Samenvatting Gehoor: Assessment | Gehoorverlies Impact | Arteveldehogeschool | 2026/27

Hoofdstuk 7: De impact van gehoorverlies
1. De impact van het gehoorverlies op de totale ontwikkeling van het
kind
1.1 Gehoorverlies en taalbegrip

Het algemene leerproces bij een kind= het resultaat van een complex
samenspel tussen kind- en omgevingsgebonden eigenschappen.

Heeft het kind gehoorverlies= dan komt zijn algemene leerproces in het
gedrang

 Neemt de taal uit zijn omgeving minder of onvoldoende waar
 Daardoor= de samenhang tussen de taal en de gebeurtenissen om
hem heen niet linken

Het gehoorverlies= belemmert de ontwikkeling van het denken en de taal

Deprivatie van auditieve input= leidt tot onderontwikkeling van de
hersenstructuren en -processen

Hoort een jong kind: niet of onvoldoende tijdens de periode waarin de
plasticiteit van zijn hersenen het grootst is= dan leidt dat tot een afname
van de neuronen en synapsen

Niet noodzakelijke banen= zullen verdwijnen

Nuttige banen= worden steeds sterker en brengen zo de leer- en
taalontwikkeling van een kleuter in stroomversnelling

= synaptische pruning: leidt tot effectiever gebruik van de hersenen
tijdens taalverwerking en andere taken

Het kind leert daardoor: de taal sneller en met steeds groter gemak

Basisbanen= niet aangelegd, dan kan ook deze selectie op kleuterleeftijd
niet gebeuren en zal er geen inhaalbeweging komen

1.2 gehoorverlies en taalproductie

Vroege auditieve taalinput= niet optimaal, dan zal de gesproken
taaloutput op latere leeftijd bij het kind ook niet in orde zijn

 muddy in, muddy out: onvoldoende hoorbaarheid van de gesproken
taal leidt tot een zwakke gesproken taal van het kind zelf
1.2.1 belemmerende factoren bij de taalverwerving

De fonologische taalontwikkeling en verwerving van woordenschat=
verlopen vaak vertraagd bij kinderen met gehoorverlies

,Hun morfologische en syntactische taalontwikkeling volgen niet altijd het
normale verloop

1.2.1.1 een vertraagde fonologische ontwikkeling



Het fonologisch aspect= omvat het combineren van spraakklanken tot
syllabes en eenvoudige woorden

6e levensmaand= begint een goedhorende baby zijn eigen brabbels te
beluisteren en te vergelijken met de klanken, syllabes en woorden die hij
hoort in zijn omgeving

Een gehoorverlies= leidt ertoe dat het jonge kind zichzelf en zijn omgeving
minder goed of niet waarneemt en dus minder goed of niet onderling kan
vergelijken

1.2.1.2 een beperktere woordenschat

Een gehoorverlies= steeds een risico op een beperkte woordenschat

 kind= hoort minder woorden of hoort minder vaak

Een beperkte woordenschat houdt in:

 minder woorden
 minder woordbetekenissen
 minder goed gerelateerde woordbetekenissen

Heeft een negatieve invloed op: alle aspecten van het latere schoolse
leren

1.2.1.3 moeite met gebonden morfemen

Het morfologische aspect van de gesproken taal= omvat het combineren
van woorden en woorddelen tot complexere woorden, het vervoegen en
verbuigen

Elk gehoorverlies leidt ertoe: dat jonge kinderen minder goed akoestisch
gelijkende of minder hoorbare klanken en woorden auditief kunne
discrimineren en identificeren

Kinderen met een gehoorverlies= maken significant meer fouten bij
overeenkomst tussen onderwerp en persoonsvorm in vergelijking met
goedhorende kinderen

1.2.1.4 Zwakkere syntaxis en pragmatiek, vooral op latere leeftijd

Het syntactische aspect= omvat de zinsbouw

, De pragmatiek= het kunnen hanteren van grammaticale regels in een
grotere context

Deze taalaspecten= leert een kind door in interactie te gaan en door taal
incidenteel op te vangen

Gehoorverlies kan ertoe leiden dat het kind: de grammaticale structuren
moeilijk of in een niet-natuurlijke volgorde verwerft

1.2.2 Bevorderende factoren bij de taalverwerving
1.2.2.1 hoorbaarheid

Hoe beter de spraak hoorbaar is voor een kind met gehoorverlies, hoe
beter alle facetten van zijn gesproken taal ontwikkelen.

Betere spraakperceptiescores correleren met een betere gesproken taal en
hogere cognitieve functies

1.2.2.2 Taalinput

Voldoende hoorbaarheid= moet samengaan met een goed aanbod van
spraak binnen de kritische periode

Vroegtijdige hoortoestelaanpassing: vanaf de leeftijd van 3 maanden en
indien nodig CO voor de leeftijd van 1 jaar= beperkt de impact van een
gehoorverlies op het verwerven van gesproken taal

Vroegtijdige begeleiding= kan leiden tot een betere articulatie

1.2.3 Op oudere leeftijd meer heterogene resultaten op vlak van
gesproken taal

Bij kinderen met gehoorverlies die vroegtijdig spraak voldoende kunnen
horen= evolueert de gesproken taalontwikkeling op jonge leeftijd meestal
gelijklopend met goedhorende kinderen

Kinderen met gehoorverlies= ontwikkelen vaak in de 1e jaren een
voldoende basiswoordenschat, maar dat biedt nog geen garantie dat ze op
oudere leeftijd ook de complexe taalvaardigheden zullen verwerven

 Hebben vaak blijvende problemen met het hogere complexe
taalniveau

In vergelijking met: goedhorende leeftijdsgenoten= blijven ze meer
problemen hebben met woorden die op zich geen betekenis hebben

Belangrijk: om in de therapie en begeleiding niet enkel aandacht te
hebben voor de uitbereiding van de woordenschat, maar taal aan te
brengen in volwaardige interactie met het kind en de vertelvaardigheden
van het kind te stimuleren.