Inhoud
Deel 1: inleiding..................................................................................................... 5
Deel 2: wettelijk erfrecht........................................................................................ 5
Hoofdstuk 1: inleiding.......................................................................................... 5
Hoofdstuk 2: wettelijke erfgenamen....................................................................6
Afdeling 1: het wettelijk erfrecht van de (bloed)verwanten.............................7
Onderafdeling 1: lijnen en graden (art. 4.11 BW)..........................................7
Onderafdeling 2: basisprincipes in het wettelijk erfrecht van verwanten......8
Onderafdeling 3: vier erfrechtelijke situaties (art. 4.10 BW).........................9
Onderafdeling 4: de plaatsvervulling (art.4.13-4.15 BW)............................12
Onderafdeling 5: de kloving........................................................................16
Onderafdeling 6: recht van wettelijke terugkeer (art.4.24 BW)...................20
Onderafdeling 7: erfaanspraken & adoptie: overzicht.................................21
Afdeling 2: wettelijk erfrecht langstlevende echtgenoot................................31
Onderafdeling 1: voorwaarden om erfgenaam te zijn.................................31
Onderafdeling 2: wat erft de LLE?...............................................................32
Onderafdeling 3: omzetting van het vruchtgebruik van de LLE..................35
Afdeling 3: wettelijk erfrecht langstlevende wettelijke samenwonende.........40
Hoofdstuk 3: erfloze nalatenschap....................................................................41
Deel 3: testamenten............................................................................................. 41
Hoofdstuk 1: inleiding........................................................................................ 41
Hoofdstuk 2: kenmerken en definitie van het testament..................................41
Hoofdstuk 3: grondvereisten............................................................................. 42
Afdeling 1: toestemming................................................................................ 42
Onderafdeling 1: gezondheid van geest.....................................................42
Onderafdeling 2: wilsgebreken....................................................................43
Afdeling 2: bekwaamheid............................................................................... 44
Onderafdeling 1: testament maken............................................................44
Onderafdeling 2: legateren/legaat ontvangen............................................45
Afdeling 3: voorwerp...................................................................................... 53
Afdeling 4: oorzaak........................................................................................ 53
Hoofdstuk 4: testamentvormen.........................................................................55
Afdeling 1: inleiding........................................................................................ 55
Afdeling 2: testamentvormen.........................................................................57
Onderafdeling 1: eigenhandig testament (art. 4.181 BW)..........................57
Onderafdeling 2: notarieel testament (art. 4.183 BW)................................58
1
, Onderafdeling 3: internationaal testament (art. 4.184-4.185 BW j° Wet
2/2/1983).................................................................................................... 60
Onderafdeling 4: herkwalificatie.................................................................61
Onderafdeling 5: voor- en nadelen..............................................................61
Onderafdeling 6: fysische onbekwaamheden..............................................63
Hoofdstuk 5: publiciteit van het testament.......................................................64
Hoofdstuk 6: erfkeuze....................................................................................... 65
Hoofdstuk 7: inhoud van het testament............................................................66
Afdeling 1: de verschillende soorten legaten.................................................66
Afdeling 2: verdere inhoud van het testament...............................................71
Afdeling 3: herroeping.................................................................................... 82
Afdeling 4: interpretatie................................................................................. 85
Afdeling 5: nietigheid..................................................................................... 86
Afdeling 6: gerechtelijke ontbinding of herroeping.........................................87
Afdeling 7: verval van het legaat...................................................................87
Deel 4: schenkingen............................................................................................. 88
Hoofdstuk 1: begrip........................................................................................... 88
Hoofdstuk 2: constitutieve bestanddelen..........................................................88
Hoofdstuk 3: grondvereisten............................................................................. 89
Hoofdstuk 4: vorm- en geldigheidsvereisten.....................................................97
Afdeling 1: notariële schenking......................................................................97
Afdeling 2: drie alternatieve schenkingsvormen..........................................100
Onderafdeling 1: de gift van hand tot hand..............................................100
Onderafdeling 2: de vermomde schenking...............................................105
Onderafdeling 3: de onrechtstreekse schenking.......................................107
Hoofdstuk 5: inhoud van de schenkingsakte...................................................108
Hoofdstuk 6: schenkingen van tegenwoordige goederen tussen echtgenoten
........................................................................................................................ 113
Hoofdstuk 7: schenkingen aan rechtspersonen...............................................114
Hoofdstuk 8: gerechtelijke ontbinding of herroeping van een schenking........116
Hoofdstuk 9: contractuele erfstellingen..........................................................116
Deel 5: fiscale aspecten: erfbelasting en schenkbelasting.................................118
Hoofdstuk 1: erfbelasting................................................................................ 118
Afdeling 1: gewestelijke belasting................................................................118
Afdeling 2: tarieven (art. 2.7.4.1.1 VCF).......................................................118
Afdeling 3: bijzondere regels........................................................................121
Hoofdstuk 2: schenkbelasting.........................................................................123
Afdeling 1: gewestelijke belasting................................................................123
2
, Afdeling 2: schenking onroerende goederen................................................124
Onderafdeling 1: tarieven.........................................................................124
Onderafdeling 2: bijzonder regels VLABEL................................................124
Afdeling 3: schenking roerende goederen....................................................125
Afdeling 4: conclusie.................................................................................... 125
Afdeling 5: bijzondere regels........................................................................126
Deel 6: huwelijksvermogensrecht.......................................................................127
Hoofdstuk 1: wettelijk stelsel..........................................................................127
Afdeling 1: activa......................................................................................... 127
Afdeling 2: passiva....................................................................................... 128
Afdeling 3: bestuur....................................................................................... 129
Hoofdstuk 2: zuivere scheiding van goederen.................................................130
Afdeling 1: activa......................................................................................... 130
Afdeling 2: passiva....................................................................................... 131
Afdeling 3: bestuur....................................................................................... 131
Hoofdstuk 3: vergelijking: voor- en nadelen wettelijk stelsel en scheiding van
goederen......................................................................................................... 132
Hoofdstuk 4: verdere mogelijkheden...............................................................137
Afdeling 1: als keuze voor wettelijk stelsel...................................................137
Afdeling 2: als keuze voor scheiding van goederen......................................150
Hoofdstuk 5: stelsel van gemeenschap van aanwinsten en roerend goed......154
Hoofdstuk 6: stelsel van algehele gemeenschap............................................154
Hoofdstuk 7: opmaken van een huwelijksovereenkomst.................................155
Hoofdstuk 8: wijziging huwelijksvermogensregeling tijdens het huwelijk........157
Deel 7: inbreng en inkorting, verdeling van de nalatenschap.............................159
Hoofdstuk 1: inbreng....................................................................................... 159
Afdeling 1: te verdelen boedel.....................................................................159
Afdeling 2: terminologie: in te brengen gift, of vrijgesteld van inbreng?......159
Afdeling 3: de (vordering tot) inbreng van giften.........................................160
Afdeling 4: titularissen van inbrengvordering...............................................160
Afdeling 5: vermoedens: kwalificatie als in te brengen gift..........................160
Onderafdeling 1: legaten..........................................................................160
Onderafdeling 2: schenkingen..................................................................161
Onderafdeling 3: giften aan LLE/LLWS......................................................161
Onderafdeling 4: levensverzekeringen......................................................161
Afdeling 6: voorwerp van de inbrengvordering............................................161
Afdeling 7: hoe gebeurt de inbreng?............................................................162
3
, Onderafdeling 1: in beginsel in waarde.....................................................162
Onderafdeling 2: uitzondering: inbreng in natura.....................................165
Onderafdeling 3: erfovereenkomsten over de inbreng..............................166
Onderafdeling 4: dwingend karakter van de wetsbepalingen...................167
Afdeling 8: inbreng van schulden.................................................................167
Hoofdstuk 2: de reserve en de vordering tot inkorting....................................170
Afdeling 1: wat is de reserve?......................................................................170
Afdeling 2: wie zijn de reservataire erfgenamen?........................................170
Afdeling 3: verschillende stappen bij de uitoefening van reservataire
aanspraken.................................................................................................. 172
Onderafdeling 1: samenstelling van rekenboedel.....................................172
Onderafdeling 2: aanrekening op het beschikbaar deel............................182
Onderafdeling 3: vordering tot inkorting...................................................187
Afdeling 4: mogelijkheden tot het ontnemen van de reserve aan de
langstlevende echtgenoten..........................................................................197
Hoofdstuk 3: verdeling.................................................................................... 201
Afdeling 1: principes..................................................................................... 201
Afdeling 2: soort verdelingen.......................................................................202
Afdeling 3: verkoop onverdeelde goederen..................................................203
Afdeling 4: betwistingen van de verdeling...................................................203
Afdeling 5: heling......................................................................................... 204
Deel 8: erfovereenkomsten................................................................................ 204
Hoofdstuk 1: omvang van het verbod.............................................................204
Hoofdstuk 2: toepassingsgebied.....................................................................207
Hoofdstuk 3: niet-toegelaten erfovereenkomsten...........................................210
Hoofdstuk 4: wettelijk toegelaten erfovereenkomsten....................................212
4
Deel 1: inleiding..................................................................................................... 5
Deel 2: wettelijk erfrecht........................................................................................ 5
Hoofdstuk 1: inleiding.......................................................................................... 5
Hoofdstuk 2: wettelijke erfgenamen....................................................................6
Afdeling 1: het wettelijk erfrecht van de (bloed)verwanten.............................7
Onderafdeling 1: lijnen en graden (art. 4.11 BW)..........................................7
Onderafdeling 2: basisprincipes in het wettelijk erfrecht van verwanten......8
Onderafdeling 3: vier erfrechtelijke situaties (art. 4.10 BW).........................9
Onderafdeling 4: de plaatsvervulling (art.4.13-4.15 BW)............................12
Onderafdeling 5: de kloving........................................................................16
Onderafdeling 6: recht van wettelijke terugkeer (art.4.24 BW)...................20
Onderafdeling 7: erfaanspraken & adoptie: overzicht.................................21
Afdeling 2: wettelijk erfrecht langstlevende echtgenoot................................31
Onderafdeling 1: voorwaarden om erfgenaam te zijn.................................31
Onderafdeling 2: wat erft de LLE?...............................................................32
Onderafdeling 3: omzetting van het vruchtgebruik van de LLE..................35
Afdeling 3: wettelijk erfrecht langstlevende wettelijke samenwonende.........40
Hoofdstuk 3: erfloze nalatenschap....................................................................41
Deel 3: testamenten............................................................................................. 41
Hoofdstuk 1: inleiding........................................................................................ 41
Hoofdstuk 2: kenmerken en definitie van het testament..................................41
Hoofdstuk 3: grondvereisten............................................................................. 42
Afdeling 1: toestemming................................................................................ 42
Onderafdeling 1: gezondheid van geest.....................................................42
Onderafdeling 2: wilsgebreken....................................................................43
Afdeling 2: bekwaamheid............................................................................... 44
Onderafdeling 1: testament maken............................................................44
Onderafdeling 2: legateren/legaat ontvangen............................................45
Afdeling 3: voorwerp...................................................................................... 53
Afdeling 4: oorzaak........................................................................................ 53
Hoofdstuk 4: testamentvormen.........................................................................55
Afdeling 1: inleiding........................................................................................ 55
Afdeling 2: testamentvormen.........................................................................57
Onderafdeling 1: eigenhandig testament (art. 4.181 BW)..........................57
Onderafdeling 2: notarieel testament (art. 4.183 BW)................................58
1
, Onderafdeling 3: internationaal testament (art. 4.184-4.185 BW j° Wet
2/2/1983).................................................................................................... 60
Onderafdeling 4: herkwalificatie.................................................................61
Onderafdeling 5: voor- en nadelen..............................................................61
Onderafdeling 6: fysische onbekwaamheden..............................................63
Hoofdstuk 5: publiciteit van het testament.......................................................64
Hoofdstuk 6: erfkeuze....................................................................................... 65
Hoofdstuk 7: inhoud van het testament............................................................66
Afdeling 1: de verschillende soorten legaten.................................................66
Afdeling 2: verdere inhoud van het testament...............................................71
Afdeling 3: herroeping.................................................................................... 82
Afdeling 4: interpretatie................................................................................. 85
Afdeling 5: nietigheid..................................................................................... 86
Afdeling 6: gerechtelijke ontbinding of herroeping.........................................87
Afdeling 7: verval van het legaat...................................................................87
Deel 4: schenkingen............................................................................................. 88
Hoofdstuk 1: begrip........................................................................................... 88
Hoofdstuk 2: constitutieve bestanddelen..........................................................88
Hoofdstuk 3: grondvereisten............................................................................. 89
Hoofdstuk 4: vorm- en geldigheidsvereisten.....................................................97
Afdeling 1: notariële schenking......................................................................97
Afdeling 2: drie alternatieve schenkingsvormen..........................................100
Onderafdeling 1: de gift van hand tot hand..............................................100
Onderafdeling 2: de vermomde schenking...............................................105
Onderafdeling 3: de onrechtstreekse schenking.......................................107
Hoofdstuk 5: inhoud van de schenkingsakte...................................................108
Hoofdstuk 6: schenkingen van tegenwoordige goederen tussen echtgenoten
........................................................................................................................ 113
Hoofdstuk 7: schenkingen aan rechtspersonen...............................................114
Hoofdstuk 8: gerechtelijke ontbinding of herroeping van een schenking........116
Hoofdstuk 9: contractuele erfstellingen..........................................................116
Deel 5: fiscale aspecten: erfbelasting en schenkbelasting.................................118
Hoofdstuk 1: erfbelasting................................................................................ 118
Afdeling 1: gewestelijke belasting................................................................118
Afdeling 2: tarieven (art. 2.7.4.1.1 VCF).......................................................118
Afdeling 3: bijzondere regels........................................................................121
Hoofdstuk 2: schenkbelasting.........................................................................123
Afdeling 1: gewestelijke belasting................................................................123
2
, Afdeling 2: schenking onroerende goederen................................................124
Onderafdeling 1: tarieven.........................................................................124
Onderafdeling 2: bijzonder regels VLABEL................................................124
Afdeling 3: schenking roerende goederen....................................................125
Afdeling 4: conclusie.................................................................................... 125
Afdeling 5: bijzondere regels........................................................................126
Deel 6: huwelijksvermogensrecht.......................................................................127
Hoofdstuk 1: wettelijk stelsel..........................................................................127
Afdeling 1: activa......................................................................................... 127
Afdeling 2: passiva....................................................................................... 128
Afdeling 3: bestuur....................................................................................... 129
Hoofdstuk 2: zuivere scheiding van goederen.................................................130
Afdeling 1: activa......................................................................................... 130
Afdeling 2: passiva....................................................................................... 131
Afdeling 3: bestuur....................................................................................... 131
Hoofdstuk 3: vergelijking: voor- en nadelen wettelijk stelsel en scheiding van
goederen......................................................................................................... 132
Hoofdstuk 4: verdere mogelijkheden...............................................................137
Afdeling 1: als keuze voor wettelijk stelsel...................................................137
Afdeling 2: als keuze voor scheiding van goederen......................................150
Hoofdstuk 5: stelsel van gemeenschap van aanwinsten en roerend goed......154
Hoofdstuk 6: stelsel van algehele gemeenschap............................................154
Hoofdstuk 7: opmaken van een huwelijksovereenkomst.................................155
Hoofdstuk 8: wijziging huwelijksvermogensregeling tijdens het huwelijk........157
Deel 7: inbreng en inkorting, verdeling van de nalatenschap.............................159
Hoofdstuk 1: inbreng....................................................................................... 159
Afdeling 1: te verdelen boedel.....................................................................159
Afdeling 2: terminologie: in te brengen gift, of vrijgesteld van inbreng?......159
Afdeling 3: de (vordering tot) inbreng van giften.........................................160
Afdeling 4: titularissen van inbrengvordering...............................................160
Afdeling 5: vermoedens: kwalificatie als in te brengen gift..........................160
Onderafdeling 1: legaten..........................................................................160
Onderafdeling 2: schenkingen..................................................................161
Onderafdeling 3: giften aan LLE/LLWS......................................................161
Onderafdeling 4: levensverzekeringen......................................................161
Afdeling 6: voorwerp van de inbrengvordering............................................161
Afdeling 7: hoe gebeurt de inbreng?............................................................162
3
, Onderafdeling 1: in beginsel in waarde.....................................................162
Onderafdeling 2: uitzondering: inbreng in natura.....................................165
Onderafdeling 3: erfovereenkomsten over de inbreng..............................166
Onderafdeling 4: dwingend karakter van de wetsbepalingen...................167
Afdeling 8: inbreng van schulden.................................................................167
Hoofdstuk 2: de reserve en de vordering tot inkorting....................................170
Afdeling 1: wat is de reserve?......................................................................170
Afdeling 2: wie zijn de reservataire erfgenamen?........................................170
Afdeling 3: verschillende stappen bij de uitoefening van reservataire
aanspraken.................................................................................................. 172
Onderafdeling 1: samenstelling van rekenboedel.....................................172
Onderafdeling 2: aanrekening op het beschikbaar deel............................182
Onderafdeling 3: vordering tot inkorting...................................................187
Afdeling 4: mogelijkheden tot het ontnemen van de reserve aan de
langstlevende echtgenoten..........................................................................197
Hoofdstuk 3: verdeling.................................................................................... 201
Afdeling 1: principes..................................................................................... 201
Afdeling 2: soort verdelingen.......................................................................202
Afdeling 3: verkoop onverdeelde goederen..................................................203
Afdeling 4: betwistingen van de verdeling...................................................203
Afdeling 5: heling......................................................................................... 204
Deel 8: erfovereenkomsten................................................................................ 204
Hoofdstuk 1: omvang van het verbod.............................................................204
Hoofdstuk 2: toepassingsgebied.....................................................................207
Hoofdstuk 3: niet-toegelaten erfovereenkomsten...........................................210
Hoofdstuk 4: wettelijk toegelaten erfovereenkomsten....................................212
4
