Kijken naar kinderen &
scholen
Visie – Krachtige leeromgeving
Model van de krachtige leeromgeving = beknopte wijze die onze visie schematisch
weergeeft
Leeromgeving
- Omgeving waarin geleerd wort enerzijds en het geheel van de context en de
omstandigheden waarin onderwijs leeractiviteiten plaatsvinden in het onderwijs
anderzijds
Goed onderwijs is dus het creëren van een krachtige leeromgeving, die lerende
geleidelijk aan steeds beter in staat stelt zelfstandigheid vorm te geven.
Corte (1998) - ‘Krachtige leeromgevingen laten enerzijds voldoende ruimte voor het
zelfstandig exploreren in wisselwerking met medeleerlingen, maar bieden tegelijk
voldoende systematische begeleiding rekening houdend met de individuele
mogelijkheden en behoeften van elke leerling.’
m.a.w. - Krachtige leeromgeving is uitdagend, realistisch en houdt rekening met de
behoeften en mogelijkheden van elke individuele leerling.
Actor – leerling
Kerntaak van onderwijs – kinderen kennis, vaardigheden en attitudes meegeven om de
wereld te begrijpen, er effectief in te handelen en er met een open en positieve blik in te
staan.
Deze 3 zijn nauws verbonden aan elkaar
Goed functioneren – ook het nodige weten en inzicht belangrijk!
Basiscompetenties vormen de basis voor een harmonieus, maatschappelijk en
persoonlijk functioneren
School werkt expliciet aan de minimumdoelen, en dragen zo bij tot de ontwikkeling van
basiscompetenties.
Minimumdoelen in het lager onderwijs worden verdeeld in categorieën/leergebieden:
- Wiskunde, Nederlands, wetenschap & techniek, Frans, geschiedenis,
aardrijkskunde, muzische vorming, lichamelijke opvoeding, ICT en attitudes
1
,Kijken naar kinderen &
scholen
Actor – leerkracht
Verantwoordelijk voor het scheppen van een krachtige leeromgeving waarin leerlingen
en leerkrachten optimaal kan functioneren.
Overheid ontwikkelde een kader met de domein specifieke leerresultaten (DLR’s),
vertaald door de leraaropleiding in opleidingsspecifieke leerresultaten (OLR’s),
waardoor ze een beroepsprofiele krijgen voor ervaren leerkrachten.
Didactische pijlers – krachtige leeromgeving is meer krachtig als ze voldoet aan deze
pijlers (fundamenten die in elke les aanwezig moeten zijn):
1) Betekenisvol
= Vertrekken vanuit leefomgeving leerlingen
2) (inter) Activiteit
= Actief aan het denken zetten, individueel of samenwerkend
3) Aanschouwelijk
= Concreet materiaal gebruiken (elke leerling)
4) Leerlingeninitiatief
= Initiatief nemen in leeractiviteiten
5) Differentiatie
= Aanpassen op maat indien nodig
6) Positief en motiverend klasklimaat
= Leren in een klimaat dat goed is
7) Herhaling en geleidelijkheid
= Logische volgorde van leeractiviteiten – sluiten aan bij beginsituatie en wordt herhaald
Aanpak – proces – effect
Centraal in model van krachtige leeromgeving – Ferre Laevers, grondlegger van
ervaringsgericht onderwijs
2
,Kijken naar kinderen &
scholen
Hoe wordt kwaliteit gemeten?
- Gekeken naar de mate waarin leerlingen welbevinden en betrokkenheid ervaren
Om krachtige leeromgeving te realiseren: aanpak
-> Pedagogische aanpak
-> didactische aanpak
Centraal: HOE VRAAG
- Hoe moet leerkracht te werk gaan?
- Welke aanpak en didactiek stelt men voorop en hoe zit het met de realisatie
ervan?
Visie van directe instructie
Kernprincipes
• Duidelijke uitleg en modelleren
• Geleidelijke in oefeningen
• Actieve verwerking
• Herhaling en consolidatie
• Expliciete aandacht voor succeservaringen
Effect
=> Onderwijs dient iets op te leveren
Door opzetten van krachtige leeromgeving treedt er een verandering op in de
competenties van lln.
Leerkracht streeft naar bepaalde effecten te realiseren
3
, Kijken naar kinderen &
scholen
Meetpunt voor kwaliteit =/ onderwijsvoorzieningen = output
Proces
3de manier om naar onderwijs te kijken – richt zich op kind
Wat speelt zich ‘in’ kinderen af
Focussen op proces
= zich helemaal in kind verplaatsen
AANPAK: ‘wat en hoe je leerstof aanbrengt’
EFFECT: ‘wat eruit komt’
PROCES: ‘wat zich daartussen afspeelt’
Visie ‘Directe Instructie’
- Wetenschappelijke literatuur – directe en effectieve instructie
Proces gaat over het HIER en NU
Hoe gaat lerende om met wat hem/haar aangeboden wordt
Welbevinden: definitie
Welbevinden is zich als een vis in het water voelen, zichzelf kunnen zijn, vitaliteit,
genieten, ...
Welbevinden ontstaat
- Wanneer situatie tegemoetkomt a/d basisbehoeften
- Wanneer kind beschikt over positief zelfbeeld (zelfvertrouwen en
zelfwaardegevoel)
- Wanneer kind in voeling met zichzelf is (acceptatie)
4
scholen
Visie – Krachtige leeromgeving
Model van de krachtige leeromgeving = beknopte wijze die onze visie schematisch
weergeeft
Leeromgeving
- Omgeving waarin geleerd wort enerzijds en het geheel van de context en de
omstandigheden waarin onderwijs leeractiviteiten plaatsvinden in het onderwijs
anderzijds
Goed onderwijs is dus het creëren van een krachtige leeromgeving, die lerende
geleidelijk aan steeds beter in staat stelt zelfstandigheid vorm te geven.
Corte (1998) - ‘Krachtige leeromgevingen laten enerzijds voldoende ruimte voor het
zelfstandig exploreren in wisselwerking met medeleerlingen, maar bieden tegelijk
voldoende systematische begeleiding rekening houdend met de individuele
mogelijkheden en behoeften van elke leerling.’
m.a.w. - Krachtige leeromgeving is uitdagend, realistisch en houdt rekening met de
behoeften en mogelijkheden van elke individuele leerling.
Actor – leerling
Kerntaak van onderwijs – kinderen kennis, vaardigheden en attitudes meegeven om de
wereld te begrijpen, er effectief in te handelen en er met een open en positieve blik in te
staan.
Deze 3 zijn nauws verbonden aan elkaar
Goed functioneren – ook het nodige weten en inzicht belangrijk!
Basiscompetenties vormen de basis voor een harmonieus, maatschappelijk en
persoonlijk functioneren
School werkt expliciet aan de minimumdoelen, en dragen zo bij tot de ontwikkeling van
basiscompetenties.
Minimumdoelen in het lager onderwijs worden verdeeld in categorieën/leergebieden:
- Wiskunde, Nederlands, wetenschap & techniek, Frans, geschiedenis,
aardrijkskunde, muzische vorming, lichamelijke opvoeding, ICT en attitudes
1
,Kijken naar kinderen &
scholen
Actor – leerkracht
Verantwoordelijk voor het scheppen van een krachtige leeromgeving waarin leerlingen
en leerkrachten optimaal kan functioneren.
Overheid ontwikkelde een kader met de domein specifieke leerresultaten (DLR’s),
vertaald door de leraaropleiding in opleidingsspecifieke leerresultaten (OLR’s),
waardoor ze een beroepsprofiele krijgen voor ervaren leerkrachten.
Didactische pijlers – krachtige leeromgeving is meer krachtig als ze voldoet aan deze
pijlers (fundamenten die in elke les aanwezig moeten zijn):
1) Betekenisvol
= Vertrekken vanuit leefomgeving leerlingen
2) (inter) Activiteit
= Actief aan het denken zetten, individueel of samenwerkend
3) Aanschouwelijk
= Concreet materiaal gebruiken (elke leerling)
4) Leerlingeninitiatief
= Initiatief nemen in leeractiviteiten
5) Differentiatie
= Aanpassen op maat indien nodig
6) Positief en motiverend klasklimaat
= Leren in een klimaat dat goed is
7) Herhaling en geleidelijkheid
= Logische volgorde van leeractiviteiten – sluiten aan bij beginsituatie en wordt herhaald
Aanpak – proces – effect
Centraal in model van krachtige leeromgeving – Ferre Laevers, grondlegger van
ervaringsgericht onderwijs
2
,Kijken naar kinderen &
scholen
Hoe wordt kwaliteit gemeten?
- Gekeken naar de mate waarin leerlingen welbevinden en betrokkenheid ervaren
Om krachtige leeromgeving te realiseren: aanpak
-> Pedagogische aanpak
-> didactische aanpak
Centraal: HOE VRAAG
- Hoe moet leerkracht te werk gaan?
- Welke aanpak en didactiek stelt men voorop en hoe zit het met de realisatie
ervan?
Visie van directe instructie
Kernprincipes
• Duidelijke uitleg en modelleren
• Geleidelijke in oefeningen
• Actieve verwerking
• Herhaling en consolidatie
• Expliciete aandacht voor succeservaringen
Effect
=> Onderwijs dient iets op te leveren
Door opzetten van krachtige leeromgeving treedt er een verandering op in de
competenties van lln.
Leerkracht streeft naar bepaalde effecten te realiseren
3
, Kijken naar kinderen &
scholen
Meetpunt voor kwaliteit =/ onderwijsvoorzieningen = output
Proces
3de manier om naar onderwijs te kijken – richt zich op kind
Wat speelt zich ‘in’ kinderen af
Focussen op proces
= zich helemaal in kind verplaatsen
AANPAK: ‘wat en hoe je leerstof aanbrengt’
EFFECT: ‘wat eruit komt’
PROCES: ‘wat zich daartussen afspeelt’
Visie ‘Directe Instructie’
- Wetenschappelijke literatuur – directe en effectieve instructie
Proces gaat over het HIER en NU
Hoe gaat lerende om met wat hem/haar aangeboden wordt
Welbevinden: definitie
Welbevinden is zich als een vis in het water voelen, zichzelf kunnen zijn, vitaliteit,
genieten, ...
Welbevinden ontstaat
- Wanneer situatie tegemoetkomt a/d basisbehoeften
- Wanneer kind beschikt over positief zelfbeeld (zelfvertrouwen en
zelfwaardegevoel)
- Wanneer kind in voeling met zichzelf is (acceptatie)
4
