1 ALGEMENE BEGINSELEN
1.1 BEGINSELEN VAN DE INTERNATIONALE FISCALITEIT
1.1.1 ALGEMENE INLEIDING
Soevereiniteit: bevoegdheid om autonoom te bepalen binnen de grenzen van de staat
o Onafhankelijk van het gezag van enige andere staat
o Zelfstandig eigen belangen en eigen huishouding regelen
o Binnen de door het volkenrecht getrokken grenzen
o Fiscale soevereiniteit: staten bepalen autonoom wie, wat en hoe zij zullen belasten
De soevereiniteit is beperkt tot het grondgebied
Aanknopingspunt tussen grondgebied en geviseerde situatie nodig voor fiscale soevereiniteit
Personeel (subjectief)
o Woonstaatbeginsel
o De persoon vormt het aanknopingsput door nationaliteit of woonplaats
o Vennootschaps-, personen- en rechtspersonenbelasting -> ook wel resident genoemd
Materieel (objectief)
o Bronstaatbeginsel
o Het inkomen vormt het aanknopingspunt
o Belasting niet inwoners (BNI) -> non-resident
Probleem: kan aanleiding geven tot internationale dubbele belasting
o Staten heffen obv soevereiniteit belasting op dezelfde situatie obv verschillend
aanknopingspunt
o 3 types van conflicten:
Woonstaat/bron conflict: inkomen niet enkel in bronstaat maar ook in woonstaat
van fiscale inwoner belast
Woonstaat/woonstaat conflict: belastingplichtige door verschillende landen als
fiscaal inwoner beschouwd
Bron/bron conflict: verschillende landen beschouwen zichzelf als bron van
eenzelfde inkomen
1.1.2 INTERNATIONALE DUBBELE BELASTING
2 soorten internationale dubbele belasting
Juridische internationale dubbele belasting
o Ten laste van eenzelfde belastingplichtige
o Door twee verschillende staten
o Eenzelfde of gelijkaardige belasting wordt geheven
o Over hetzelfde voorwerp
o In dezelfde periode
Economische internationale dubbele belasting
o Ten laste van twee verschillende belastingplichtigen
o Door twee verschillende staten
o Eenzelfde of gelijkaardige belasting wordt geheven
o Over hetzelfde inkomen
1
, o In dezelfde periode
Inwoner of niet inwoner
Inwoner: belast op wereldwijd inkomen
o Alle NP die in België hun woonplaats hebben gevestigd OF
Weerlegbaar bij inschrijving in het Rijksregister
Onweerlegbaar indien woonplaats gehuwden
o Alle NP die hun zetel van fortuin er hebben gevestigd
Niet-inwoner: belast op inkomsten die aanknopingspunt hebben met het Belgisch grondgebied
o Alle personen die hun woonplaats noch zetel van fortuin in België hebben gevestigd
Rechtspersoon
Binnenlandse vennootschappen: belast op wereldwijd inkomen
o Vennootschap die in BE haar voornaamste inrichting OF
Plaats van waaruit de beleidsimpulsen vertrekken en de controle wordt
uitgeoefend
Vaak gelijklopend met de maatschappelijke zetel
o Zetel van bestuur of beheer heeft EN
Plaats van waaruit venn haar activiteiten leidt, beheert of bestuurt
o Niet van de vennootschapsbelasting uitgesloten
Wettelijk vermoeden van inwonerschap:
o Venn met statutaire zetel in BE wordt vermoed haar voornaamste inrichting of haar zetel
van bestuur in BE te hebben (weerlegbaar)
o Tegenbewijs enkel indien je in ander land onder fiscale wetgeving valt
o Principe: substance over form
Kijkt naar economische werkelijkheid ipv uiterlijke schijn
Dagelijkse leiding dient vanuit lang in kwestie te gebeuren, kantoren hebben daar,
personeel,…
Buitenlandse vennootschappen: belasting van niet-inwoners op inkomsten in België
Internationele dubbele belasting belemmert internationale handel, kapitaalverkeer,
investeringen,…
Verzachten of vermijden van dubbele belasting via
o Nationale maatregelen
o Internationale maatregelen
Dubbelbelastigverdragen
o Doel:
Vermijden van internationale dubbele belastingen
Voorkomen van belastingontwijking en fraude
o Nevendoelen:
Verbieden van fiscale discriminatie
Voorzien in onderling overleg
Voorzien in uitwisseling van fiscale inlichtingen
Voorzien in bijstand voor de invordering van belastingen
o Werking: toewijzen van de heffingsbevoegdheid betreffende inkomens- of
vermogensbestanddelen hetzij aan bronstaat hetzij aan woonstaat
Toewijzing aan woonstaat = exclusief (volledige vrijstelling in bronstaat)
Toewijzing aan bronstaat = (niet-)exclusief
Exclusief: volledige vrijstelling
2
, Niet-exclusief: verrekening met progressievoorbehoud of beperkte
vrijstelling
o Primauteit verdragsrecht: intern recht ondergeschikt aan DBV
Intern recht kan niet ingaan tegen bepalingen
MAAR: intern recht nodig om te kunnen overgaan tot een effectieve
belastingheffing
Het OESO modelverdrag
o Doel: harmonisatie en homogeniteit van de opgestelde DBV tss twee of meerdere staten
Richtlijnen = geen juridische kracht
Vele verdragen vertrekken vanaf model wat zorgt voor harmonisatie
DB vermijden/verzachten
Belasting = grondslag x tarief
o Tariefreductie: beïnvloeding van het tarief
o Vrijstellingsmethode: beïnvloeding van de grondslag
Vrijstelling zonder progressievoorbehoud: belastbare basis berekent op inkomen
wereldwijd – buitenlandse belasting
Vrijstelling met progressievoorbehoud: belastbare basis berekend op inkomen
wereldwijd en nadien weer aftrekken voor toepassing percentage
Onbeperkte verrekeningsmethode: inkomen wereldwijd vormt belastbare basis
o Verrekeningsmethode: beïnvloeding van de belasting zelf
1.2 INTERNATIONALE FISCALITEIT
Internationale fiscaliteit: geheel van regels die in een grensoverschrijdende context bepalen waar en
hoe het inkomen van een belastingplichtige moet belast worden en hoe deze wordt
geheven/hersteld/verminderd
Vermijden of verzachten van internationale dubbele belastingen
Komen tot een eerlijke verdeling van belastingen tussen woonstaat en bronstaat
Geen aparte set van regels, wel complexe combinatie van nationale en supranationale regels
Internationale maatregelen
Internationale overeenkomsten
o Meest doeltreffende middel
o Contracten tussen twee of meer soevereine staten die uit vrije wil aanvaarden om de
uitoefening van hun soevereine bevoegdheden te beperken
BEPS actieplan en de ATAD richtlijn
o Beps actieplan
= Base Erosion and Profit Shifting
OESO-rapport over veelvoorkomende vormen van BEPS in de
belastingontwijkingspraktijken van multinationale ondernemingen
15 OESO-actiepunten tegen BEPS
o ATAD richtlijn
= Anti-taks-avoidance directive
Door de Europese Unie -> hebben wel wetgevende macht!
Bekrachtigd aantal actiepunten uit Beps
o Belgische vennootschapsbelasting hervorming
ATAD richtlijnen geïncorporeerd in Belgisch fiscaal recht
Hybride mismatches
Renteaftrekbeperkingen
Exitheffingen
3
, CFC-regels (Controlled Foreign Company-regels)
2 OESO
2.1 OESO-MODELVERDRAG
Wat is OESO?
Economische samenwerkingsverbanden tussen OESO landen faciliteren
o In kader van onze les: dubbele belasting
Verdragen zodat je maar 1 keer belast wordt
Bv. onroerend goed in Spanje kopen -> BE en ESP belasten je indien er geen
verdrag is
Modelverdragen: voorbeeld van hoe een verdrag er idealiter uitziet
o Landen zullen zelf bepalen hoe dat verdrag specifiek ingevuld wordt adhv context
o Elk verdrag verschillend
Hoe dichter landen bij elkaar liggen, hoe specifieker de situaties en dus hoe
afwijkender verdragen
België heeft verdragen afgesloten met meer dan 100 landen
Platform waarop landen zich kunnen baseren -> altijd kijken naar het bilaterale OV
Examen: OESO-modelverdrag kennen en niet de bilaterale verdragen specifiek
BEPS (Base Erosion and Profit Shifting): multinationale ondernemingen proberen hun belastbare winst
in België zo laag mogelijk te houden, door winsten te verschuiven naar landen met een lager
belastingtarief, zodat ze daar minder belastingen moeten betalen.
2.1.1 ALGEMENE PRINCIPES VAN INTERNATIONALE EN EUROPESE
BELASTINGHEFFING
OESO Modelverdrag inzake inkomsten en vermogen
o Biedt een uniforme basis voor de meest voorkomende problemen die zich voordoen op
het gebied van internationale juridische dubbele belasting
o Bilaterale verdragen tss 2 staten obv modelverdrag
o OESO-initiatief om economische samenwerking en investeringen tss 2 landen te
stimuleren
o Lange geschiedenis
Begonnen in 1950 (opgericht na wereldoorlog)
Meerdere versies van het OESO-Modelverdrag en commentaten
Commentaren zijn leidraad voor interpretaite vdb epalingen
Laatste periodieke updates in 2014 en 2016 -> focus op Modelverdrag 2017
Hoe pakt men winstverschuiving naar belastingparadijzen aan? Kijken naar welke prijzen je aanrekent
aan je verbonden ON, moet tegen marktconforme prijzen (= transfer pricing, BEPS)
België geen verdragen met belastingparadijzen
o Panama, Monaco,…
o Geen enkele bescherming door verdragen indien resident in belastingparadijs
Proces voor het sluiten van een dubbelbelastingverdrag door België
o Lang proces, duurt meerdere jaren (soms zelfs 25 jaar)
Initiatief door een van de verdragsstaten om onderhandelingen te starten
Analyse van de belastingstelsels in de verdragsstaten
4