Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
200 Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant, alsmede het uitvoeren van een
controle overeenkomstig de Standaarden.............................................................................................3
210: Overeenkomen van de voorwaarden van controleopdrachten"....................................................8
220 Kwaliteitsmanagement voor een controle van financiële overzichten............................................9
230 Controledocumentatie..................................................................................................................12
240 De verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot fraude in het kader van een
controle van financiële overzichten......................................................................................................14
250 Het in aanmerking nemen van wet- en regelgeving bij een controle van financiële overzichten..21
260 Communicatie met de met governance belaste personen............................................................24
265 Meedelen van tekortkomingen in de interne beheersing aan de met governance belaste
personen en het management.............................................................................................................27
300 Planning van een controle van financiële overzichten...................................................................29
315: Identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang.................................................30
320: Materialiteit bij de planning en uitvoering van een controle.......................................................41
330 Inspelen door de accountant op ingeschatte risico's.....................................................................43
402 Overwegingen met betrekking tot controles van entiteiten die gebruikmaken van een
serviceorganisatie.................................................................................................................................46
450 Evaluatie van tijdens de controle geïdentificeerde afwijkingen.....................................................49
500 controle informatie........................................................................................................................52
501 Controle-informatie - Specifieke overwegingen voor geselecteerde elementen...........................56
505 Externe bevestigingen...................................................................................................................58
510 Initiële controleopdrachten: beginsaldi.........................................................................................60
520 Cijferanalyses.................................................................................................................................62
530: Het gebruiken van steekproeven bij een controle........................................................................63
540 – De controle van schattingen en toelichtingen daarop................................................................66
550 Verbonden partijen.......................................................................................................................72
560 – Gebeurtenissen na de einddatum van de verslagperiode..........................................................76
570 – Continuïteit.................................................................................................................................78
580 – Schriftelijke bevestigingen..........................................................................................................81
600 – Groepscontrole...........................................................................................................................83
610 Gebruikmaken van de werkzaamheden van interne auditors.......................................................89
,620 – Gebruikmaken van de werkzaamheden van een door de accountant ingeschakelde deskundige
..............................................................................................................................................................91
700 – Het vormen van een oordeel en het rapporteren over financiële overzichten...........................93
701 – Het communiceren van kernpunten van de controle in de controleverklaring..........................96
705 – Aanpassingen van het oordeel in de controleverklaring.............................................................98
706 – Paragrafen ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden en paragrafen inzake overige
aangelegenheden in de controleverklaring........................................................................................100
710 Ter vergelijking opgenomen informatie - vergelijkende cijfers en vergelijkende financiële
overzichten.........................................................................................................................................102
720 – De verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie............104
800 Bijzondere overwegingen - controles van financiële overzichten die zijn opgesteld in
overeenstemming met stelsels voor bijzondere doeleinden..............................................................106
805 Bijzondere overwegingen - controles van enkel financieel overzicht en controles van specifieke
elementen, rekeningen of posten van een financieel overzicht.........................................................107
810 – Opdrachten om te rapporteren betreffende samengevatte financiële overzichten.................108
2400 Opdrachten tot het beoordelen van financiële overzichten......................................................109
2410 Het beoordelen van tussentijdse financiële informatie door de accountant van de entiteit.....111
3000A Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische
financiële informatie (attest-opdrachten)..........................................................................................113
3000D – Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische
financiële informatie: Attesteringsopdrachten...................................................................................115
3400 Onderzoek van toekomstgerichte financiële informatie...........................................................117
3402 Assurance-rapporten betreffende interne beheersingsmaatregelen bij een serviceorganisatie
............................................................................................................................................................120
3410 Assurance-opdrachten betreffende emissieverslagen...............................................................122
3420 – Assurance-opdrachten om te rapporteren over het opstellen van samengevatte financiële
overzichten.........................................................................................................................................124
3810N – Assurance-opdrachten inzake duurzaamheidsverslaggeving...............................................125
3850N Assurance- en aan assurance verwante opdrachten met betrekking tot prospectussen........126
3950N Assurance-opdrachten inzake het voldoen aan de criteria voor het opstellen van een digitaal
verantwoordingsdocument................................................................................................................128
4400 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden...................129
4410 Samenstellingsopdrachten........................................................................................................131
5500N Transactiegerelateerde adviesdiensten..................................................................................133
Opbouw standaarden:
, 200–700 – Controle van financiële overzichten
o 200–299: algemene beginselen en verantwoordelijkheden
o 300–499: risico-inschatting en inspelen op risico’s
o 500–599: controle-informatie
o 600–699: gebruikmaken van werkzaamheden van anderen
o 700–799: conclusies en controleverklaring
800–899 – Controles met bijzondere doeleinden: Bijzondere financiële overzichten,
specifieke elementen/posten en samengevatte financiële overzichten.
2000–2699 – Beoordelingsopdrachten: Beperkte zekerheid over historische financiële
informatie.
3000–3999 – Assurance-opdrachten anders dan controle/beoordeling historische
financiële informatie: Bijvoorbeeld overige attest-/directe-opdrachten, toekomstgerichte
informatie, serviceorganisaties, emissies en duurzaamheid.
4000–4699 – Aan assurance verwante opdrachten
Geen assurance. Bijvoorbeeld 4400 overeengekomen specifieke werkzaamheden en 4410
samenstellingsopdrachten.
5000–5699 – Overige opdrachten: Bijvoorbeeld 5500N transactiegerelateerde
adviesdiensten.
200 Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant, alsmede het uitvoeren van een
controle overeenkomstig de Standaarden
Inleiding
NV COS Standaard 200 richt zich op de algehele verantwoordelijkheden van de onafhankelijke
accountant bij het uitvoeren van een controle van financiële overzichten.
Het doel van een controle
Het primaire doel van een controle is het vergroten van het vertrouwen van de beoogde
gebruikers in de financiële overzichten van een entiteit.
Dit wordt bereikt doordat de accountant een oordeel geeft over de vraag of de financiële
overzichten in alle van materieel belang zijnde opzichten in overeenstemming zijn met het van
toepassing zijnde verslaggevingsstelsel.
Dit oordeel heeft als doel gebruikers van de financiële overzichten zekerheid te bieden over
de juistheid en volledigheid van de gerapporteerde cijfers.
Verantwoordelijkheden van het management
Het management van de gecontroleerde entiteit is verantwoordelijk voor het opstellen van de
financiële overzichten in overeenstemming met de geldende verslaggevingsregels.
De accountant moet daarom het management ervan overtuigen dat zij verantwoordelijk zijn
voor de financiële overzichten, inclusief de daarin opgenomen schattingen en relevante
toelichtingen.
Beperkingen van een controle
De standaard erkent de inherente beperkingen van een controle, zoals:
De aard van financiële verslaggeving: In veel gevallen maakt het management gebruik van
schattingen en oordelen bij het opstellen van de financiële overzichten, wat leidt tot enige
mate van subjectiviteit.
De aard van controlewerkzaamheden: De accountant voert controlewerkzaamheden uit op
basis van steekproeven, wat betekent dat het niet mogelijk is om alle transacties en
gebeurtenissen volledig te onderzoeken.
Redelijke tijds- en kostenbeperkingen: De controle moet worden uitgevoerd binnen een
redelijke tijdsduur en tegen redelijke kosten. Hierdoor moet de accountant prioriteiten stellen
bij de uitvoering van de controle.
, Algehele doelstelling
Artikel 11 - Algehele doelstellingen van de accountant
De accountant heeft twee hoofdverantwoordelijkheden bij het uitvoeren van een controle:
1. Redelijke zekerheid verkrijgen:
o De accountant moet redelijke zekerheid verkrijgen dat de financiële overzichten als
geheel vrij zijn van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten,
o om daarmee de accountant in staat te stellen een oordeel tot uitdrukking te brengen
over de vraag of de financiële overzichten in alle van materieel belang zijnde
opzichten in overeenstemming met het van toepassing zijnde stelsel inzake financiële
verslaggeving zijn opgesteld
o Dit houdt in dat de accountant voldoende en geschikte controle-informatie moet
verzamelen om het controlerisico te reduceren tot een aanvaardbaar laag niveau.
2. Rapporteren over de financiële overzichten:
o De accountant moet rapporteren over de financiële overzichten op basis van de
bevindingen die voortkomen uit de controlewerkzaamheden.
o Dit wordt gedaan in de vorm van een controleverklaring waarin de accountant een
oordeel geeft over de vraag of de financiële overzichten in overeenstemming zijn met
de toepasselijke verslaggevingsnormen.
Artikel 12 - Situaties waarin geen redelijke zekerheid kan worden verkregen
Als de accountant er niet in slaagt om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen om een
redelijke mate van zekerheid te bereiken, moet hij overwegen een oordeelonthouding af te geven.
Indien het niet mogelijk is om een betrouwbaar oordeel te vormen en de wet- of regelgeving dit
toestaat, kan de accountant zelfs besluiten de controle-opdracht terug te geven.
Definities
Artikel 13 - Definities
In dit artikel worden de volgende belangrijke termen gedefinieerd:
1. Van toepassing zijnd stelsel inzake financiële verslaggeving:
o Het stelsel dat door het management (en waar relevant de met governance belaste
personen) wordt gehanteerd bij het opstellen van de financiële overzichten. Dit stelsel
moet aanvaardbaar zijn gezien de aard van de entiteit en het doel van de financiële
overzichten, of het moet wettelijk verplicht zijn.
o De term getrouw-beeld-stelsel verwijst naar een stelsel dat vereist dat toelichtingen
verder gaan dan de expliciete vereisten wanneer dit nodig is voor een getrouwe
weergave van de financiële overzichten.
o Een compliance-stelsel vereist alleen dat aan de formele verslaggevingsregels
wordt voldaan zonder verdere toelichtingen buiten wat is voorgeschreven.
2. Controle-informatie: Informatie die door de accountant wordt gebruikt om conclusies te
trekken en een oordeel te vormen over de financiële overzichten. Dit kan zowel
administratieve vastleggingen als informatie uit andere bronnen omvatten. Controle-informatie
moet voldoende (kwantiteit) en geschikt (kwaliteit) zijn.
3. Controlerisico: Het risico dat de accountant een verkeerd oordeel uitspreekt/verkeerde
verklaring geeft. Controlerisico is een combinatie van een risico op een afwijking van materieel
belang en ontdekkingsrisico.
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
200 Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant, alsmede het uitvoeren van een
controle overeenkomstig de Standaarden.............................................................................................3
210: Overeenkomen van de voorwaarden van controleopdrachten"....................................................8
220 Kwaliteitsmanagement voor een controle van financiële overzichten............................................9
230 Controledocumentatie..................................................................................................................12
240 De verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot fraude in het kader van een
controle van financiële overzichten......................................................................................................14
250 Het in aanmerking nemen van wet- en regelgeving bij een controle van financiële overzichten..21
260 Communicatie met de met governance belaste personen............................................................24
265 Meedelen van tekortkomingen in de interne beheersing aan de met governance belaste
personen en het management.............................................................................................................27
300 Planning van een controle van financiële overzichten...................................................................29
315: Identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang.................................................30
320: Materialiteit bij de planning en uitvoering van een controle.......................................................41
330 Inspelen door de accountant op ingeschatte risico's.....................................................................43
402 Overwegingen met betrekking tot controles van entiteiten die gebruikmaken van een
serviceorganisatie.................................................................................................................................46
450 Evaluatie van tijdens de controle geïdentificeerde afwijkingen.....................................................49
500 controle informatie........................................................................................................................52
501 Controle-informatie - Specifieke overwegingen voor geselecteerde elementen...........................56
505 Externe bevestigingen...................................................................................................................58
510 Initiële controleopdrachten: beginsaldi.........................................................................................60
520 Cijferanalyses.................................................................................................................................62
530: Het gebruiken van steekproeven bij een controle........................................................................63
540 – De controle van schattingen en toelichtingen daarop................................................................66
550 Verbonden partijen.......................................................................................................................72
560 – Gebeurtenissen na de einddatum van de verslagperiode..........................................................76
570 – Continuïteit.................................................................................................................................78
580 – Schriftelijke bevestigingen..........................................................................................................81
600 – Groepscontrole...........................................................................................................................83
610 Gebruikmaken van de werkzaamheden van interne auditors.......................................................89
,620 – Gebruikmaken van de werkzaamheden van een door de accountant ingeschakelde deskundige
..............................................................................................................................................................91
700 – Het vormen van een oordeel en het rapporteren over financiële overzichten...........................93
701 – Het communiceren van kernpunten van de controle in de controleverklaring..........................96
705 – Aanpassingen van het oordeel in de controleverklaring.............................................................98
706 – Paragrafen ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden en paragrafen inzake overige
aangelegenheden in de controleverklaring........................................................................................100
710 Ter vergelijking opgenomen informatie - vergelijkende cijfers en vergelijkende financiële
overzichten.........................................................................................................................................102
720 – De verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie............104
800 Bijzondere overwegingen - controles van financiële overzichten die zijn opgesteld in
overeenstemming met stelsels voor bijzondere doeleinden..............................................................106
805 Bijzondere overwegingen - controles van enkel financieel overzicht en controles van specifieke
elementen, rekeningen of posten van een financieel overzicht.........................................................107
810 – Opdrachten om te rapporteren betreffende samengevatte financiële overzichten.................108
2400 Opdrachten tot het beoordelen van financiële overzichten......................................................109
2410 Het beoordelen van tussentijdse financiële informatie door de accountant van de entiteit.....111
3000A Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische
financiële informatie (attest-opdrachten)..........................................................................................113
3000D – Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische
financiële informatie: Attesteringsopdrachten...................................................................................115
3400 Onderzoek van toekomstgerichte financiële informatie...........................................................117
3402 Assurance-rapporten betreffende interne beheersingsmaatregelen bij een serviceorganisatie
............................................................................................................................................................120
3410 Assurance-opdrachten betreffende emissieverslagen...............................................................122
3420 – Assurance-opdrachten om te rapporteren over het opstellen van samengevatte financiële
overzichten.........................................................................................................................................124
3810N – Assurance-opdrachten inzake duurzaamheidsverslaggeving...............................................125
3850N Assurance- en aan assurance verwante opdrachten met betrekking tot prospectussen........126
3950N Assurance-opdrachten inzake het voldoen aan de criteria voor het opstellen van een digitaal
verantwoordingsdocument................................................................................................................128
4400 Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden...................129
4410 Samenstellingsopdrachten........................................................................................................131
5500N Transactiegerelateerde adviesdiensten..................................................................................133
Opbouw standaarden:
, 200–700 – Controle van financiële overzichten
o 200–299: algemene beginselen en verantwoordelijkheden
o 300–499: risico-inschatting en inspelen op risico’s
o 500–599: controle-informatie
o 600–699: gebruikmaken van werkzaamheden van anderen
o 700–799: conclusies en controleverklaring
800–899 – Controles met bijzondere doeleinden: Bijzondere financiële overzichten,
specifieke elementen/posten en samengevatte financiële overzichten.
2000–2699 – Beoordelingsopdrachten: Beperkte zekerheid over historische financiële
informatie.
3000–3999 – Assurance-opdrachten anders dan controle/beoordeling historische
financiële informatie: Bijvoorbeeld overige attest-/directe-opdrachten, toekomstgerichte
informatie, serviceorganisaties, emissies en duurzaamheid.
4000–4699 – Aan assurance verwante opdrachten
Geen assurance. Bijvoorbeeld 4400 overeengekomen specifieke werkzaamheden en 4410
samenstellingsopdrachten.
5000–5699 – Overige opdrachten: Bijvoorbeeld 5500N transactiegerelateerde
adviesdiensten.
200 Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant, alsmede het uitvoeren van een
controle overeenkomstig de Standaarden
Inleiding
NV COS Standaard 200 richt zich op de algehele verantwoordelijkheden van de onafhankelijke
accountant bij het uitvoeren van een controle van financiële overzichten.
Het doel van een controle
Het primaire doel van een controle is het vergroten van het vertrouwen van de beoogde
gebruikers in de financiële overzichten van een entiteit.
Dit wordt bereikt doordat de accountant een oordeel geeft over de vraag of de financiële
overzichten in alle van materieel belang zijnde opzichten in overeenstemming zijn met het van
toepassing zijnde verslaggevingsstelsel.
Dit oordeel heeft als doel gebruikers van de financiële overzichten zekerheid te bieden over
de juistheid en volledigheid van de gerapporteerde cijfers.
Verantwoordelijkheden van het management
Het management van de gecontroleerde entiteit is verantwoordelijk voor het opstellen van de
financiële overzichten in overeenstemming met de geldende verslaggevingsregels.
De accountant moet daarom het management ervan overtuigen dat zij verantwoordelijk zijn
voor de financiële overzichten, inclusief de daarin opgenomen schattingen en relevante
toelichtingen.
Beperkingen van een controle
De standaard erkent de inherente beperkingen van een controle, zoals:
De aard van financiële verslaggeving: In veel gevallen maakt het management gebruik van
schattingen en oordelen bij het opstellen van de financiële overzichten, wat leidt tot enige
mate van subjectiviteit.
De aard van controlewerkzaamheden: De accountant voert controlewerkzaamheden uit op
basis van steekproeven, wat betekent dat het niet mogelijk is om alle transacties en
gebeurtenissen volledig te onderzoeken.
Redelijke tijds- en kostenbeperkingen: De controle moet worden uitgevoerd binnen een
redelijke tijdsduur en tegen redelijke kosten. Hierdoor moet de accountant prioriteiten stellen
bij de uitvoering van de controle.
, Algehele doelstelling
Artikel 11 - Algehele doelstellingen van de accountant
De accountant heeft twee hoofdverantwoordelijkheden bij het uitvoeren van een controle:
1. Redelijke zekerheid verkrijgen:
o De accountant moet redelijke zekerheid verkrijgen dat de financiële overzichten als
geheel vrij zijn van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten,
o om daarmee de accountant in staat te stellen een oordeel tot uitdrukking te brengen
over de vraag of de financiële overzichten in alle van materieel belang zijnde
opzichten in overeenstemming met het van toepassing zijnde stelsel inzake financiële
verslaggeving zijn opgesteld
o Dit houdt in dat de accountant voldoende en geschikte controle-informatie moet
verzamelen om het controlerisico te reduceren tot een aanvaardbaar laag niveau.
2. Rapporteren over de financiële overzichten:
o De accountant moet rapporteren over de financiële overzichten op basis van de
bevindingen die voortkomen uit de controlewerkzaamheden.
o Dit wordt gedaan in de vorm van een controleverklaring waarin de accountant een
oordeel geeft over de vraag of de financiële overzichten in overeenstemming zijn met
de toepasselijke verslaggevingsnormen.
Artikel 12 - Situaties waarin geen redelijke zekerheid kan worden verkregen
Als de accountant er niet in slaagt om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen om een
redelijke mate van zekerheid te bereiken, moet hij overwegen een oordeelonthouding af te geven.
Indien het niet mogelijk is om een betrouwbaar oordeel te vormen en de wet- of regelgeving dit
toestaat, kan de accountant zelfs besluiten de controle-opdracht terug te geven.
Definities
Artikel 13 - Definities
In dit artikel worden de volgende belangrijke termen gedefinieerd:
1. Van toepassing zijnd stelsel inzake financiële verslaggeving:
o Het stelsel dat door het management (en waar relevant de met governance belaste
personen) wordt gehanteerd bij het opstellen van de financiële overzichten. Dit stelsel
moet aanvaardbaar zijn gezien de aard van de entiteit en het doel van de financiële
overzichten, of het moet wettelijk verplicht zijn.
o De term getrouw-beeld-stelsel verwijst naar een stelsel dat vereist dat toelichtingen
verder gaan dan de expliciete vereisten wanneer dit nodig is voor een getrouwe
weergave van de financiële overzichten.
o Een compliance-stelsel vereist alleen dat aan de formele verslaggevingsregels
wordt voldaan zonder verdere toelichtingen buiten wat is voorgeschreven.
2. Controle-informatie: Informatie die door de accountant wordt gebruikt om conclusies te
trekken en een oordeel te vormen over de financiële overzichten. Dit kan zowel
administratieve vastleggingen als informatie uit andere bronnen omvatten. Controle-informatie
moet voldoende (kwantiteit) en geschikt (kwaliteit) zijn.
3. Controlerisico: Het risico dat de accountant een verkeerd oordeel uitspreekt/verkeerde
verklaring geeft. Controlerisico is een combinatie van een risico op een afwijking van materieel
belang en ontdekkingsrisico.
