Verbintenissenrecht
HOOFDSTUK 1. Definitie en essentiële bestanddelen vd
verbintenis
Afdeling 1. Een rechtsband tss rechtssubjecten
Een verbintenis is een rechtsband tussen 2 of meer personen op grond waarvan de ene persoon
(schuldeiser) een prestatie van de andere persoon (schuldenaar) mag eisen. (tuss 2 rechtssubjecten)
Schuldenaar: aan de passief zijde: zijde van de verbintenis
Schuldeiser: aan de actieve zijde: zijde van het recht
Verbintenis = juridische afdwingbare verplichting= vorderingsrecht= persoonlijk recht= schuldvordering
Als er aan beide zijden van de verbintenis meerdere rechtssubjecten zijn is er pluraliteit van
rechtssubjecten -> ze kunnen niet samenvallen (de zijdes) anders is de verbintenis uitgedoofd
Om partij te zijn bij contractuele verbintenis is handelsbekwaamheid vereist
Een buitencontractuele verb. Kan ontstaan van zodra er wilsbekwaamheid is
Rechtssubjecten
— Natuurlijke persoon
— Rechtspersoon (kan enkel rechtsbekwaamheid uitoefenen via haar organen)
Persoonlijk recht Zakelijk recht
= rechtsband tussen rechtssubjecten creëren = rechtsband tuss rechtssubject en rechtsobject
Enkel tussen partijen Geldt tegenover iedereen
OOK PERSOONLIJKE RECHTEN ZIJN TEGENWERPELIJK AAN DERDEN ( te kwader trouw)
Het verschil in tegenwerpelijkheid is vooral te wijten aan de publiciteit
Niet tegenwerpelijk aan iedereen doordat er Wel tegenwerpelijk aan iedereen door de
geen publiciteitsvoorschriften zijn aanwezigheid van publiciteitsvoorschriften
Limitatieve opsomming/numerus clausus: Eigendom,
mede-eigendom, zakelijke gebruiksrechten
(erfdienstbaarh, vruchtgebruik, erfpacht en opstal),
zakelijke zekerheidsrechten (bijz voorrechten,
hypotheek, pand en retentierecht)
Pagina 1 van 115
,Afdeling 2 In rechte afdwingbaar?
de schuldeiser kan bij een niet nakoming van de verb de verb afdwingen van de schuldenaar
indien hij over een uitvoerbare titel beschikt kan hij ook beroep doen op de middelen van
tenuitvoerlegging -> indien de SA de verbintenis niet nakomt heeft de SE een remedie
uitz. Een natuurlijke verbintenis (art 5.2 bw)
ze zijn juridische bindend voor de partijen maar kunnen niet worden afgedwongen
zie vb p8
er is soms een grijze zone bv patronaatsverklaring art 9.2.1 BW
= al dan niet bindende toezegging door een derde dat de hoofdschuldenaar zijn verbintenis zal
nakomen
= een geval waarin een moedervn een verklaring aflegt bv dat ‘ het tot de algemene politiek van
de vennootschapsgroep behoort dat de vennootschappen uit de grope hun verbintenissen
nakomen’
Een overeenkomst is een bron van verbintenissen, het voorwerp van een overeenkomst is een
verbintenis = een verbintenis vloeit voort uit een overeenkomst -> voorwerp van een verb is een
prestatie (art 5.56 bw)
Afdeling 3 bronnen van verbintenissen
rechtshandeling = handeling die rechtsgevolgen wil doen ontstaan
eenzijdige (1partij) bv testament
meerzijdige/ contract ( meerdere partijen) bv aanbod & aanvaarding
oneigenlijke contracten
vetrouwensleer is bron van verbintenis schijvertegenwoordiging
Open systeem van
verbod ongerechtvaardigde verrijking
bronnnen: deze staan niet in
eenzijdige wilsuiting de wet
buitencontractuele aansprakelijkheid
de wet ( fout- kwalitatieve- of risicoaansprakelijkheid)
ER IS EEN BINDENDE KRACHT AAN RECHTSHANDELINGEN EN FEITEN DIE DE WET NIET ALS BRON BESCHOUWT
Pagina 2 van 115
,HOOFDSTUK 2: soorten verbintenissen
Afdeling 1 : resultaatsverbintenis en inspanningsverbintenis (art 5.72 bw)
- inspanningsverbintenis: verplicht de SA om als een redelijk en voorzichtig persoon te handelen
om een bepaalde resultaat te halen Bewijs van fout rust op SE, se moet bewijzen dat SA niet
de inspanning geleverd heeft dat van een redelijk en voorzichtig persoon wordt verwacht
vb informatieplicht
- resultaatsverbintenis : SA is verplicht om een bepaald resultaat te bereiken indien niet
bereikt dan is het fout van SA TENZIJ overmacht bv vestiaire (kleine bewijslast voor SE)
- subcategorie : garantie/ waarborgverbintenis = iets doen, resultaat belooft maar kan zich niet
bevrijden in geval van overmacht bewijslast bij SE
Dierenhotel
= dubbele verbintenis
•IV goed voor dier zorgen
•RV dier terug geven als dat niet kan, kan je het dierenhotel aansprakelijk maken behalve bij
overmacht
MAAR als je het overeengekomen bent in het contract dan zijn ze wel aansprakelijk bij overmacht
Afdeling 2 verschillende verbintenissen
verbintenis om iets te geven
zakelijk recht te vestigen of over te dragen
het ontstaan van de verbintenis om iets te geven leidt in beginsel ook onmidddellijk tot het
uidoven daarvan
bestaaan wel uizonderingen vanuit de aard vd goederen als vanuit de contractuele
verhouding
RV
verbintenis om iets te doen
materiële handeling stellen (betaling van geldsom)
inspannings of resultaatsverbintenis, afhankelijk van gemeenschappelijke bedoeling
verbintenis om iets niet te doen
onthoudingsplicht in hoofde van de SA
bv een vertrouwelijkheidsverplichting die het verbod oplegt om bepaalde informatie
openbaar te maken of niet-concurrentieverpliching
RV
Pagina 3 van 115
, verbintenissen uit een
rechtshandeling
rechshandeling = een handeling die uitgaat van 1 of meer ppersonene en ertoe strekt om rechtsgevolgen
te doen ontstaan
Eenzijdige = op de wil van 1 partijd
Meerzijdige = op de wil van meerdere partijen = overeenkomst of contract
HOOFDSTUK 1
Afdeling 1 : benoemd, onbenoemd en gemengde contracten
Benoemd Onbenoemd Gemengde
= contracten die onderworpen = geen bijzonder wettelijk Kenmerken van verschillende
zijn aan bijzondere regels in of regime benoemde contracten
buiten het burgerlijk wetboek
dwingende recht en OO De regels van het gemeen
contractuele clausule
verbintenissenrecht op
wett bepalingen uit bijz
toepassen
contractenrecht /
suppletieve regels uit het
gemeen verbinrecht
Vb : koop, ruil, bewaargeving Vb: sponsering, franchising, zie p Vb: leasingcontract , indien de
16factoringscontract (ziekenhuis verkoper het verkochte goed
die n zelf hun belastingen int ze nog moet vervaardigen
hebben ander bedrijf ingezet)
3 theorieën van kwalificatieproblematiek :
sui generis = overgangsfase in afwachting van een scherpere oplossing
absorptieleer = toepassing op voornaamste component ook van toepassing op gehele contract ->
bijzaak volgt hoofdzaak
combinatieleer= houdt de diverse componenten van het contract afzonderlijk en onderwerpt aan
hun eigen regime
bw: nuancering vn 2: regels zijn vn toepassing vd categorie waartoe behoort
Pagina 4 van 115
HOOFDSTUK 1. Definitie en essentiële bestanddelen vd
verbintenis
Afdeling 1. Een rechtsband tss rechtssubjecten
Een verbintenis is een rechtsband tussen 2 of meer personen op grond waarvan de ene persoon
(schuldeiser) een prestatie van de andere persoon (schuldenaar) mag eisen. (tuss 2 rechtssubjecten)
Schuldenaar: aan de passief zijde: zijde van de verbintenis
Schuldeiser: aan de actieve zijde: zijde van het recht
Verbintenis = juridische afdwingbare verplichting= vorderingsrecht= persoonlijk recht= schuldvordering
Als er aan beide zijden van de verbintenis meerdere rechtssubjecten zijn is er pluraliteit van
rechtssubjecten -> ze kunnen niet samenvallen (de zijdes) anders is de verbintenis uitgedoofd
Om partij te zijn bij contractuele verbintenis is handelsbekwaamheid vereist
Een buitencontractuele verb. Kan ontstaan van zodra er wilsbekwaamheid is
Rechtssubjecten
— Natuurlijke persoon
— Rechtspersoon (kan enkel rechtsbekwaamheid uitoefenen via haar organen)
Persoonlijk recht Zakelijk recht
= rechtsband tussen rechtssubjecten creëren = rechtsband tuss rechtssubject en rechtsobject
Enkel tussen partijen Geldt tegenover iedereen
OOK PERSOONLIJKE RECHTEN ZIJN TEGENWERPELIJK AAN DERDEN ( te kwader trouw)
Het verschil in tegenwerpelijkheid is vooral te wijten aan de publiciteit
Niet tegenwerpelijk aan iedereen doordat er Wel tegenwerpelijk aan iedereen door de
geen publiciteitsvoorschriften zijn aanwezigheid van publiciteitsvoorschriften
Limitatieve opsomming/numerus clausus: Eigendom,
mede-eigendom, zakelijke gebruiksrechten
(erfdienstbaarh, vruchtgebruik, erfpacht en opstal),
zakelijke zekerheidsrechten (bijz voorrechten,
hypotheek, pand en retentierecht)
Pagina 1 van 115
,Afdeling 2 In rechte afdwingbaar?
de schuldeiser kan bij een niet nakoming van de verb de verb afdwingen van de schuldenaar
indien hij over een uitvoerbare titel beschikt kan hij ook beroep doen op de middelen van
tenuitvoerlegging -> indien de SA de verbintenis niet nakomt heeft de SE een remedie
uitz. Een natuurlijke verbintenis (art 5.2 bw)
ze zijn juridische bindend voor de partijen maar kunnen niet worden afgedwongen
zie vb p8
er is soms een grijze zone bv patronaatsverklaring art 9.2.1 BW
= al dan niet bindende toezegging door een derde dat de hoofdschuldenaar zijn verbintenis zal
nakomen
= een geval waarin een moedervn een verklaring aflegt bv dat ‘ het tot de algemene politiek van
de vennootschapsgroep behoort dat de vennootschappen uit de grope hun verbintenissen
nakomen’
Een overeenkomst is een bron van verbintenissen, het voorwerp van een overeenkomst is een
verbintenis = een verbintenis vloeit voort uit een overeenkomst -> voorwerp van een verb is een
prestatie (art 5.56 bw)
Afdeling 3 bronnen van verbintenissen
rechtshandeling = handeling die rechtsgevolgen wil doen ontstaan
eenzijdige (1partij) bv testament
meerzijdige/ contract ( meerdere partijen) bv aanbod & aanvaarding
oneigenlijke contracten
vetrouwensleer is bron van verbintenis schijvertegenwoordiging
Open systeem van
verbod ongerechtvaardigde verrijking
bronnnen: deze staan niet in
eenzijdige wilsuiting de wet
buitencontractuele aansprakelijkheid
de wet ( fout- kwalitatieve- of risicoaansprakelijkheid)
ER IS EEN BINDENDE KRACHT AAN RECHTSHANDELINGEN EN FEITEN DIE DE WET NIET ALS BRON BESCHOUWT
Pagina 2 van 115
,HOOFDSTUK 2: soorten verbintenissen
Afdeling 1 : resultaatsverbintenis en inspanningsverbintenis (art 5.72 bw)
- inspanningsverbintenis: verplicht de SA om als een redelijk en voorzichtig persoon te handelen
om een bepaalde resultaat te halen Bewijs van fout rust op SE, se moet bewijzen dat SA niet
de inspanning geleverd heeft dat van een redelijk en voorzichtig persoon wordt verwacht
vb informatieplicht
- resultaatsverbintenis : SA is verplicht om een bepaald resultaat te bereiken indien niet
bereikt dan is het fout van SA TENZIJ overmacht bv vestiaire (kleine bewijslast voor SE)
- subcategorie : garantie/ waarborgverbintenis = iets doen, resultaat belooft maar kan zich niet
bevrijden in geval van overmacht bewijslast bij SE
Dierenhotel
= dubbele verbintenis
•IV goed voor dier zorgen
•RV dier terug geven als dat niet kan, kan je het dierenhotel aansprakelijk maken behalve bij
overmacht
MAAR als je het overeengekomen bent in het contract dan zijn ze wel aansprakelijk bij overmacht
Afdeling 2 verschillende verbintenissen
verbintenis om iets te geven
zakelijk recht te vestigen of over te dragen
het ontstaan van de verbintenis om iets te geven leidt in beginsel ook onmidddellijk tot het
uidoven daarvan
bestaaan wel uizonderingen vanuit de aard vd goederen als vanuit de contractuele
verhouding
RV
verbintenis om iets te doen
materiële handeling stellen (betaling van geldsom)
inspannings of resultaatsverbintenis, afhankelijk van gemeenschappelijke bedoeling
verbintenis om iets niet te doen
onthoudingsplicht in hoofde van de SA
bv een vertrouwelijkheidsverplichting die het verbod oplegt om bepaalde informatie
openbaar te maken of niet-concurrentieverpliching
RV
Pagina 3 van 115
, verbintenissen uit een
rechtshandeling
rechshandeling = een handeling die uitgaat van 1 of meer ppersonene en ertoe strekt om rechtsgevolgen
te doen ontstaan
Eenzijdige = op de wil van 1 partijd
Meerzijdige = op de wil van meerdere partijen = overeenkomst of contract
HOOFDSTUK 1
Afdeling 1 : benoemd, onbenoemd en gemengde contracten
Benoemd Onbenoemd Gemengde
= contracten die onderworpen = geen bijzonder wettelijk Kenmerken van verschillende
zijn aan bijzondere regels in of regime benoemde contracten
buiten het burgerlijk wetboek
dwingende recht en OO De regels van het gemeen
contractuele clausule
verbintenissenrecht op
wett bepalingen uit bijz
toepassen
contractenrecht /
suppletieve regels uit het
gemeen verbinrecht
Vb : koop, ruil, bewaargeving Vb: sponsering, franchising, zie p Vb: leasingcontract , indien de
16factoringscontract (ziekenhuis verkoper het verkochte goed
die n zelf hun belastingen int ze nog moet vervaardigen
hebben ander bedrijf ingezet)
3 theorieën van kwalificatieproblematiek :
sui generis = overgangsfase in afwachting van een scherpere oplossing
absorptieleer = toepassing op voornaamste component ook van toepassing op gehele contract ->
bijzaak volgt hoofdzaak
combinatieleer= houdt de diverse componenten van het contract afzonderlijk en onderwerpt aan
hun eigen regime
bw: nuancering vn 2: regels zijn vn toepassing vd categorie waartoe behoort
Pagina 4 van 115