celbiologie: hoofdstuk 5 cytoskelet en cellulaire beweging
1) cytoskelet
= structuren binnen de cel die zorgen voor stevigheid en evolutie van vorm
▪ microfilamenten opgebouwd uit actine (kleinste)
▪ microtubuli (grootste)
▪ intermediaire filamenten met verschillende bouwstenen
1.1 microfilamenten
▪ opgebouwd uit actine monomeren (G-actine)
▪ polair: (-) en (+) -uiteinden
▪ erg dynamisch:
o snelle polymerisatie en depolymerisatie
o “threadmilling” = dynamische beweging
▪ geassocieerd met het motoreiwit myosine
▪ verantwoordelijk voor verschillende cellulaire structuren en processen
monomeer G-actine polymeriseert tot filamenteus F-actine
1. nucleatie (vanaf bepaalde concentratie G-actines)
2. elongatie
3. steady state
gebeurt allemaal beter als nucleus er al is
, celbiologie: hoofdstuk 5 cytoskelet en cellulaire beweging
kritische concentratie (CC) voor filamentvorming:
groei/krimp aan (-) en (+) uiteinde:
▪ bovenste getal is hoe snel G-actine bindt
▪ onderste getal is hoe snel een G-actine loslaat
hangt af van de concentratie van G-actine
je kan een concentratie bepalen waarbij evenveel bindt als loslaat:
▪ wanneer kon Cc = koff en dus Cc = koff/kon
▪ Cc verschilt dus tussen het (-) en (+) -uiteinde: Cc- = 0.6 µM en Cc+ = 0.12 µM
invloed van ATP-gebonden G-actine op F-actine
▪ [ATP-G-actine] < Cc+ → F-actine wordt korter aan (+)- en (-)-uiteinde = krimpen
▪ [ATP-G-actine] > Cc- → F-actine wordt langer aan (+)- en (-)-uiteinde = groei
▪ Cc- > [ATP-G-actine] > Cc+ → F-actine wordt langer aan (+)- en korter aan (-)-uiteinde
➔ threadmilling
capping-eiwitten = eiwitten die binden aan negatieve (tropomoduline) of positieve (CapZ)
uiteinde die ervoor zorgen dat er geen groei of krimp mogelijk is
1.2 microtubuli
▪ opgebouwd uit α-tubuline en β-tubuline
o α-tubuline: geen GTPase activiteit dus altijd GTP gebonden
o β-tubuline: wel GTPase activiteit dus GTP of GDP gebonden
▪ polair: (-) en (+)-uiteinden
▪ ontstaan vanuit microtubule-organizing centers (MTOCs)
▪ groei en krimp voornamelijk aan (+)-uiteinde; (-)-uiteinde aan MTOCs
▪ geassocieerd met de motoreiwiten kinesine en dyneïne
▪ verantwoordelijk voor verschillende cellulaire structuren en processen
▪ buisvormige structuur, bestaande uit 13 protofilamenten opgebouwd uit
aaneengeschakelde α-tubuline-dimeren
groei, catastrofe en redding:
catastrofe = snelle inkorting ‘ontrafeling’
→ aan uiteinde veel GDP-gebonden β-tubulines
1) cytoskelet
= structuren binnen de cel die zorgen voor stevigheid en evolutie van vorm
▪ microfilamenten opgebouwd uit actine (kleinste)
▪ microtubuli (grootste)
▪ intermediaire filamenten met verschillende bouwstenen
1.1 microfilamenten
▪ opgebouwd uit actine monomeren (G-actine)
▪ polair: (-) en (+) -uiteinden
▪ erg dynamisch:
o snelle polymerisatie en depolymerisatie
o “threadmilling” = dynamische beweging
▪ geassocieerd met het motoreiwit myosine
▪ verantwoordelijk voor verschillende cellulaire structuren en processen
monomeer G-actine polymeriseert tot filamenteus F-actine
1. nucleatie (vanaf bepaalde concentratie G-actines)
2. elongatie
3. steady state
gebeurt allemaal beter als nucleus er al is
, celbiologie: hoofdstuk 5 cytoskelet en cellulaire beweging
kritische concentratie (CC) voor filamentvorming:
groei/krimp aan (-) en (+) uiteinde:
▪ bovenste getal is hoe snel G-actine bindt
▪ onderste getal is hoe snel een G-actine loslaat
hangt af van de concentratie van G-actine
je kan een concentratie bepalen waarbij evenveel bindt als loslaat:
▪ wanneer kon Cc = koff en dus Cc = koff/kon
▪ Cc verschilt dus tussen het (-) en (+) -uiteinde: Cc- = 0.6 µM en Cc+ = 0.12 µM
invloed van ATP-gebonden G-actine op F-actine
▪ [ATP-G-actine] < Cc+ → F-actine wordt korter aan (+)- en (-)-uiteinde = krimpen
▪ [ATP-G-actine] > Cc- → F-actine wordt langer aan (+)- en (-)-uiteinde = groei
▪ Cc- > [ATP-G-actine] > Cc+ → F-actine wordt langer aan (+)- en korter aan (-)-uiteinde
➔ threadmilling
capping-eiwitten = eiwitten die binden aan negatieve (tropomoduline) of positieve (CapZ)
uiteinde die ervoor zorgen dat er geen groei of krimp mogelijk is
1.2 microtubuli
▪ opgebouwd uit α-tubuline en β-tubuline
o α-tubuline: geen GTPase activiteit dus altijd GTP gebonden
o β-tubuline: wel GTPase activiteit dus GTP of GDP gebonden
▪ polair: (-) en (+)-uiteinden
▪ ontstaan vanuit microtubule-organizing centers (MTOCs)
▪ groei en krimp voornamelijk aan (+)-uiteinde; (-)-uiteinde aan MTOCs
▪ geassocieerd met de motoreiwiten kinesine en dyneïne
▪ verantwoordelijk voor verschillende cellulaire structuren en processen
▪ buisvormige structuur, bestaande uit 13 protofilamenten opgebouwd uit
aaneengeschakelde α-tubuline-dimeren
groei, catastrofe en redding:
catastrofe = snelle inkorting ‘ontrafeling’
→ aan uiteinde veel GDP-gebonden β-tubulines
