Les 6: Einde Sovjet Unie en Koude Oorlog
1.
Van vreedzame co-existentie naar detente
Nikita Chroesjtsjov (1894-1971)
veel kritiek op cultus Stalin: destalinisatie
probeert op vreedzame manier te bewijzen dat het
communisme beter is (vb. space race, olympische
spelen,...)
‘dooi’: sluit concentratiekampen + meer aandacht
voor landbouw en consumptiegoederen
echter toch nog schending mensenrechten:
vervolgingen, beperkte vrije meningsuiting,...
blijven satellietstaten behouden: Sovjettanks
maken einde aan opstand Hongarije (1956)
Hongaarse opstand (1956)
Rakettenschandaal in cuba (1962)
Détente (1969 – 1979)
periode van relatieve ontspanning en rust
wapenbeheersingsverdragen
MAAR: strijd om invloed in de derde wereld gaat
voort (vb. Vietnam)
2. Stagnatie onder Breznjev
, Leonid Breznjev
1964: afzetting Chroestjov door mislukken
economische plannen en raketschandaal
productie voor Rode Leger krijgt opnieuw voorrang
planeconomie werkt niet: gebrek aan woningen,
hongersnood, lege winkelrekken zwarte markt
leiders land, hun familie en nomenklatoera kopen in
aparte winkels, hebben eigen scholen, hospitaren,
woonwijken,… bevolking verliest geloof in
communisme
protest psychiatrische instelling of Goelagkampen
Breznjevdoctrine
De Praagse lente
periode van liberalisering in Tsjechoslowakije
januari – augustus 1968: Alexander Dubček voert
gematigder beleid in Tsjechoslowakije
‘socialisme met een menselijk gezicht’
o meer democratisering
o meer vrijheden
o afschaffen perscensuur
o minder propaganda
o meer economische vrijheid
USSR: angst voor democratische ideeën
20 augustus 1968: 5 leden Warschaupact (o.l.v. USSR)
vallen het land binnen
zwaar protest tegen deze tankinval (vb. zelfmoordactie Jan Palach)
april 1969: Sovjet-Unie vervangt Dubček door Gustáv Husák zuiveringen
communistische partij
Akkoorden van Helsinki (1975)
slotverklaring van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa
ondertekend door 35 landen uit de beide toenmalige militaire machtsblokken van
de Koude Oorlog
benadrukking van de mensenrechten
druk op Oost-Europese regimes wordt groter
Afghanistan (1979)
1.
Van vreedzame co-existentie naar detente
Nikita Chroesjtsjov (1894-1971)
veel kritiek op cultus Stalin: destalinisatie
probeert op vreedzame manier te bewijzen dat het
communisme beter is (vb. space race, olympische
spelen,...)
‘dooi’: sluit concentratiekampen + meer aandacht
voor landbouw en consumptiegoederen
echter toch nog schending mensenrechten:
vervolgingen, beperkte vrije meningsuiting,...
blijven satellietstaten behouden: Sovjettanks
maken einde aan opstand Hongarije (1956)
Hongaarse opstand (1956)
Rakettenschandaal in cuba (1962)
Détente (1969 – 1979)
periode van relatieve ontspanning en rust
wapenbeheersingsverdragen
MAAR: strijd om invloed in de derde wereld gaat
voort (vb. Vietnam)
2. Stagnatie onder Breznjev
, Leonid Breznjev
1964: afzetting Chroestjov door mislukken
economische plannen en raketschandaal
productie voor Rode Leger krijgt opnieuw voorrang
planeconomie werkt niet: gebrek aan woningen,
hongersnood, lege winkelrekken zwarte markt
leiders land, hun familie en nomenklatoera kopen in
aparte winkels, hebben eigen scholen, hospitaren,
woonwijken,… bevolking verliest geloof in
communisme
protest psychiatrische instelling of Goelagkampen
Breznjevdoctrine
De Praagse lente
periode van liberalisering in Tsjechoslowakije
januari – augustus 1968: Alexander Dubček voert
gematigder beleid in Tsjechoslowakije
‘socialisme met een menselijk gezicht’
o meer democratisering
o meer vrijheden
o afschaffen perscensuur
o minder propaganda
o meer economische vrijheid
USSR: angst voor democratische ideeën
20 augustus 1968: 5 leden Warschaupact (o.l.v. USSR)
vallen het land binnen
zwaar protest tegen deze tankinval (vb. zelfmoordactie Jan Palach)
april 1969: Sovjet-Unie vervangt Dubček door Gustáv Husák zuiveringen
communistische partij
Akkoorden van Helsinki (1975)
slotverklaring van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa
ondertekend door 35 landen uit de beide toenmalige militaire machtsblokken van
de Koude Oorlog
benadrukking van de mensenrechten
druk op Oost-Europese regimes wordt groter
Afghanistan (1979)
