11-12-2020
Tijdvakkendossier
Vera Glazemakers
Klas 5
,Inleiding
1. De tijd van jagers en boeren/prehistorie (Tot 3000 v.C) 2
Kernbegrippen 4
Kenmerkende aspecten 4
2. De tijd van Grieken en Romeinen (ca 3000 v.C - 500) 6
Kernbegrippen 7
Kenmerkende aspecten 7
3. De tijd van monniken en ridders (500-1000) 10
Dit tijdvak vindt plaats in de middeleeuwen (500-1500) 11
Kernbegrippen 11
Kenmerkende aspecten 11
4. De tijd van steden en staten (1000-1500) 14
Dit tijdvak vindt plaats in de middeleeuwen (500-1500) 15
Kernbegrippen 15
Kenmerkende aspecten 15
5. De tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600) 20
Kernbegrippen 21
Kenmerkende aspecten 21
6. De tijd van regenten en vorsten (1600-1700) 26
Kernbegrippen 27
Kenmerkende aspecten 27
7. De tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) 30
Kernbegrippen 31
Kenmerkende aspecten 32
8. De wereld in de tijd van burgers en stoommachines (1800 - 1900) 36
Kernbegrippen 37
Kenmerkende aspecten 38
9. De tijd van de wereldoorlogen (1900-1950) 43
Kernbegrippen 44
Kenmerkende aspecten 45
10. De tijd van televisie en computer (1950 - heden) 51
Kernbegrippen 52
Kenmerkende aspecten 52
1
,1. De tijd van jagers en boeren/prehistorie (Tot
3000 v.C)
Op de achtergrond een grotschildering van een jagersvolk, dit vertelt iets over de manier
waarop mensen toen leefden.
Op de voorgrond een pot van aardewerk, deze behoort tot een van de boeren volken, die
deze potten hebben bedacht.
2
, Dit tijdvak vindt plaats in de prehistorie/voorgeschiedenis (x-3000 v.C.)
Kernbegrippen
agrarisch: heeft te maken met landbouw
cultuur: denken en doen van een groep
landbouwrevolutie: ingrijpende verandering waarbij mensen overgaan van een
samenleving van jagers-verzamelaars naar een landbouwsamenleving
landbouwsamenleving: maatschappij met landbouw als belangrijkste middel van bestaan
landbouwstedelijke samenleving: maatschappij waarin een deel van de bevolking in
steden met handel en nijverheid woont
samenleving van jagers-verzamelaars: maatschappij van nomaden die leven van wat ze
vinden en vangen in de natuur
stad: van het platteland afgescheiden plaats waar relatief veel mensen wonen
Kenmerkende aspecten
1a De levenswijze van jagers-verzamelaars
Het grootste deel van de geschiedenis leefden mensen als nomaden in de samenleving van
jager verzamelaars, in groepen van hooguit tientallen mensen. Ze kwamen aan hun voedsel
door te jagen en voedsel te verzamelen in de natuur, zoals bessen, paddestoelen,zaden en
noten.
Er was een duidelijke rolverdeling tussen mannen en vrouwen, mannen visten en joegen,
terwijl vrouwen zorgden voor de kinderen en eten verzamelden. Als een gebied voldoende
voedsel bood, konden ze er wel langer blijven. Bovendien was een goede oriëntatie binnen
een gebied belangrijk, voor het vinden van voedsel. Veel groepen hadden daarom een
basiskamp waaruit ze op pad gingen. Omdat mensen uit deze periode nog niet konden
schrijven, is onze kennis over de prehistorie gebaseerd op ongeschreven bronnen.
Voorbeeld:
Op deze afbeelding zie je een groep
mannen die op grote dieren aan het
jagen zijn, wat opvalt is dat er geen
vrouwen in de afbeelding aanwezig zijn.
Vrouwen hoorden namelijk eten te
verzamelen en op de kinderen te
passen.
3
Tijdvakkendossier
Vera Glazemakers
Klas 5
,Inleiding
1. De tijd van jagers en boeren/prehistorie (Tot 3000 v.C) 2
Kernbegrippen 4
Kenmerkende aspecten 4
2. De tijd van Grieken en Romeinen (ca 3000 v.C - 500) 6
Kernbegrippen 7
Kenmerkende aspecten 7
3. De tijd van monniken en ridders (500-1000) 10
Dit tijdvak vindt plaats in de middeleeuwen (500-1500) 11
Kernbegrippen 11
Kenmerkende aspecten 11
4. De tijd van steden en staten (1000-1500) 14
Dit tijdvak vindt plaats in de middeleeuwen (500-1500) 15
Kernbegrippen 15
Kenmerkende aspecten 15
5. De tijd van ontdekkers en hervormers (1500-1600) 20
Kernbegrippen 21
Kenmerkende aspecten 21
6. De tijd van regenten en vorsten (1600-1700) 26
Kernbegrippen 27
Kenmerkende aspecten 27
7. De tijd van pruiken en revoluties (1700-1800) 30
Kernbegrippen 31
Kenmerkende aspecten 32
8. De wereld in de tijd van burgers en stoommachines (1800 - 1900) 36
Kernbegrippen 37
Kenmerkende aspecten 38
9. De tijd van de wereldoorlogen (1900-1950) 43
Kernbegrippen 44
Kenmerkende aspecten 45
10. De tijd van televisie en computer (1950 - heden) 51
Kernbegrippen 52
Kenmerkende aspecten 52
1
,1. De tijd van jagers en boeren/prehistorie (Tot
3000 v.C)
Op de achtergrond een grotschildering van een jagersvolk, dit vertelt iets over de manier
waarop mensen toen leefden.
Op de voorgrond een pot van aardewerk, deze behoort tot een van de boeren volken, die
deze potten hebben bedacht.
2
, Dit tijdvak vindt plaats in de prehistorie/voorgeschiedenis (x-3000 v.C.)
Kernbegrippen
agrarisch: heeft te maken met landbouw
cultuur: denken en doen van een groep
landbouwrevolutie: ingrijpende verandering waarbij mensen overgaan van een
samenleving van jagers-verzamelaars naar een landbouwsamenleving
landbouwsamenleving: maatschappij met landbouw als belangrijkste middel van bestaan
landbouwstedelijke samenleving: maatschappij waarin een deel van de bevolking in
steden met handel en nijverheid woont
samenleving van jagers-verzamelaars: maatschappij van nomaden die leven van wat ze
vinden en vangen in de natuur
stad: van het platteland afgescheiden plaats waar relatief veel mensen wonen
Kenmerkende aspecten
1a De levenswijze van jagers-verzamelaars
Het grootste deel van de geschiedenis leefden mensen als nomaden in de samenleving van
jager verzamelaars, in groepen van hooguit tientallen mensen. Ze kwamen aan hun voedsel
door te jagen en voedsel te verzamelen in de natuur, zoals bessen, paddestoelen,zaden en
noten.
Er was een duidelijke rolverdeling tussen mannen en vrouwen, mannen visten en joegen,
terwijl vrouwen zorgden voor de kinderen en eten verzamelden. Als een gebied voldoende
voedsel bood, konden ze er wel langer blijven. Bovendien was een goede oriëntatie binnen
een gebied belangrijk, voor het vinden van voedsel. Veel groepen hadden daarom een
basiskamp waaruit ze op pad gingen. Omdat mensen uit deze periode nog niet konden
schrijven, is onze kennis over de prehistorie gebaseerd op ongeschreven bronnen.
Voorbeeld:
Op deze afbeelding zie je een groep
mannen die op grote dieren aan het
jagen zijn, wat opvalt is dat er geen
vrouwen in de afbeelding aanwezig zijn.
Vrouwen hoorden namelijk eten te
verzamelen en op de kinderen te
passen.
3
