Samenvatting Farmacologie
Farmacokinetiek en farmacodynamiek: hoe geneesmiddelen werken
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Farmacologie (HBO-Verpleegkunde, jaar 1), gebaseerd op algemeen aanvaarde farmacologische theorie
(bijvoorbeeld McFadden). Het behandelt algemene werkingsmechanismen op conceptueel niveau, bevat geen
doseringsadvies of behandelprotocollen voor specifieke aandoeningen, en vervangt geen medische opleiding of
klinische training. Niet gebaseerd op één specifieke druk.
Inhoud: 1. Wat is farmacologie — 2. Farmacokinetiek: absorptie — 3. Distributie — 4. Metabolisme — 5.
Excretie — 6. Farmacodynamiek: receptortheorie — 7. Agonisten en antagonisten — 8. Toedieningsvormen —
9. Bijwerkingen en interacties — 10. Therapeutische breedte — 11. Begrippenlijst — 12. Oefenvragen
1. Wat is farmacologie?
Farmacologie is de wetenschap die bestudeert hoe geneesmiddelen (farmaca) inwerken op het
lichaam, en hoe het lichaam op zijn beurt geneesmiddelen verwerkt.
Het vakgebied wordt traditioneel onderverdeeld in twee hoofdonderdelen: farmacokinetiek (wat het
lichaam met het geneesmiddel doet: opname, verspreiding, afbraak en uitscheiding) en
farmacodynamiek (wat het geneesmiddel met het lichaam doet: het werkingsmechanisme op cellulair
niveau).
, 2. Farmacokinetiek: absorptie
Absorptie is de opname van een geneesmiddel vanaf de plaats van toediening in de bloedbaan.
De snelheid en mate van absorptie hangen af van de toedieningsweg, de
oplosbaarheidseigenschappen van het geneesmiddel, en factoren zoals doorbloeding van het
opnameweefsel. Bij orale toediening moet een geneesmiddel bovendien de maag-darmwand
passeren en de lever doorlopen vóórdat het de algemene bloedsomloop bereikt — dit verschijnsel
wordt het first-pass-effect genoemd, en kan de effectieve hoeveelheid geneesmiddel die uiteindelijk
werkzaam wordt aanzienlijk verminderen.
Farmacokinetiek en farmacodynamiek: hoe geneesmiddelen werken
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Farmacologie (HBO-Verpleegkunde, jaar 1), gebaseerd op algemeen aanvaarde farmacologische theorie
(bijvoorbeeld McFadden). Het behandelt algemene werkingsmechanismen op conceptueel niveau, bevat geen
doseringsadvies of behandelprotocollen voor specifieke aandoeningen, en vervangt geen medische opleiding of
klinische training. Niet gebaseerd op één specifieke druk.
Inhoud: 1. Wat is farmacologie — 2. Farmacokinetiek: absorptie — 3. Distributie — 4. Metabolisme — 5.
Excretie — 6. Farmacodynamiek: receptortheorie — 7. Agonisten en antagonisten — 8. Toedieningsvormen —
9. Bijwerkingen en interacties — 10. Therapeutische breedte — 11. Begrippenlijst — 12. Oefenvragen
1. Wat is farmacologie?
Farmacologie is de wetenschap die bestudeert hoe geneesmiddelen (farmaca) inwerken op het
lichaam, en hoe het lichaam op zijn beurt geneesmiddelen verwerkt.
Het vakgebied wordt traditioneel onderverdeeld in twee hoofdonderdelen: farmacokinetiek (wat het
lichaam met het geneesmiddel doet: opname, verspreiding, afbraak en uitscheiding) en
farmacodynamiek (wat het geneesmiddel met het lichaam doet: het werkingsmechanisme op cellulair
niveau).
, 2. Farmacokinetiek: absorptie
Absorptie is de opname van een geneesmiddel vanaf de plaats van toediening in de bloedbaan.
De snelheid en mate van absorptie hangen af van de toedieningsweg, de
oplosbaarheidseigenschappen van het geneesmiddel, en factoren zoals doorbloeding van het
opnameweefsel. Bij orale toediening moet een geneesmiddel bovendien de maag-darmwand
passeren en de lever doorlopen vóórdat het de algemene bloedsomloop bereikt — dit verschijnsel
wordt het first-pass-effect genoemd, en kan de effectieve hoeveelheid geneesmiddel die uiteindelijk
werkzaam wordt aanzienlijk verminderen.
