op projectbasis ingehuurd voor kortdurende
opdrachten= kan leiden tot onzekerheid op werkvlak,
inkomsonstabliliteit en sociale bescherming voor werknemers.
DEEL II INLEIDING
HOOFDSTUK 1
Op wie van toepassing :
- Het is van toepassing op ELKE werknemer met een arbeidsovereenskomst uit de
prive sector maar ook op sommigen van uit de publieke sector.
- Statuut werknemer:
o Bediende
o Arbeider
- Een gedeelte van de wetgeving is geheel of gedeeltelijk van
toepassing op alle WN bv arbeidsreglementenwet
Over wat gaat het/ Materieel toepassingsgebied:
- De Verhouding tussen WG-WN: Indivueel arbeidsrecht
- Verhouding van de WG’ers en het collectief van WN’ers: Collectief arbeidsrecht
- Arbeidsbescherming: Arbeidsreglementering verwijst naar het geheel van
maatregelen door de overheid genomen om WN te beschermen bij uitvoering van
hun arbeid.
- Sociaal Handhavingsrecht
Financiering van de SZ
- Loonkost = Bruto loon bedrijfsvoorheffing en nettoloon + SZ bijdrage WG
bijdrage en WN bijdrage = totale loonkost
- Totale loonkost Wg = brutoloon + WG-bijdrage
- Brutoloon= nettoloon + WN-bijdrage + bedrijfsvoorheffing + extra Kosten
