Inleiding ................................................................................................................. 1
Verhofstad: Burgermanifest .................................................................................. 1
Het recht uit de staat te stappen ........................................................................ 1
Nieuwe constitutionele rechten ......................................................................... 1
Mark Elchardus: Lang leve grenzen! ....................................................................... 2
Been there, seen that: continuïteit met het verleden ............................................ 2
De verzorgingsstaat: de kern van ons samenlevingsmodel ................................... 2
De normatieve grondslag vd linkse standpunten over migratie en asiel.................. 3
Goossens & Vermeersch: De kapitaalmarkten moeten weer in hun kot .................... 3
Mounk: Well-meaning tyranny of identity politics .................................................... 5
Reynebeau: BDW wil wel liberté en fraternité, maar égalité hoeft blijkbaar niet ......... 6
Ideologisch amalgaam ...................................................................................... 6
Fictionele kantjes.............................................................................................. 6
Debat ILja Leonard Pfeiffer ....................................................................................... 6
Sociale politiek in lange termijnperspectief ............................................................... 7
Lis, Soly & Van Damme: Op vrije voeten? Sociale politiek in West-Europa................. 9
Theoretische en methodologische uitgangspunten .............................................. 9
Een functionele verklaring ............................................................................ 10
Oorzaken en voorwaarden van sociaalpolitieke fenomenen ............................ 12
Inzet, doelstellingen en functies van sociaalpolitieke interventies ................... 13
Actoren van sociale politiek .......................................................................... 14
De contradicties van sociale politiek ................................................................ 15
De Swaan: Zorg en de staat: welzijn, onderwijs en gezondheidszorg in Europa en de
VS in de nieuwe tijd ............................................................................................ 15
Welvaartsregimes voor de welvaartsstaat ............................................................... 18
Vanthemsche & Lis: Sociale zekerheid in historisch perspectief ............................ 23
Claessens: Een geschiedenis van sociaal werk..................................................... 29
Modellen van sociale politiek ................................................................................. 39
Arts & Gelissen: 3 worlds of welfare capitalism or more? ....................................... 39
Luyten: Corporatisme, Neocorporatisme, Competitief Corporatisme: sociale
regulering sinds 1945 ......................................................................................... 52
Transnationale dynamieken ................................................................................... 56
, Hu & Manning: The global insurance movement since the 1880s ........................... 56
Kettunen, Pauli & Petersen: Images of the Nordic welfare model: historical layers and
ambiguities........................................................................................................ 61
Sociale politiek en imperialisme ............................................................................. 69
Plange & Alam: Re-thinking colonialism and social policy with the logic of imperialism
......................................................................................................................... 69
Van Nederveen Meerkerk: Vergelijkingen en verbindingen: de arbeidsdeelname van
vrouwen in Nederlands en Nederlands-Indië ........................................................ 76
Migratie tsn burgerrechten en mensenrechten ........................................................ 82
Caestecker: Migratie. Immigratiebeeersing is van alle tijden, maar de tijden
veranderen. ....................................................................................................... 83
Burke et al.: Human rights, empire and after......................................................... 92
Calamiteit of sociale strijd? Visies op gelijkheid ..................................................... 101
Scheidel: The great leveler: violence and the history of inequality from the stone age
to the 21st century ........................................................................................... 101
Piketty: Een kleine geschiedenis vd gelijkheid ..................................................... 106
Oorlog en sociale politiek:.................................................................................... 109
Oberinger et al.: Studying the warfare-welfare nexus........................................... 110
Götz & Chase: Hitler’s beneficiaries: plunder, racial war and the nazi welfare state119
Onderwijs en sociale gelijkheid ............................................................................ 121
Hart: Education, inequality and social justice: applying the Sen-Bourdieu analytical
framework ....................................................................................................... 122
Vandenbroeck: Het kind als kapitaal .................................................................. 125
(Extra) Esping-Andersen: The 3 worlds of Welfare Capitalism.................................. 130
Inleiding
Interessante vragen om bij elke tekst te stellen:
- Welke evolutie wordt er geschetst? Van waar komen we en
waar gaan we naar toe op vlak van sociale politiek?
- Welke kernconcepten worden er gebruikt om verandering te
analyseren?
- Vanuit welk theoretisch en/of ideologisch kader vertrekt de
auteur?
,Verhofstad: Burgermanifest
Het recht uit de staat te stappen
Echte burgerdemocratie = recht om uit het gepolitiseerde overheidssysteem te treden.
- Ontslaat burger NIET vd plicht tot solidariteit!
- Hij blijft een basisbelasting verschuldigd aan de gemeenschap.
BV. Pensioenvorming: burger zou recht moeten hebben om uit slechte Belgische
systeem te stappen en zelf pensioen op te bouwen.
- Wel nog steeds solidariteitsbijdrage aan overheid voor minder fortuinlijke
mensen.
=> Recht om uit de staat te treden zou nieuw burgerrecht moeten worden.
Nieuwe constitutionele rechten
Levensvreugde en optimisme => meer solidariteit.
Nieuwe rechten moeten wel altijd afdwingbaar blijven bij hogere, niet-politieke
instantie.
VB. recht op gezonde leefomgeving -> elke aantasting hiervan kunnen aanvechten en
stopzetten via rechtbank + vergoeding krijgen.
=> Meer recht en minder politiek.
Mark Elchardus: Lang leve grenzen!
Jan Cornillie: asiel- en migratiekwesties moeten vanuit perspectief welvaartsstaat
benaderd worden.
=> Veronderstelt dat we onze buitengrenzen effectief leren bewaken, op een eerlijke
manier het verschil maken tsn migranten en vluchtelingen.
Structuur: claim Cornillie + weerlegging Elchardus.
, Been there, seen that: continuïteit met het verleden
Cornillie: been there, seen that; deze migratiecrisis is niet de 1e grote crisis, we hebben
het al meegemaakt.
-> Elchardus hier niet mee eens.
- Vluchtelingengolf = structureel kenmerk hedendaagse wereldwanorde.
- Vluchtelingengolven werken cumulatief.
- Steeds meer maatschappelijke problemen kunnen slechts op inter- of
transnationaal niveau worden opgelost.
o MAAR vroeger hoop in Europa voor oplossing, nu ontgoocheling,
transnationale problemen als oorzaak van machteloosheid en
euroscepsis.
- Houding tegenover moslims is negatiever geworden, versterkt door angst vr
terreur.
De verzorgingsstaat: de kern van ons samenlevingsmodel
Cornillie: welvaartsstaat = kern samenlevingsmodel en migratie- en asielbeleid moet
hierop worden afgestemd.
- Hiervoor zijn steeds meer omvattende instellingen nodig.
-> Elchardus: naast een welvaartsstaat, zijn we ook een seculiere staat, een rechtsstaat
en een democratische staat.
- Migratie kan slechts id mate dat zij compatibel is met dat volledige
samenlevingsmodel (= welvaartsstaat, seculiere staat, een rechtsstaat en een
democratische staat).
De normatieve grondslag vd linkse standpunten over migratie en asiel
Cornillie:
- Open grenzen bevredigen het universalisme van onze waarden maar werken
niet.
- Gesloten grenzen frustreren ons humanitair universalisme, maar blijken wel
effectief.
Verhofstad: Burgermanifest .................................................................................. 1
Het recht uit de staat te stappen ........................................................................ 1
Nieuwe constitutionele rechten ......................................................................... 1
Mark Elchardus: Lang leve grenzen! ....................................................................... 2
Been there, seen that: continuïteit met het verleden ............................................ 2
De verzorgingsstaat: de kern van ons samenlevingsmodel ................................... 2
De normatieve grondslag vd linkse standpunten over migratie en asiel.................. 3
Goossens & Vermeersch: De kapitaalmarkten moeten weer in hun kot .................... 3
Mounk: Well-meaning tyranny of identity politics .................................................... 5
Reynebeau: BDW wil wel liberté en fraternité, maar égalité hoeft blijkbaar niet ......... 6
Ideologisch amalgaam ...................................................................................... 6
Fictionele kantjes.............................................................................................. 6
Debat ILja Leonard Pfeiffer ....................................................................................... 6
Sociale politiek in lange termijnperspectief ............................................................... 7
Lis, Soly & Van Damme: Op vrije voeten? Sociale politiek in West-Europa................. 9
Theoretische en methodologische uitgangspunten .............................................. 9
Een functionele verklaring ............................................................................ 10
Oorzaken en voorwaarden van sociaalpolitieke fenomenen ............................ 12
Inzet, doelstellingen en functies van sociaalpolitieke interventies ................... 13
Actoren van sociale politiek .......................................................................... 14
De contradicties van sociale politiek ................................................................ 15
De Swaan: Zorg en de staat: welzijn, onderwijs en gezondheidszorg in Europa en de
VS in de nieuwe tijd ............................................................................................ 15
Welvaartsregimes voor de welvaartsstaat ............................................................... 18
Vanthemsche & Lis: Sociale zekerheid in historisch perspectief ............................ 23
Claessens: Een geschiedenis van sociaal werk..................................................... 29
Modellen van sociale politiek ................................................................................. 39
Arts & Gelissen: 3 worlds of welfare capitalism or more? ....................................... 39
Luyten: Corporatisme, Neocorporatisme, Competitief Corporatisme: sociale
regulering sinds 1945 ......................................................................................... 52
Transnationale dynamieken ................................................................................... 56
, Hu & Manning: The global insurance movement since the 1880s ........................... 56
Kettunen, Pauli & Petersen: Images of the Nordic welfare model: historical layers and
ambiguities........................................................................................................ 61
Sociale politiek en imperialisme ............................................................................. 69
Plange & Alam: Re-thinking colonialism and social policy with the logic of imperialism
......................................................................................................................... 69
Van Nederveen Meerkerk: Vergelijkingen en verbindingen: de arbeidsdeelname van
vrouwen in Nederlands en Nederlands-Indië ........................................................ 76
Migratie tsn burgerrechten en mensenrechten ........................................................ 82
Caestecker: Migratie. Immigratiebeeersing is van alle tijden, maar de tijden
veranderen. ....................................................................................................... 83
Burke et al.: Human rights, empire and after......................................................... 92
Calamiteit of sociale strijd? Visies op gelijkheid ..................................................... 101
Scheidel: The great leveler: violence and the history of inequality from the stone age
to the 21st century ........................................................................................... 101
Piketty: Een kleine geschiedenis vd gelijkheid ..................................................... 106
Oorlog en sociale politiek:.................................................................................... 109
Oberinger et al.: Studying the warfare-welfare nexus........................................... 110
Götz & Chase: Hitler’s beneficiaries: plunder, racial war and the nazi welfare state119
Onderwijs en sociale gelijkheid ............................................................................ 121
Hart: Education, inequality and social justice: applying the Sen-Bourdieu analytical
framework ....................................................................................................... 122
Vandenbroeck: Het kind als kapitaal .................................................................. 125
(Extra) Esping-Andersen: The 3 worlds of Welfare Capitalism.................................. 130
Inleiding
Interessante vragen om bij elke tekst te stellen:
- Welke evolutie wordt er geschetst? Van waar komen we en
waar gaan we naar toe op vlak van sociale politiek?
- Welke kernconcepten worden er gebruikt om verandering te
analyseren?
- Vanuit welk theoretisch en/of ideologisch kader vertrekt de
auteur?
,Verhofstad: Burgermanifest
Het recht uit de staat te stappen
Echte burgerdemocratie = recht om uit het gepolitiseerde overheidssysteem te treden.
- Ontslaat burger NIET vd plicht tot solidariteit!
- Hij blijft een basisbelasting verschuldigd aan de gemeenschap.
BV. Pensioenvorming: burger zou recht moeten hebben om uit slechte Belgische
systeem te stappen en zelf pensioen op te bouwen.
- Wel nog steeds solidariteitsbijdrage aan overheid voor minder fortuinlijke
mensen.
=> Recht om uit de staat te treden zou nieuw burgerrecht moeten worden.
Nieuwe constitutionele rechten
Levensvreugde en optimisme => meer solidariteit.
Nieuwe rechten moeten wel altijd afdwingbaar blijven bij hogere, niet-politieke
instantie.
VB. recht op gezonde leefomgeving -> elke aantasting hiervan kunnen aanvechten en
stopzetten via rechtbank + vergoeding krijgen.
=> Meer recht en minder politiek.
Mark Elchardus: Lang leve grenzen!
Jan Cornillie: asiel- en migratiekwesties moeten vanuit perspectief welvaartsstaat
benaderd worden.
=> Veronderstelt dat we onze buitengrenzen effectief leren bewaken, op een eerlijke
manier het verschil maken tsn migranten en vluchtelingen.
Structuur: claim Cornillie + weerlegging Elchardus.
, Been there, seen that: continuïteit met het verleden
Cornillie: been there, seen that; deze migratiecrisis is niet de 1e grote crisis, we hebben
het al meegemaakt.
-> Elchardus hier niet mee eens.
- Vluchtelingengolf = structureel kenmerk hedendaagse wereldwanorde.
- Vluchtelingengolven werken cumulatief.
- Steeds meer maatschappelijke problemen kunnen slechts op inter- of
transnationaal niveau worden opgelost.
o MAAR vroeger hoop in Europa voor oplossing, nu ontgoocheling,
transnationale problemen als oorzaak van machteloosheid en
euroscepsis.
- Houding tegenover moslims is negatiever geworden, versterkt door angst vr
terreur.
De verzorgingsstaat: de kern van ons samenlevingsmodel
Cornillie: welvaartsstaat = kern samenlevingsmodel en migratie- en asielbeleid moet
hierop worden afgestemd.
- Hiervoor zijn steeds meer omvattende instellingen nodig.
-> Elchardus: naast een welvaartsstaat, zijn we ook een seculiere staat, een rechtsstaat
en een democratische staat.
- Migratie kan slechts id mate dat zij compatibel is met dat volledige
samenlevingsmodel (= welvaartsstaat, seculiere staat, een rechtsstaat en een
democratische staat).
De normatieve grondslag vd linkse standpunten over migratie en asiel
Cornillie:
- Open grenzen bevredigen het universalisme van onze waarden maar werken
niet.
- Gesloten grenzen frustreren ons humanitair universalisme, maar blijken wel
effectief.
