1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ............................................................................................................................. 2
Informatie over observatietoets .................................................................................................... 4
Overzicht alle constructen ............................................................................................................ 6
Algemeen overzicht alle constructen ................................................................................................ 6
Sensitiviteit ..................................................................................................................................... 7
Verzadigingssignalen ....................................................................................................................... 8
Responsiviteit verzadigingssignalen .................................................................................................. 8
Pressure to eat ................................................................................................................................ 9
Agressie .......................................................................................................................................... 9
Gehoorzaamheid ............................................................................................................................10
Disciplineren ..................................................................................................................................11
Hoogbegaafdheid ...........................................................................................................................11
Onderpresteren ..............................................................................................................................12
Overzicht alle observatie instrumenten ........................................................................................ 13
Algemeen overzicht kenmerken observatieinstrumenten ..................................................................13
Algemene vragen ............................................................................................................................13
Ainsworth Scale .............................................................................................................................15
Responsiveness to Child Feeding Cues............................................................................................17
Pressure to eat ...............................................................................................................................20
Child Aggression ............................................................................................................................22
Parental Discipline (globale schalen) ...............................................................................................24
Behavioral Observation of Students in School (BOSS) .......................................................................28
Overzicht alle artikelen ................................................................................................................ 30
Algemeen overzicht alle artikelen ....................................................................................................30
Gardner (2000) ...............................................................................................................................31
Mesman & Emmen (2013) ...............................................................................................................33
Branger et al. (2019) ........................................................................................................................35
Van Vliet et al. (2022) ......................................................................................................................37
Hodges et al. (2013) ........................................................................................................................39
Livesay & Roberts (2020) .................................................................................................................42
Kopystynska et al. (2016) ................................................................................................................44
Godwin et al. (2016) ........................................................................................................................49
Lewis et al. (2014) ...........................................................................................................................51
Baudson & Preckel (2013) ...............................................................................................................53
Lavrijsen et al. (2024) ......................................................................................................................55
2
, Ramos et al. (2021) .........................................................................................................................57
Aanvulling van de kennis van de college’s ..................................................................................... 60
Introductiecollege – algemene kennis observaties ............................................................................60
Sensitiviteit ....................................................................................................................................65
Maaltijden ......................................................................................................................................68
Klinisch observeren ........................................................................................................................70
Agressie, gehoorzaamheid en disciplineren......................................................................................73
Leergedrag in de klas ......................................................................................................................77
Hoogbegaafdheid en onderpresteren...............................................................................................81
Samenvatting .................................................................................................................................88
Observeren in de klas .....................................................................................................................88
Hoogbegaafdheid en onderpresteren...............................................................................................88
3
, Informa1e over observa1etoets
• Gesloten boek toets
• 35 meerkeuze vragen en 4 open vragen
Tentamenstof
• Inhoud colleges
• Literatuur zoals aangegeven in de studiewijzer
• Papers zoals besproken ?jdens colleges
• Codeerinstrumenten besproken ?jdens colleges en werkgroepen
Doelen
Toetsen van:
• Kennis, begrip en inzicht in:
o Verschillende observa?emethoden en codeerinstrumenten (kenmerken,
typen, voor- en nadelen)
o De theore?sche achtergronden van de constructen die met
observa?emethoden en bijbehorende codeerinstrumenten gemeten worden
o De belangrijkste onderzoeksresultaten die verkregen zijn met de besproken
observa?emethoden
• Toetsen van vermogen tot kri?sch reflecteren op:
o Observa?emethoden
o Codeerinstrumenten
o Onderzoeksresultaten
NB: Je hoeP de instrumenten niet uit je hoofd te kennen, maar wel de belangrijkste
kenmerken ervan te weten (wat meet het, is het gebaseerd op tellen of globale ra?ng?, etc).
Leerdoelen van de cursus:
Aan het einde van de cursus kun je
• Centrale constructen en theorieën in de context van observa?e herkennen en
benoemen;
• Beschrijven hoe gedrag en interac?es thuis, op school, of in een
diagnos?sche/behandelseYng geobserveerd kunnen worden;
• Beschrijven met welk doel je observa?e kunt inzeZen in het pedagogisch werkveld;
• Beargumenteren welke methode het beste past om je observa?e uit te voeren;
• Op basaal niveau gedrag en interac?es in verschillende contexten te observeren en
coderen aan de hand van specifieke mee?nstrumenten.
4
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ............................................................................................................................. 2
Informatie over observatietoets .................................................................................................... 4
Overzicht alle constructen ............................................................................................................ 6
Algemeen overzicht alle constructen ................................................................................................ 6
Sensitiviteit ..................................................................................................................................... 7
Verzadigingssignalen ....................................................................................................................... 8
Responsiviteit verzadigingssignalen .................................................................................................. 8
Pressure to eat ................................................................................................................................ 9
Agressie .......................................................................................................................................... 9
Gehoorzaamheid ............................................................................................................................10
Disciplineren ..................................................................................................................................11
Hoogbegaafdheid ...........................................................................................................................11
Onderpresteren ..............................................................................................................................12
Overzicht alle observatie instrumenten ........................................................................................ 13
Algemeen overzicht kenmerken observatieinstrumenten ..................................................................13
Algemene vragen ............................................................................................................................13
Ainsworth Scale .............................................................................................................................15
Responsiveness to Child Feeding Cues............................................................................................17
Pressure to eat ...............................................................................................................................20
Child Aggression ............................................................................................................................22
Parental Discipline (globale schalen) ...............................................................................................24
Behavioral Observation of Students in School (BOSS) .......................................................................28
Overzicht alle artikelen ................................................................................................................ 30
Algemeen overzicht alle artikelen ....................................................................................................30
Gardner (2000) ...............................................................................................................................31
Mesman & Emmen (2013) ...............................................................................................................33
Branger et al. (2019) ........................................................................................................................35
Van Vliet et al. (2022) ......................................................................................................................37
Hodges et al. (2013) ........................................................................................................................39
Livesay & Roberts (2020) .................................................................................................................42
Kopystynska et al. (2016) ................................................................................................................44
Godwin et al. (2016) ........................................................................................................................49
Lewis et al. (2014) ...........................................................................................................................51
Baudson & Preckel (2013) ...............................................................................................................53
Lavrijsen et al. (2024) ......................................................................................................................55
2
, Ramos et al. (2021) .........................................................................................................................57
Aanvulling van de kennis van de college’s ..................................................................................... 60
Introductiecollege – algemene kennis observaties ............................................................................60
Sensitiviteit ....................................................................................................................................65
Maaltijden ......................................................................................................................................68
Klinisch observeren ........................................................................................................................70
Agressie, gehoorzaamheid en disciplineren......................................................................................73
Leergedrag in de klas ......................................................................................................................77
Hoogbegaafdheid en onderpresteren...............................................................................................81
Samenvatting .................................................................................................................................88
Observeren in de klas .....................................................................................................................88
Hoogbegaafdheid en onderpresteren...............................................................................................88
3
, Informa1e over observa1etoets
• Gesloten boek toets
• 35 meerkeuze vragen en 4 open vragen
Tentamenstof
• Inhoud colleges
• Literatuur zoals aangegeven in de studiewijzer
• Papers zoals besproken ?jdens colleges
• Codeerinstrumenten besproken ?jdens colleges en werkgroepen
Doelen
Toetsen van:
• Kennis, begrip en inzicht in:
o Verschillende observa?emethoden en codeerinstrumenten (kenmerken,
typen, voor- en nadelen)
o De theore?sche achtergronden van de constructen die met
observa?emethoden en bijbehorende codeerinstrumenten gemeten worden
o De belangrijkste onderzoeksresultaten die verkregen zijn met de besproken
observa?emethoden
• Toetsen van vermogen tot kri?sch reflecteren op:
o Observa?emethoden
o Codeerinstrumenten
o Onderzoeksresultaten
NB: Je hoeP de instrumenten niet uit je hoofd te kennen, maar wel de belangrijkste
kenmerken ervan te weten (wat meet het, is het gebaseerd op tellen of globale ra?ng?, etc).
Leerdoelen van de cursus:
Aan het einde van de cursus kun je
• Centrale constructen en theorieën in de context van observa?e herkennen en
benoemen;
• Beschrijven hoe gedrag en interac?es thuis, op school, of in een
diagnos?sche/behandelseYng geobserveerd kunnen worden;
• Beschrijven met welk doel je observa?e kunt inzeZen in het pedagogisch werkveld;
• Beargumenteren welke methode het beste past om je observa?e uit te voeren;
• Op basaal niveau gedrag en interac?es in verschillende contexten te observeren en
coderen aan de hand van specifieke mee?nstrumenten.
4
